متن
!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبین ابوالقاسم المصطفی محمد و آل طیبین طاهرین و لعنت الله علی القوم الظالمین من الان الی قیام یوم الدین.
عرض سلام دارم خدمت برادران و خواهران عزیزمون. تسلیت دارم ایام فاطمیه را محضر آقا و مولامون حضرت بقیةالله الاعظم ارواحنا فداه. و تسلیت عرض میکنم رحلت مرجع بزرگوار تقلید حضرت آیتالله العظمی وحید خراسانی را خدمت آقا امام زمان و همه مؤمنین.
آیتالله وحید خراسانی نماد غیرت و عشقورزی نسبت به اهل بیت، در بین علما و مراجع میدرخشید. آن رگ غیرت ایشان نسبت به اهل بیت (البته همه علما اینچنیناند، ولی در ایشان یک بروز و ظهور خاصی داشت)، این تعصبی که ایشان نسبت به اهل بیت داشتند، مصیبت و داغ اهل بیت در ایشان جلوهگر بود و ایشان را حقیقتاً میسوزاند. غم مظلومیت اهل بیت و غربت اهل بیت. شعر مربوط به اهل بیت را ایشان زنده کرد، خصوصاً قضایای مربوط به فاطمیه و شهادت حضرت زهرا سلامالله علیها، چیزی بود که ایشان خیلی مجدانه پیگیری کردند. تعطیلی شهادت حضرت زهرا سلامالله علیها به واسطه پیگیری این مرد بزرگ بود. دستههای عزایی که در ایام فاطمیه راه میافتاد و خود ایشان با آن سن، با آن جایگاه علمی، با آن موقعیت ممتاز که ایشان شیخ المراجع بود و آن سنوسال و آن موقعیت، خود ایشان پیش میافتاد، با پای برهنه تا حرم حضرت معصومه (حرم امام رضا علیهالسلام). برای امام صادق، برای حضرت زهرا ایشان پابرهنه تا حرم، مشکیپوش و سینهزن با دسته عزا حرکت میکرد.
اشعاری که ایشان نسبت به اهل بیت دارند و ابراز ارادتی که نسبت به اهل بیت دارند، کلماتی که نهایت خضوع از این کلمات فهمیده میشود. شرح حال ایشان را بر اساس آن چیزی که در سایت ایشان منتشر شده (که خب به هر حال بنا بر این است که در توصیف مراجع و علما، معرفی درخوری انجام میشود) به توصیه ایشان در سایت ایشان، آن بخش مربوط به شرح حال و معرفی ایشان یک خط است: «جز قصور و تقصیر هیچ ندارم.» خب، کسی در این مرتبه علمی که واقعاً مرتبه علمی ممتازی بود، جایگاه علمی ایشان بسیار برجسته بود، نگاهش نسبت به اهل بیت این شکلی باشد، ادبش و عشقش این شکلی باشد، خیلی اینها ممتاز و درسآموز است. رگ غیرت ایشان میجنبید در آن وقتی که مظلومیت امیرالمؤمنین، مظلومیت حضرت زهرا را بیان میکرد و خود را روضهخوان میدانست و روضهخوان هم بود واقعاً. تا آخر، این مدال افتخار روضهخوانی بر سینه ایشان بود.
ایشان کسی است که در داستان تشرف آیتالله شیخ اسماعیل نمازی شاهرودی محضر امام زمان (که چیزی حولوحوش ۶۰ سال پیش این قضیه رخ داد، کمی بیشتر از ۶۰ سال)، آنجا امام زمان حال آیتالله وحید را میپرسند از آیتالله نمازی شاهرودی و میفرمایند که: «ایشان تحت عنایات ما اهل بیت است.» آقای وحید خوب از منبریهای مطرح بود. آیتالله مصباح میفرمود: «من ۲۰ سالم هنوز نشده بود. مسجد سید عزیزالله تهران، بازار تهران، بعد از نماز آیتالله خوانساری، آیتالله وحید منبر میرفتند و من از شدت علاقه به منبر ایشان، دنبال ایشان میرفتم هر جا که ایشان منبر میرفت.» جزء منبریهای بزرگ زمان خودشان بودند، قبل از اینکه ایشان مرجع تقلید باشند و استاد بزرگ فقه و اصول و استاد مطرح فقه و اصول، منبری بزرگی بودند حقاً و انصافاً هم منبرهای ایشان گرماگیر است.
آثاری هم چاپ شده در زمان حیاتشان، انشاءالله بعد از این بیشتر خواهد بود. درسهای فقه و اصولشان را که اجازه ندادند چاپ شود، بعد از این انشاءالله چاپ خواهد شد و استفاده خواهد شد. ولی برخی از مطالبشان، دو جلد کتاب که الان روی میز ربانی آیاتالله، سخنان ایشان برپا، «معرفت امام زمان» (معرفی امام زمان)، بسیار قابل استفاده است. چهار جلد کتاب «سفینة النجاة» در مورد امام حسین علیهالسلام. «نفس نفیس خاتمیت» در مورد امیرالمؤمنین علیهالسلام. یک جلد هم «حلقه وصل» فکر میکنم باشد در مورد حضرت زهرا سلامالله علیها. آثار بسیار خواندنی است.
بنده از سابقالایام با مطالب آیتالله وحید انس داشتم، از اول طلبگی با بیان ایشان، مطالب ایشان انس داشتم. خیلی به وجد میآمدم وقتی که این مطالب را میشنیدم. آن لحن آهنگین ایشان، یک آهنگ خاصی در بیان ایشان بود که خب خیلی آهنگ جذابی است، لااقل برای من اینطور بود. محتوای ایشان بسیار محتوای جاذب، جذبکننده و عمیق و متقن است. آدم مبهوت میشود. شما همان کتاب «نفس نفیس خاتمیت» ایشان را بخوانید، میبینید نسبت شما با امیرالمؤمنین علیهالسلام بعد از خواندن این کتاب عوض خواهد شد. درک شما نسبت به امیرالمؤمنین عوض خواهد شد. کتاب مربوط به حضرت زهرا سلامالله علیها را بخوانید. کتابی است که بنده هر سال فاطمیه دستم است. یعنی از این جلسه به آن جلسه که میروم این کتاب آیتالله وحید چندین سال است که فاطمیهها دستم است. فاطمیه این نیستش که من به این کتاب مراجعه نکنم و اصلاً دستم نباشد. یعنی کتاب قابل حمل بنده است. یعنی مسافرت که میروم این کتاب زیر بغلم است. برای فاطمیه حتماً به این کتاب مراجعه خواهم کرد. واقعاً کتابی است که میشود به عنوان کتاب مرجع معرفی کرد در معرفی حضرت زهرا سلامالله علیها، با آن بیان شیوا، با مطالب متقن، با آن احاطه عجیبی که ایشان به روایات دارد، تسلط فوقالعادهای که ایشان به معارف شیعه دارد. بیان فوقالعاده که آدم واقعاً این را میفهمد، این کلام امام زمان که «ایشان مورد عنایت ما اهل بیت است.» آدم مطلب را که میخواند میفهمد این جنس پردازش موضوع و چیدمان مطلب واقعاً جز الهام و جز اشراق نمیتواند چیزی باشد و حتماً عنایتی باید از جانب دیگری باشد تا بتواند کسی اینطور بیانی پیدا بکند.
انشاءالله عزیزانی که در توان دارند، حتماً انشاءالله خدا توفیق بدهد، فردا در تشییع مرد الهی شرکت بکنیم که امام زمان شرکت خواهند کرد. «لابد لنا من حضور جنائزکم.» این کلام امام کاظم علیهالسلام فرمود: «چه من در دوران حیاتم، چه فرزندان من بعد از من، وظیفه ماست که هنگام تشییع شیعیانمان حضور داشته باشیم.» آدم میتواند با اطمینان بگوید که در تشییع پیکر مطهر آیتالله العظمی وحید خراسانی، امام زمان ارواحنا فداه حضور خواهند داشت. و انشاءالله نماز لیلة الدفن را هم فردا (البته پسفردا در حرم امام رضا علیهالسلام دفن خواهند کرد) و بعد از دفن انشاءالله نماز لیلة الدفن بخوانیم و ارتباط داشته باشیم با آثار این بزرگان.
البته مسائل سیاسی یک سنخ دیگری است. افرادی به هر حال از علما، غیر علما، ممکن است در مسائل سیاسی نظراتی داشته باشند. گاهی نظرات دقیق و صائب، گاهی هم ممکن است این نظرات به هر حال در خدشه باشد. هر چند شخصیت علمی و معنوی افراد برجسته است، ولی سیاست یک فن نیست، مهارتی است. همانطور که بنده مثلاً فن جوشکاری را بلد نیستم، حالا ممکن است شما برای من خیلی ارزش و احترام قائل باشید، ولی خب من وقتی بخواهم بیایم جوشکاری بکنم، به احتمال زیاد خرابکاری میکنم. نهایت لطفی که من میتوانم در حق شما بکنم این است که برای شما جوشکاری نکنم. در مسئله سیاسی هم همینطور است. این کلام آیتالله مصباح رضوانالله علیه، در عین تجلیلی که ایشان نسبت به مراجع داشتند (آیتالله شبیری، آیتالله مصباح دولا شدند، دست ایشان را بوسیدند. نسبت به مراجع خیلی احترام قائل بود، خیلی ادب. نه مراجع، نسبت به طلبههای پایه هم ایشان بسیار احترام و ادب قائل بودند). در عین حال در مسائل سیاسی میدیدید تعارف با کسی نداشت، خط ایشان خط روشنی بود. گاهی با برخی از معارف حوزه و مشاهیر حوزه تصادم پیدا میکرد، اصطکاک پیدا میکرد نظر ایشان و در عین حفظ احترام مطلب را بیان میکرد و دفاع میکرد. و یک وقتی هم ایشان فرموده بودند که: «برخی از علما در مسائل سیاسی ورود نمیکنند، از این بابت ازشان متشکر باشید.»
آیتالله شبیری هم میفرمودند، در این کتابی از دریا مطلبی از ایشان هست، میفرمایند که: «گاهی قصاب بازار، درک سیاسیاش از یک مرجع تقلید بیشتر است.» عین کلام آیتالله شبیری زنجانی است. برای اینکه یک فن، یک مهارت است. دنبال کردن اخبار سیاسی، تحلیلهای سیاسی، خبر داشتن از جریانهای سیاسی، این حوصله میخواهد، وقت میخواهد، امکانات میخواهد. و این نیستش که حالا اگر یک شخصیتی ممتاز بود از جهت علمی و فقهی، از برجستگانی بود که مدافع مذهب تشیع، لزوماً در مسائل سیاسی هم همین ذکاوت و همین فتانت و همین تشخیص درست را خواهد داشت. نه!
لذا بنده خودم از کسانی بودم که در زمان حیات آیتالله وحید خراسانی، در سال ۹۷ (۹۷ بود یا قبلتر بود؟ ۹۵ بود یا ۹۷؟)، یک وقتی ایشان یک مطلبی فرمودند که چیزی بود مربوط به شهادت امام کاظم علیهالسلام بود که «چرا تعطیل نمیشود روز شهادت؟» یک عبارتی که خیلی این عبارت سنگین بود و تعبیری که نمیخواهم یادآوری بکنم و دوباره بشکافم. بنده همان موقع با کمک یکی از دوستان که ایشان نقدی را نوشت (جرات نمیکرد، یعنی هم رویش نمیشد، جرات نمیکرد که این را منتشر بکند، گفتش که «من میترسم خیلی بهم هجمه بشود!»)، من دادم بنده منتشر کردم در نقد کلام آیتالله وحید خراسانی. نقد بدون توهین، بدون هیچ اهانتی، بدون تحقیر، بدون اینکه خدای نکرده مقام علمی ایشان تضعیف بشود. صاف و پوستکنده توضیح دادیم که آقا الان انقلاب اتفاقاً شعائر را زنده کرده. حالا آنجا به تعبیری که اصلاً دوست ندارم آن تعبیر نه بیان کنم، نه حتی به ذهنم بیاورم، به تعبیر گفته شد که ازش اینطور برای عموم فهمیده میشد که انقلاب و نظام مثلاً به شعائر اعتنا ندارد و مثلاً انگار سبک میشمارد شعائر شیعه را که خب ابداً اینطور نیست و این نقدی بود که آنجا نوشته شد.
برای برخی قابل جمع و قابل تفکیک نیست این مسائل که چطور میشود ما مثلاً در مقام مدح یک مرجع بزرگی مثل آیتالله وحید، آیتالله شبیری انقدر از خودمان احساسات و عواطف نشان میدهیم و در عین حال مثلاً در مسائل سیاسی هم موضع دیگری داریم یا نسبت به آیتالله جوادی یا خیلی دیگر از بزرگان که خب برای خیلیا این قضایا قابل حل نبود. من سالها بابت ابراز علاقهای که نسبت به آیتالله جوادی آملی داماد برکاته میکردم توهین میشنیدم. حتی یادم است یک آقایی یک انگشتر به بنده هدیه داد. وقتی آمد هدیه بدهد شرط کرد، گفت: «شرطش این است که دیگر اسم جوادی آملی را نمیآوری.» یک کلمه خیلی زشتی بعدش به کار برد که آن هم نمیخواهم بگویم، حتی نمیخواهم مرور کنم. ایشان را لعن کرد معاذالله و که مثلاً «این آدم اینطوری است.» و این به هر حال خب بعدها شما دیدید شاید کمتر کسی باورش میشد تجلیل رهبر شهیدمان از تفسیر تسنیم و عباراتی که در وصف آیتالله جوادی داشتند که «حوزه علمیه قم مدیون آیتالله جوادی آملی است.» بعد تجلیل نسبت به تفسیر تسنیم و عباراتی که به کار برد و بعد این نماز پرشکوه بر پیکر رهبر شهید، آن ابراز علاقه آیتالله جوادی آملی و اشکی که ریختند بر پیکر رهبر شهید. اینها قابل جمع و قابل حل است. ما یک وقتی ناپختگی نشان میدهیم. نباید این مسائل سیاسی باعث بشود که خدای نکرده هتک حرمت بکنیم.
آقای شهیدمان یک وصیتنامه سالهای جوانی داشتند، قبل از ۴۰ سالگی، که بعدها خب وصیتنامه را عوضش کردند. بخشی از این وصیتنامه موجود است، توی همین زندگینامه ایشان هست. یکیش این است، ایشان میفرمایند که: «من عذرخواهی میکنم در پیشگاه الهی نسبت به علما در زمان مبارزات. گاهی تعابیری داشتم، قضاوتهایی داشتم که الان که نگاه میکنم پشیمانم و میبینم که اینها تندروی بوده است.» خب ما یک وقتی داغ گرمای مسائل سیاسی و اینها در ما هست. گاهی هم مضاعف میشود. من یادم است صبحی که خبر شهادت آقا اعلام شد که خب همه دیگر بیقرار از خانه بیرون زدیم و رفتیم حرم، حرم حضرت معصومه سلامالله علیها. دیدم یک نفر دارد با لگد این چوب را روی قبر آقای منتظری با لگد میکوبد. از شدت عصبانیت در شهادت آقا، با لگد زدیم چوب روی قبر جابجا شد که انگار مثلاً «شماهایی که دشمن این آقا بودید، حالا مثلاً یعنی به هر حال در حق آقا جفا کردید و اینها، من یک جوری نسبت به همهتان کدورتی دارم.» خب این درست نیست. حالا یک وقتی هم آدم خیلی به جوش و خروش میرسد این عواطفش. به هر حال ما در مسائل سیاسی، تمدنی، مسائل اجتماعی ممکن است توقعاتی از مراجع داشته باشیم، انتقاداتی بلکه گاهی داشته باشیم. قطعاً برای بنده در مسائل سیاسی آیتالله مصباح رضوانالله علیه قابل مقایسه نیست با سایر حضرات، با همه جلالت قدری که دارند یا برخی علمای دیگری که در مسائل سیاسی خیلی بینش باز و دید وسیع و اطلاعات قوی دارند. این دلیل نمیشود که ما آن جایگاه دیگری که این علما دارند مثلاً در تفسیر، در مباحث انتقادی، در مباحث فقهی، در آن جایگاه هویتی و تمدنیمان، آنها را ندید بگیریم و این آقایان را حذف بکنیم و سانسور بکنیم صرفاً به خاطر اینکه مثلاً در مسائل سیاسی نظرات دیگری دارند.
الان واقعاً با فقدان آیتالله شبیری و آیتالله وحید، حوزه علمیه قم دچار خسارت عظیمی شد و این در تربیت نسل بعد طلبهها خودش را نشان خواهد داد. دو تا مرجع بزرگ و کارکشته که واقعاً درسشان سرآمد درسهای قم بود. از شاگردان مرحوم آیتالله خویی، نجفدیده، حامل آن دوران. یعنی یادگاریهای دوران طلایی حوزه علمیه نجف و شاگردپروری اینها. حوصلهای که داشتند در تدریس چند دور اصول، چه میدانم انواع مختلف فقه. هر کدام هم توی مسائلی نبوغی داشتند. مرحوم آیتالله شبیری در رجال خب خیلی برجسته بود. آیتالله وحید دوره تفسیر گفتند، خب از تفاسیر ماندگار حوزه شد. سوره مبارکه یاسین را تفسیر کردن، واقعاً بینظیر بود. یعنی اصلاً کلاس تفسیر ایشان یک دور آورد بالا، یک پله آورد بالا و نشان داد که آقا اصلاً میشود اینجوری تفسیر گفت. با یک احاطه عجیب نسبت به آیات و روایات، تحلیل عمیقی که داشت، میشکافت مطلب را. خب ما بخواهیم اینها را ندید بگیریم، اینها ناشکری است، ناسپاسی. و شما دیدید رهبر شهید در مورد آیتالله شبیری فرموده بودند که: «من به فرزندانم نگفتم طلبه بشوید، طلبه شدند خوشحال شدم. بهشان نگفتم قم بروید، قم رفتند خوشحال شدم. بهشان نگفتم درس که بروید و وقتی شنیدم درس آیتالله شبیری رفتند خوشحال شدم.» خب در حالی که بعضیا بودند آیتالله شبیری را لعن میکردند، کلمات خیلی رکیک در مورد ایشان استفاده میکردند. محرومیت برای خود ما میآورد. ادب نسبت به علما، قدرشناسی نسبت به نعمتی که ما داریم و زحمتی که برای ما کشیده شده، رحمت و فیض خدا را برای خودمان جاری خواهد کرد و نعمت را بیشتر خواهد کرد و ناشکری نعمت را قطع خواهد کرد.
از خدای متعال میخواهیم که خلأ این علما را جبران بکند. انشاءالله که نسل جدیدی مراجع که حالا سنوسالشان طبعاً کمتر است، در سنین بین ۶۰ سال تا ۷۰ سالند، نسل بعدی مراجع که کم کم دیگر این نسل جدید بروز خواهند کرد، انشاءالله کمالات نسل قبلی مراجع را داشته باشند و خلأهای موجود را هم پر بکنند. انشاءالله که خدای متعال روح همه این علما و مراجع، خصوصاً رهبر شهید، سر سفره حضرت زهرا سلامالله علیها مهمان بفرماید. به روح همه این عزیزان یک فاتحه قرائت بفرما.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبین ابوالقاسم المصطفی محمد و آل طیبین طاهرین و لعنت الله علی القوم الظالمین من الان الی قیام یوم الدین.
عرض سلام دارم خدمت برادران و خواهران عزیزمون. تسلیت دارم ایام فاطمیه را محضر آقا و مولامون حضرت بقیةالله الاعظم ارواحنا فداه. و تسلیت عرض میکنم رحلت مرجع بزرگوار تقلید حضرت آیتالله العظمی وحید خراسانی را خدمت آقا امام زمان و همه مؤمنین.
آیتالله وحید خراسانی نماد غیرت و عشقورزی نسبت به اهل بیت، در بین علما و مراجع میدرخشید. آن رگ غیرت ایشان نسبت به اهل بیت (البته همه علما اینچنیناند، ولی در ایشان یک بروز و ظهور خاصی داشت)، این تعصبی که ایشان نسبت به اهل بیت داشتند، مصیبت و داغ اهل بیت در ایشان جلوهگر بود و ایشان را حقیقتاً میسوزاند. غم مظلومیت اهل بیت و غربت اهل بیت. شعر مربوط به اهل بیت را ایشان زنده کرد، خصوصاً قضایای مربوط به فاطمیه و شهادت حضرت زهرا سلامالله علیها، چیزی بود که ایشان خیلی مجدانه پیگیری کردند. تعطیلی شهادت حضرت زهرا سلامالله علیها به واسطه پیگیری این مرد بزرگ بود. دستههای عزایی که در ایام فاطمیه راه میافتاد و خود ایشان با آن سن، با آن جایگاه علمی، با آن موقعیت ممتاز که ایشان شیخ المراجع بود و آن سنوسال و آن موقعیت، خود ایشان پیش میافتاد، با پای برهنه تا حرم حضرت معصومه (حرم امام رضا علیهالسلام). برای امام صادق، برای حضرت زهرا ایشان پابرهنه تا حرم، مشکیپوش و سینهزن با دسته عزا حرکت میکرد.
اشعاری که ایشان نسبت به اهل بیت دارند و ابراز ارادتی که نسبت به اهل بیت دارند، کلماتی که نهایت خضوع از این کلمات فهمیده میشود. شرح حال ایشان را بر اساس آن چیزی که در سایت ایشان منتشر شده (که خب به هر حال بنا بر این است که در توصیف مراجع و علما، معرفی درخوری انجام میشود) به توصیه ایشان در سایت ایشان، آن بخش مربوط به شرح حال و معرفی ایشان یک خط است: «جز قصور و تقصیر هیچ ندارم.» خب، کسی در این مرتبه علمی که واقعاً مرتبه علمی ممتازی بود، جایگاه علمی ایشان بسیار برجسته بود، نگاهش نسبت به اهل بیت این شکلی باشد، ادبش و عشقش این شکلی باشد، خیلی اینها ممتاز و درسآموز است. رگ غیرت ایشان میجنبید در آن وقتی که مظلومیت امیرالمؤمنین، مظلومیت حضرت زهرا را بیان میکرد و خود را روضهخوان میدانست و روضهخوان هم بود واقعاً. تا آخر، این مدال افتخار روضهخوانی بر سینه ایشان بود.
ایشان کسی است که در داستان تشرف آیتالله شیخ اسماعیل نمازی شاهرودی محضر امام زمان (که چیزی حولوحوش ۶۰ سال پیش این قضیه رخ داد، کمی بیشتر از ۶۰ سال)، آنجا امام زمان حال آیتالله وحید را میپرسند از آیتالله نمازی شاهرودی و میفرمایند که: «ایشان تحت عنایات ما اهل بیت است.» آقای وحید خوب از منبریهای مطرح بود. آیتالله مصباح میفرمود: «من ۲۰ سالم هنوز نشده بود. مسجد سید عزیزالله تهران، بازار تهران، بعد از نماز آیتالله خوانساری، آیتالله وحید منبر میرفتند و من از شدت علاقه به منبر ایشان، دنبال ایشان میرفتم هر جا که ایشان منبر میرفت.» جزء منبریهای بزرگ زمان خودشان بودند، قبل از اینکه ایشان مرجع تقلید باشند و استاد بزرگ فقه و اصول و استاد مطرح فقه و اصول، منبری بزرگی بودند حقاً و انصافاً هم منبرهای ایشان گرماگیر است.
آثاری هم چاپ شده در زمان حیاتشان، انشاءالله بعد از این بیشتر خواهد بود. درسهای فقه و اصولشان را که اجازه ندادند چاپ شود، بعد از این انشاءالله چاپ خواهد شد و استفاده خواهد شد. ولی برخی از مطالبشان، دو جلد کتاب که الان روی میز ربانی آیاتالله، سخنان ایشان برپا، «معرفت امام زمان» (معرفی امام زمان)، بسیار قابل استفاده است. چهار جلد کتاب «سفینة النجاة» در مورد امام حسین علیهالسلام. «نفس نفیس خاتمیت» در مورد امیرالمؤمنین علیهالسلام. یک جلد هم «حلقه وصل» فکر میکنم باشد در مورد حضرت زهرا سلامالله علیها. آثار بسیار خواندنی است.
بنده از سابقالایام با مطالب آیتالله وحید انس داشتم، از اول طلبگی با بیان ایشان، مطالب ایشان انس داشتم. خیلی به وجد میآمدم وقتی که این مطالب را میشنیدم. آن لحن آهنگین ایشان، یک آهنگ خاصی در بیان ایشان بود که خب خیلی آهنگ جذابی است، لااقل برای من اینطور بود. محتوای ایشان بسیار محتوای جاذب، جذبکننده و عمیق و متقن است. آدم مبهوت میشود. شما همان کتاب «نفس نفیس خاتمیت» ایشان را بخوانید، میبینید نسبت شما با امیرالمؤمنین علیهالسلام بعد از خواندن این کتاب عوض خواهد شد. درک شما نسبت به امیرالمؤمنین عوض خواهد شد. کتاب مربوط به حضرت زهرا سلامالله علیها را بخوانید. کتابی است که بنده هر سال فاطمیه دستم است. یعنی از این جلسه به آن جلسه که میروم این کتاب آیتالله وحید چندین سال است که فاطمیهها دستم است. فاطمیه این نیستش که من به این کتاب مراجعه نکنم و اصلاً دستم نباشد. یعنی کتاب قابل حمل بنده است. یعنی مسافرت که میروم این کتاب زیر بغلم است. برای فاطمیه حتماً به این کتاب مراجعه خواهم کرد. واقعاً کتابی است که میشود به عنوان کتاب مرجع معرفی کرد در معرفی حضرت زهرا سلامالله علیها، با آن بیان شیوا، با مطالب متقن، با آن احاطه عجیبی که ایشان به روایات دارد، تسلط فوقالعادهای که ایشان به معارف شیعه دارد. بیان فوقالعاده که آدم واقعاً این را میفهمد، این کلام امام زمان که «ایشان مورد عنایت ما اهل بیت است.» آدم مطلب را که میخواند میفهمد این جنس پردازش موضوع و چیدمان مطلب واقعاً جز الهام و جز اشراق نمیتواند چیزی باشد و حتماً عنایتی باید از جانب دیگری باشد تا بتواند کسی اینطور بیانی پیدا بکند.
انشاءالله عزیزانی که در توان دارند، حتماً انشاءالله خدا توفیق بدهد، فردا در تشییع مرد الهی شرکت بکنیم که امام زمان شرکت خواهند کرد. «لابد لنا من حضور جنائزکم.» این کلام امام کاظم علیهالسلام فرمود: «چه من در دوران حیاتم، چه فرزندان من بعد از من، وظیفه ماست که هنگام تشییع شیعیانمان حضور داشته باشیم.» آدم میتواند با اطمینان بگوید که در تشییع پیکر مطهر آیتالله العظمی وحید خراسانی، امام زمان ارواحنا فداه حضور خواهند داشت. و انشاءالله نماز لیلة الدفن را هم فردا (البته پسفردا در حرم امام رضا علیهالسلام دفن خواهند کرد) و بعد از دفن انشاءالله نماز لیلة الدفن بخوانیم و ارتباط داشته باشیم با آثار این بزرگان.
البته مسائل سیاسی یک سنخ دیگری است. افرادی به هر حال از علما، غیر علما، ممکن است در مسائل سیاسی نظراتی داشته باشند. گاهی نظرات دقیق و صائب، گاهی هم ممکن است این نظرات به هر حال در خدشه باشد. هر چند شخصیت علمی و معنوی افراد برجسته است، ولی سیاست یک فن نیست، مهارتی است. همانطور که بنده مثلاً فن جوشکاری را بلد نیستم، حالا ممکن است شما برای من خیلی ارزش و احترام قائل باشید، ولی خب من وقتی بخواهم بیایم جوشکاری بکنم، به احتمال زیاد خرابکاری میکنم. نهایت لطفی که من میتوانم در حق شما بکنم این است که برای شما جوشکاری نکنم. در مسئله سیاسی هم همینطور است. این کلام آیتالله مصباح رضوانالله علیه، در عین تجلیلی که ایشان نسبت به مراجع داشتند (آیتالله شبیری، آیتالله مصباح دولا شدند، دست ایشان را بوسیدند. نسبت به مراجع خیلی احترام قائل بود، خیلی ادب. نه مراجع، نسبت به طلبههای پایه هم ایشان بسیار احترام و ادب قائل بودند). در عین حال در مسائل سیاسی میدیدید تعارف با کسی نداشت، خط ایشان خط روشنی بود. گاهی با برخی از معارف حوزه و مشاهیر حوزه تصادم پیدا میکرد، اصطکاک پیدا میکرد نظر ایشان و در عین حفظ احترام مطلب را بیان میکرد و دفاع میکرد. و یک وقتی هم ایشان فرموده بودند که: «برخی از علما در مسائل سیاسی ورود نمیکنند، از این بابت ازشان متشکر باشید.»
آیتالله شبیری هم میفرمودند، در این کتابی از دریا مطلبی از ایشان هست، میفرمایند که: «گاهی قصاب بازار، درک سیاسیاش از یک مرجع تقلید بیشتر است.» عین کلام آیتالله شبیری زنجانی است. برای اینکه یک فن، یک مهارت است. دنبال کردن اخبار سیاسی، تحلیلهای سیاسی، خبر داشتن از جریانهای سیاسی، این حوصله میخواهد، وقت میخواهد، امکانات میخواهد. و این نیستش که حالا اگر یک شخصیتی ممتاز بود از جهت علمی و فقهی، از برجستگانی بود که مدافع مذهب تشیع، لزوماً در مسائل سیاسی هم همین ذکاوت و همین فتانت و همین تشخیص درست را خواهد داشت. نه!
لذا بنده خودم از کسانی بودم که در زمان حیات آیتالله وحید خراسانی، در سال ۹۷ (۹۷ بود یا قبلتر بود؟ ۹۵ بود یا ۹۷؟)، یک وقتی ایشان یک مطلبی فرمودند که چیزی بود مربوط به شهادت امام کاظم علیهالسلام بود که «چرا تعطیل نمیشود روز شهادت؟» یک عبارتی که خیلی این عبارت سنگین بود و تعبیری که نمیخواهم یادآوری بکنم و دوباره بشکافم. بنده همان موقع با کمک یکی از دوستان که ایشان نقدی را نوشت (جرات نمیکرد، یعنی هم رویش نمیشد، جرات نمیکرد که این را منتشر بکند، گفتش که «من میترسم خیلی بهم هجمه بشود!»)، من دادم بنده منتشر کردم در نقد کلام آیتالله وحید خراسانی. نقد بدون توهین، بدون هیچ اهانتی، بدون تحقیر، بدون اینکه خدای نکرده مقام علمی ایشان تضعیف بشود. صاف و پوستکنده توضیح دادیم که آقا الان انقلاب اتفاقاً شعائر را زنده کرده. حالا آنجا به تعبیری که اصلاً دوست ندارم آن تعبیر نه بیان کنم، نه حتی به ذهنم بیاورم، به تعبیر گفته شد که ازش اینطور برای عموم فهمیده میشد که انقلاب و نظام مثلاً به شعائر اعتنا ندارد و مثلاً انگار سبک میشمارد شعائر شیعه را که خب ابداً اینطور نیست و این نقدی بود که آنجا نوشته شد.
برای برخی قابل جمع و قابل تفکیک نیست این مسائل که چطور میشود ما مثلاً در مقام مدح یک مرجع بزرگی مثل آیتالله وحید، آیتالله شبیری انقدر از خودمان احساسات و عواطف نشان میدهیم و در عین حال مثلاً در مسائل سیاسی هم موضع دیگری داریم یا نسبت به آیتالله جوادی یا خیلی دیگر از بزرگان که خب برای خیلیا این قضایا قابل حل نبود. من سالها بابت ابراز علاقهای که نسبت به آیتالله جوادی آملی داماد برکاته میکردم توهین میشنیدم. حتی یادم است یک آقایی یک انگشتر به بنده هدیه داد. وقتی آمد هدیه بدهد شرط کرد، گفت: «شرطش این است که دیگر اسم جوادی آملی را نمیآوری.» یک کلمه خیلی زشتی بعدش به کار برد که آن هم نمیخواهم بگویم، حتی نمیخواهم مرور کنم. ایشان را لعن کرد معاذالله و که مثلاً «این آدم اینطوری است.» و این به هر حال خب بعدها شما دیدید شاید کمتر کسی باورش میشد تجلیل رهبر شهیدمان از تفسیر تسنیم و عباراتی که در وصف آیتالله جوادی داشتند که «حوزه علمیه قم مدیون آیتالله جوادی آملی است.» بعد تجلیل نسبت به تفسیر تسنیم و عباراتی که به کار برد و بعد این نماز پرشکوه بر پیکر رهبر شهید، آن ابراز علاقه آیتالله جوادی آملی و اشکی که ریختند بر پیکر رهبر شهید. اینها قابل جمع و قابل حل است. ما یک وقتی ناپختگی نشان میدهیم. نباید این مسائل سیاسی باعث بشود که خدای نکرده هتک حرمت بکنیم.
آقای شهیدمان یک وصیتنامه سالهای جوانی داشتند، قبل از ۴۰ سالگی، که بعدها خب وصیتنامه را عوضش کردند. بخشی از این وصیتنامه موجود است، توی همین زندگینامه ایشان هست. یکیش این است، ایشان میفرمایند که: «من عذرخواهی میکنم در پیشگاه الهی نسبت به علما در زمان مبارزات. گاهی تعابیری داشتم، قضاوتهایی داشتم که الان که نگاه میکنم پشیمانم و میبینم که اینها تندروی بوده است.» خب ما یک وقتی داغ گرمای مسائل سیاسی و اینها در ما هست. گاهی هم مضاعف میشود. من یادم است صبحی که خبر شهادت آقا اعلام شد که خب همه دیگر بیقرار از خانه بیرون زدیم و رفتیم حرم، حرم حضرت معصومه سلامالله علیها. دیدم یک نفر دارد با لگد این چوب را روی قبر آقای منتظری با لگد میکوبد. از شدت عصبانیت در شهادت آقا، با لگد زدیم چوب روی قبر جابجا شد که انگار مثلاً «شماهایی که دشمن این آقا بودید، حالا مثلاً یعنی به هر حال در حق آقا جفا کردید و اینها، من یک جوری نسبت به همهتان کدورتی دارم.» خب این درست نیست. حالا یک وقتی هم آدم خیلی به جوش و خروش میرسد این عواطفش. به هر حال ما در مسائل سیاسی، تمدنی، مسائل اجتماعی ممکن است توقعاتی از مراجع داشته باشیم، انتقاداتی بلکه گاهی داشته باشیم. قطعاً برای بنده در مسائل سیاسی آیتالله مصباح رضوانالله علیه قابل مقایسه نیست با سایر حضرات، با همه جلالت قدری که دارند یا برخی علمای دیگری که در مسائل سیاسی خیلی بینش باز و دید وسیع و اطلاعات قوی دارند. این دلیل نمیشود که ما آن جایگاه دیگری که این علما دارند مثلاً در تفسیر، در مباحث انتقادی، در مباحث فقهی، در آن جایگاه هویتی و تمدنیمان، آنها را ندید بگیریم و این آقایان را حذف بکنیم و سانسور بکنیم صرفاً به خاطر اینکه مثلاً در مسائل سیاسی نظرات دیگری دارند.
الان واقعاً با فقدان آیتالله شبیری و آیتالله وحید، حوزه علمیه قم دچار خسارت عظیمی شد و این در تربیت نسل بعد طلبهها خودش را نشان خواهد داد. دو تا مرجع بزرگ و کارکشته که واقعاً درسشان سرآمد درسهای قم بود. از شاگردان مرحوم آیتالله خویی، نجفدیده، حامل آن دوران. یعنی یادگاریهای دوران طلایی حوزه علمیه نجف و شاگردپروری اینها. حوصلهای که داشتند در تدریس چند دور اصول، چه میدانم انواع مختلف فقه. هر کدام هم توی مسائلی نبوغی داشتند. مرحوم آیتالله شبیری در رجال خب خیلی برجسته بود. آیتالله وحید دوره تفسیر گفتند، خب از تفاسیر ماندگار حوزه شد. سوره مبارکه یاسین را تفسیر کردن، واقعاً بینظیر بود. یعنی اصلاً کلاس تفسیر ایشان یک دور آورد بالا، یک پله آورد بالا و نشان داد که آقا اصلاً میشود اینجوری تفسیر گفت. با یک احاطه عجیب نسبت به آیات و روایات، تحلیل عمیقی که داشت، میشکافت مطلب را. خب ما بخواهیم اینها را ندید بگیریم، اینها ناشکری است، ناسپاسی. و شما دیدید رهبر شهید در مورد آیتالله شبیری فرموده بودند که: «من به فرزندانم نگفتم طلبه بشوید، طلبه شدند خوشحال شدم. بهشان نگفتم قم بروید، قم رفتند خوشحال شدم. بهشان نگفتم درس که بروید و وقتی شنیدم درس آیتالله شبیری رفتند خوشحال شدم.» خب در حالی که بعضیا بودند آیتالله شبیری را لعن میکردند، کلمات خیلی رکیک در مورد ایشان استفاده میکردند. محرومیت برای خود ما میآورد. ادب نسبت به علما، قدرشناسی نسبت به نعمتی که ما داریم و زحمتی که برای ما کشیده شده، رحمت و فیض خدا را برای خودمان جاری خواهد کرد و نعمت را بیشتر خواهد کرد و ناشکری نعمت را قطع خواهد کرد.
از خدای متعال میخواهیم که خلأ این علما را جبران بکند. انشاءالله که نسل جدیدی مراجع که حالا سنوسالشان طبعاً کمتر است، در سنین بین ۶۰ سال تا ۷۰ سالند، نسل بعدی مراجع که کم کم دیگر این نسل جدید بروز خواهند کرد، انشاءالله کمالات نسل قبلی مراجع را داشته باشند و خلأهای موجود را هم پر بکنند. انشاءالله که خدای متعال روح همه این علما و مراجع، خصوصاً رهبر شهید، سر سفره حضرت زهرا سلامالله علیها مهمان بفرماید. به روح همه این عزیزان یک فاتحه قرائت بفرما.
نظرات
برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.
در حال بارگذاری نظرات...