!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم‌الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد. اللهم صل علی محمد و آل محمد و آله الطیبین الطاهرین و لعنت الله علی القوم الظالمین من الان الی قیام یوم الدین. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلل عقده من لسانی یفقهوا قولی.

در مورد این گفت‌وگو می‌کردیم که پیغمبر اکرم (ص) با ظهور خودشان، با بعثت خودشان، یک تمدن جدید آوردند. پیغمبر فقط یک معلم اخلاق نبود، یک مربی نبود، یک کسی نبود که حالا داستان‌های قشنگ و مطالب مفید برای مردم بیاورد. یک ساختار جدیدی برای مردم آورد؛ به تعبیر امروزی‌ها یک نظم جدید آورد. ساختار زندگی بشر متحول شد، ساختار ارتباطات متحول شد. نظام اجتماعی عوض شد، نظام اقتصادی عوض شد، نظام قضایی و جزایی عوض شد، نظام خانوادگی، نظام تربیتی عوض شد. خانواده‌ای که دختر درش جایگاهی نداشت، احترامی نداشت، زنده‌به‌گور می‌شد، زن موقعیت شغلی از خودش نداشت، زن استقلال مالی پیدا کرد، ارث به او رسید، سهم دیه و قصاص برایش معین شد، دختر جایگاه پیدا کرد، جایگاه عاطفی پیدا کرد. ساختار را به هم ریخت پیغمبر.

این‌ها یک سری حرفی که قشنگ باشد و مثلاً مردم استوری بکنند و این‌ها نبود. این‌ها چیزهایی بود که منضبط شد، آمد توی زندگی مردم. برای همین، اگر کسی بعد ۱۰ سال که پیغمبر از تأسیس حکومتشان گذشت، وارد مدینه شد، بعد ۱۰ سال، ۱۵ سال، اگر می‌آمد، اگر نیامده بود چهار پنج سال قبل از بعثت پیغمبر، اگر مدینه را دیده بود، حالا که پیغمبر از دنیا رفته، اگر می‌آمد مدینه را می‌دید، باورش نمی‌شد که این همان شهر است؛ تو ده سال این همه تحولات، این همه اتفاقات رخ داده! پس پیغمبر یک تمدن جدیدی آورد. این تمدن جدید، این نظم جدید، یک قاعده‌ای داشت. حضرت زهرا سلام‌الله علیها در خطبه فدکیه به این اشاره می‌کنند. اول یک توضیحی می‌دهند، توصیفی می‌کنند که شما اوضاعتتان چه بود قبل از پیغمبر، که همان اوضاع قبل از بعثت، زمان جاهلیت، مردم بی‌تمدن و بی‌هویت و بی‌فرهنگ.

یک وقت این است، این را هم بگذارید بگویم الان تا رد نشدم: غربی‌ها خیلی ادعای تمدنشان می‌شود، می‌دانید دیگر ادعای تمدن دارند. عبارتی هم که به کار می‌برند برای تمدن، توسعه‌یافتگی، کلمه توسعه. توسعه و پیشرفت جهان را هم برداشتند، چند تکه کردند: جهان اول و دوم و سوم و چهارم و پنجم. بعد حالا جهان اول کیان؟ خودشانند: آمریکا و اروپا و اتحادیه اروپا و کشورهای صنعتی مثل آلمان و فرانسه، جهان اول. حالا از سر بغض و رقابتی که با روسیه دارند، روسیه را تو جهان اول جا ندادند، آن وسط یک جا برایش جدا کردند، جهان دوم. بعد می‌رسد به جهان سوم، کشورهای در حال توسعه. مرکز عالم هم که آن‌هایند دیگر؛ ما شرق دنیاییم، آن‌ها غرب دنیان. شرق دور، شرق میانه، خاور دور، خاورمیانه؛ دور و نزدیک با چی تعیین می‌شود؟ با موقعیت جغرافیایی اروپایی‌ها و غربی‌ها. این‌ها انگار مرکز عالمند. چرا؟ چون بانک جهانی دست این‌هاست، چون پول جهانی دست این‌هاست، چون زبان جهانی، زبان این‌هاست. مردم دنیا به زبان انگلیسی حرف می‌زنند. پول رایج دنیا دلار است. سازمان‌های بین‌المللی، سازمان ملل تو کشور این‌هاست. احساس می‌کنند که این‌ها مرکز دنیایند. هرکی هر چقدر به این‌ها نزدیک‌تر باشد، به طبقه اول عالم نزدیک است. هرکی هر چقدر دور دور باشد، می‌شود جزء طبقه‌های بعدی. کشورهای در حال توسعه یعنی دارند دنبال آمریکا می‌دوند، زورشان را می‌زنند که شبیه ما بشوند. کشورهای در حال توسعه. جهان چهارم و پنجم که هیچی، این‌ها دیگر اصلاً کلاً تو حیاط دارند بازی می‌کنند، این‌ها را اصلاً داخل آدم حساب نمی‌کنیم. البته یک سری منابعی گاهی دارند که به غارت می‌خورد، آفریقا و این‌ها، که بالا می‌کشیم، از این جهت به درد می‌خورد. در حال توسعه هم حتی این است؛ مال توسعه یعنی بقیه از توسعه می‌خواهند توسعه کند، از این‌ها استفاده می‌کند. این می‌شود طبقه‌بندی اروپایی‌ها، تمدن اروپایی‌ها.

در حالی که تمدن اصلاً یعنی چی؟ حالا من نمی‌خواهم وارد این بحث بشوم، یک سری بحث‌های کلاسیک دانشگاهی و این‌ها دارد که جایش اینجا نیست. بحث‌های فنی و تخصصی، بحث‌های عمومی و این‌ها می‌طلبد. خیلی حوصله‌ها به بحث تخصصی نمی‌کشد. شاید صد تا توضیح و تعریف برای تمدن تو بحث‌های جامعه‌شناسی و این‌ها گفتند که اصلاً تمدن یعنی چی. مقاله‌ها، پایان‌نامه‌ها نوشته شده که اصلاً معنای تمدن چیست. ما کار به آن نداریم. ساختار زندگی بشر، دم و دستگاهی که بشر دارد تو آن دم و دستگاه زندگی می‌کند، آن نظمی که به یک زندگی داده می‌شود. جهان غربی، تمدن غربی، نظمش نظم تکنولوژیک است. یعنی آقا، اونی که تعریف می‌کند شما توسعه داری یا نداری، تکنولوژی است. هرکی تکنولوژی بهتر و بالاتر دارد، این می‌شود جهان اول، تمدن برتر. اگه تکنولوژی نداری ولی داری زورت را می‌زنی که داشته باشی، که زورت را هم بزنی باید از ما بگیری، می‌شود جهان مثلاً سوم. اگر هم کلاً اصلاً بهت نمی‌خورد مال این حرف‌ها باشی، می‌شود جهان چهارم و پنجم. این در حالی که اونی که جهان را دسته‌بندی می‌کند و تمدن می‌آورد، خصوصاً با تحلیل کلمات حضرت زهرا سلام‌الله علیها در خطبه فدکیه، تکنولوژی و ابزار و امکانات نیست؛ انسانیت، شرافت این است که مهم است.

ممکن است یک عده زورشان، قدرتشان، پولشان زیاد باشد. قرآن ببینید در مورد قوم عاد چه تعابیری دارد، در سوره مبارکه فجر، در آیات دیگر: "التی لم یخلق مثلها فی البلاد"؛ سرزمین عاد و ثمود و این‌ها اصلاً مثل این تا الان خلق نشده! قرآن دارد می‌گوید این همه اقوام آمد و رفت. "فی اوتاد و صخر بالواد"؛ "جواب" که می‌گویند بهش، "جواب" چون شکاف می‌زند، "جواب و صخر بالواد" یعنی می‌رفتند صخره‌های کوه‌ها را برش می‌زدند، تو صخره ساختمان می‌ساختند. یعنی اوج تکنولوژی! اگر بخواهیم حساب بکنید، همین الانش هم معلوم نیست پیدا بشود که سازه دیگر نخواهد، بتن نخواهد، دیوار نخواهد، مصالح نخواهد. شیار می‌زند توی کوه، کوه را می‌کند آپارتمان، چند تا واحد تو کوه در می‌آورد. این تکنولوژی بوده که قوم عاد داشته. چند بار قرآن نهیب می‌زند می‌گوید: "چیه این‌ها به تکنولوژی احسن اساسا و ریا". در سوره مبارکه مریم "انقدا بودن". حالا این فرعون، این فرعون، دیدید این کتاب‌های سینه و این‌هایی که حالا الان به جا مانده از تکنولوژی و تمدن فرعون و مصر و این‌ها؟ چیزهای عجیبی نقل می‌کنند: تا عمل جراحی چشم، عمل قلب باز! این‌ها چیزهایی که توی حکومت فرعون بوده! خود همین اهرام ثلاثه هنوز توش ماندند که چی بوده، چی ساختند، چه شکلی ساختند. اگه به تکنولوژی باشد که این خیلی بالا بوده، خیلی جلو بوده! بعد تازه قرآن می‌فرماید: "احسن اساسا و ریا"؛ انقدر بودن. این‌ها تکنولوژیشان بهتر، "ری" آن نمای کار، "اساس" هم که همین اساس ابزار، تکنولوژی. "احسن اساسا و ریا" انقدر بودن. تکنولوژی، امکاناتشان از این‌ها بیشتر بود، نمای زندگیشان، شکوهشان بیشتر بود. من این‌ها را هلاک کردم، نابود کردم؛ با یک باد، با یک صاعقه، با یک زلزله: "کانهم اعجاز نخل منقعر". سوره مبارکه قمر، خیلی سوره عجیبی است. حیثیت برای انسان تمدن‌نیافته نگذاشته. چند تا تشبیه عجیب برای این‌ها به کار برده. یکیش این است می‌گوید این‌ها را آتششان زدم، مثل تنه درختی که خشک شده و پوسیده. این‌ها برای من این شکلی بودند، این‌جوری جمع شدند. انگار یک تنه درخت پوسیده‌ را آتش زدند. یک تمدن آتش گرفته، یک ملت پیشرفته آتش گرفته. قرآن ازش تعبیر می‌کند به "اعجاز نخل منقیر". "کانهم جراد منتشر"؛ مثل ملخ‌هایی که همه با هم پر می‌زنند یک جا می‌روند. خب الان به چین مثلاً می‌گویند جامعه پیشرفته، ژاپن مثلاً، کره. به قول آن آقا، آن مرد الهی می‌گفت: یأجوج و مأجوج همین کره شمالی و کره جنوبی. یک جوری آخرالزمان را قرآن در مورد تعابیر عجیبی دارد در سوره مبارکه کهف. به حسب ظاهر تکنولوژی در اوج، ولی انسانیت، شرافت. این انسانیت و شرافت تو همه چی دیده می‌شود؛ از خوردن و پوشیدنشان دیده می‌شود، تا روابطشان، تا مهر و محبتشان، تا عاطفه‌شان، تا خانواده‌شان، تا حمل و نقلشان. گاهی غذا خیلی پیشرفته است. صنعت و تکنولوژی چین تو بعضی چیزها از آمریکا جلوتر است. بعد این صنعت و تکنولوژی در اختیار چی قرار گرفته؟ در اختیار اینکه کنسرو جنین تولید کند، تو فروشگاه، تو منو ارائه بدهد! تکنولوژی در اختیار این است که میمون را زنده‌زنده مغزش را بتراشند، مغز از تو سر در بیاورند، داغ داغ سرو کنند، بزن شما بخورید! این تکنولوژی، این خوراکشان است. خوراکی که ببینید، خوراک پیشرفته و عقب‌افتاده و این‌ها که حالا حضرت زهرا فرمود شما آب گودال را برمی‌داشتید، معنایش این نیستش که خب اگر یک جامعه‌ای آب تصفیه‌شده تمیز خورد، آب شیرین‌کن، این می‌شود جامعه متمدن. نه، بحث سر این است که شما آنقدر برای خودتان شرافت و ارزش قائل نیستید که چی دارید می‌خورید. خب این حرف در مورد چینی‌ها هم صادق است، در مورد ژاپنی‌ها هم صادق است. شرافت انسانی توش نیست. آن چیزی که پیوست شرافت انسانی ندارد، آدمیت توش بروز ندارد، اخلاق، عاطفه، انسانیت، محبت، این‌ها وقتی توش نیست، می‌شود جامعه نامتمدن.

برای همین اساساً در نگاه حضرت زهرا سلام‌الله علیها، همه جوامع قبل از پیغمبر، جوامعی که هنوز به تمدن نرسیده، و کلاً یک تمدن رو کره زمین بیشتر نبوده، آن هم تمدن پیغمبر، آن هم تمدن مدینه است. یک جا توش مدنیت بوده، آن هم مدینه پیغمبر. جالب است قرآن هم جاهایی که پیغمبر و فرهنگ پیغمبر توش نیست، ازش تعبیر "مدینه" به کار نمی‌برد، بهش می‌گوید "قریه"، ده، روستا: "اهل القرا"، "اهل القریه"، "اصحاب القریه". تعابیر مختلف قرآن دارد. دهاتی! در نگاه قرآن نیویورک یک دهات بزرگ است. نیوجرسی یک ده پیشرفته است. واشنگتن یک ده است. فرانکفورت ده است. توکیو ده است. مدنیت مال مدینه پیغمبر است. اینجا شهر است، اینجا آبادی است، اینجا انسانیت است. این نکته، نکته فوق‌العاده‌ای است و جالب است که ما دوباره گرفتار جاهلیت شدیم، دوباره برگشتیم به همان تمدن قبل پیغمبر، به همان بی‌تمدنی و دوباره باید برگردیم به تمدن پیغمبر، به مدینه. مدینه، دومین تمدن، دوم تمدن امام زمان. اساساً انقلاب ایران، انقلاب مردم ما برای همین بود، برای اینکه برگردیم به مدینه پیغمبر. دهه ۷۰ و دهه ۸۰، بزرگ‌ترها شاید یادشان باشد، جوان‌ترها احتمالاً نشنیده‌اند. قضایایی شد جامعه مدنی که یکی از رؤسای جمهور دهه ۷۰ مطرح می‌کرد. دولت اصلاحات شاید شنیده باشید. "اخلاق مدنی"، "جامعه مدنی"، هی "مدنی مدنی" می‌کردند. "گفت‌وگوی تمدن‌ها" راه انداختند. یک چهارجانبه هم اینجا گذاشتند. فوتبال ایتالیا و مصر و چین هم آمدند، فکر کنم چهارم شدیم تو مسابقات تو چهار تا. هی "گفت‌وگوی تمدن‌ها" و "ما تمدنیم" و "بیاین تمدن‌ها با هم خوب باشیم" و این حرف‌ها. این شعار که بلند شد، رهبر شهید، امام، از این پرچم استفاده کرد: جامعه مدنی، شعار مدنی. فرمودند که یک وقت اشتباه نشود، این مدنی که من می‌گویم مدنی غربی‌ها، تمدن این‌ها نیستا. بعضی‌ها می‌گویند تمدن، منظورشان این است که منظورشان همین بود، برگردیم به آن چیزی که این‌ها مدنیت می‌گویند؛ تکنولوژی و امکانات و این زندگی پیشرفته با آن شاخص‌ها. مدنیتی که من می‌گویم، مدنی که من می‌گویم همان "مدینه النبی" است. باید برگردیم به پیغمبر. بعد پیغمبر را تو روزگار خودمان احیا کنیم. بعد مدینه پیغمبر را به تناسب سرزمین خودمان احیا کنیم، زنده کنیم. اینجا بشود یک نمای، یک شمه‌ای از مدینه پیغمبر. این می‌شود تمدن. البته این اگر باشد، رفاه و پیشرفت و امکانات هم هست، ولی نه این پیشرفت و امکاناتی که توش شرافت نیست، انسانیت نیست، هویت نیست.

ببینید این کلماتی که بزرگان غرب این سال‌ها به کار بردند چقدر روی این بحث تکرار و تأکید دارند که آقا اونی که الان تو غرب نیست معناست. نیچه مفصل روی این کار می‌کرد و خیلی هم آثارش از این جهت پرفروش بود، پرطرفدار بود، چون اصلاً زندگی را فاقد معنا می‌دانست. حالا بحث نمی‌خواهم واردش بشوم. "در خلأ معنا باید به هنر رو بیاوریم." زندگی معنا ندارد، تکنولوژی هست، معنا نیست. این سوال بشر جواب داده نشده که چی تو این دویدنم؟ همه چی داره سریع می‌شود. بدو بدو زود برسی کجا؟ برسی سر کار؟ هیچ‌کی نمی‌گوید خب که چی؟ اصلاً من برای چی باید انقدر کار کنم؟ برای کی؟ برای کجا؟ این همه من کار می‌کنم قراره چی بشود؟ جواب بده! فقط هی امکانات را توسعه می‌دهند، سرعت می‌دهند که همه بیشتر کار کنیم. آخرش هم یک درصدند که دارند می‌خورند. جنبش وال‌استریت همین را می‌گفت دیگر. کاپیتالیسم، یک درصد برخوردار، آن ۹۹ درصد هم که می‌دوند، امکانات بهشان می‌دهند، سرعتشان افزایش پیدا می‌کند. همه چی در خدمت این است که یک درصد بهتر و بیشتر بخورد. نظام فرعون، فرعون هم امکانات و تجهیزات، همه چی می‌داد برای اینکه همه را تسخیر خودش بکند، برایش اهرام ثلاثه بسازند، نوکریش را بکند. به این نمی‌گویند تمدن. این یک نکته مهمی است. یک تمدن بیشتر بشر به خودش ندیده، آن هم تمدن انبیا بوده که هر کدام یک مرحله‌ای از تمدن، یک تلاشی برای رسیدن به تمدن بوده. یک مقدمه، یک نسخه آزمایشی بوده، یک دمو بوده به قول این جوان‌ها و امروزی‌ها، تا رونمایی بشود از آن نسخه اصلی. از نسخه اصلی کی رونمایی شد؟ در بعثت پیغمبر. کجا رونمایی شد؟ در مدینه پیغمبر. یک تمدن بیشتر نیست. تمدن این است. حالا می‌خواهیم بحث بکنیم بر اساس کلمات حضرت زهرا سلام‌الله علیها که این تمدن با چی شکل می‌گیرد، از کجا نشئت می‌گیرد. دو تا کلید داشت دیشب عرض کردم. البته این بحث، بحث بسیار دامنه‌داری است. ما حالا اینجا شش هفت جلسه خدمت دوستان قطعه بسیار کوتاهی از این بحث می‌توانیم ارائه بدهیم. این بحث، بحثی است که ده‌ها و صدها جلسه گفت‌وگو می‌خواهد. یک شروعیه‌ای برای این بحث. اگر توفیقی باشد بعدها بتوانیم بهش بیشتر بپردازیم.

رکن اصلی تمدن پیغمبر چیست؟ خود پیغمبر است. این شخصیت با آن جایگاه پیغمبریش، با آن مجموعه خلقیاتی که قرآن ازش یاد می‌کند به "خلق عظیم". این‌ها دست به دست هم داده، یک پیغمبر شکل داده. این است که مبدأ این تمدن است. دو تا چیزی که دیشب عرض کردم: یکی مدیریت پیامبر، یکی مجاهدت امیرالمؤمنین. این تمدن اگر شکل گرفته، بارش روی این دو تا رکن است. این‌ها برای امروز ما هم درس است. حالا من نکات مفصلی دارم اگر وقت بشود بهش اشاره می‌کنم.

رکن اول: یک تمدن، رهبر الهی، رهبر پاک، رهبری که متصل به عالم ملکوت و عالم معناست، و این طرف در نهایت جوش و خروش و تلاش و مجاهدت، سعه صدر، مهربانی، عطوفت، رحمت، رأفت، دلسوزی، صدش را می‌گذارد برای اینکه مردم را به آن قله‌های مادی و معنوی برساند. هیچ تمدنی بدون همچین رهبری شکل نمی‌گیرد. گاهی ممکن است مردمی باشند، خسته باشند، دل‌زده باشند که دیشب نمونه‌هایی را عرض کردم. این‌ها یک اقدامی هم می‌کنند، یک تکانی هم می‌خورند، به جایی نمی‌رسد این حرکت. چرا؟ چون رهبر ندارد. نمونه‌های مصر و جاهای دیگری که دیشب اشاره کردم. مردم مصر، مردم با فرهنگی هستند. قدمت و سابقه مصر را شما ببینید. آن دانشگاه الازهر را در مصر ببینید. کرسی‌های تلاوت، آن قاری‌های معروفش را ببینید. کشور مصر، کشور فرهیخته در جهان عرب و جهان اسلام. البته الان این بدبخت‌ها گرفتار شدند. الازهر بیانیه می‌دهد علیه سپاه پاسداران و فتوا می‌دهد علیه جمهوری اسلامی و رهبرانش و کاری با اسرائیل و آمریکا و این‌ها ندارد! یک مشت مزدور بدبخت اسمش را گذاشتند الازهر. از هویت خودش درآمده. این خاصیت ملتی است که هویت ندارد، تمدن ندارد، به مزدوری و کلفتی زنده است، با ذلت و نکبت زندگی می‌کند. که البته یک بخشش هم به این است که آن رهبر شایسته فداکار پابه کاری که جلو بیندازد خودش را فدا بکند نیست. و اساساً من به شما بگویم در جهان غیر شیعه نمی‌شود دنبال همچین رهبری گشت.

خیلی سریع و شفاف به شما [بگویم]. خدا رحمت کند شهید حاج قاسم سلیمانی را. می‌فرمودند که ما می‌دانیم این فتح قدس، یک بار گفته بود که اگر کسی در فلسطین باشد شیعه باشد، ما باهاش کار نمی‌کنیم. یک عده بهشان برخورده بود که یعنی چی؟ گفته بود: ما این مردم فلسطین را که ازشان حمایت می‌کنیم، به همین سنی بودنشان پذیرفتیم. ما بنا نداریم این‌ها را شیعه کنیم. ما نرفتیم آنجا که فکر اعتقادات این‌ها را عوض کنیم. اگر یکی هم باشد تو این‌ها شیعه باشد، ما باهاش کار نمی‌کنیم برای اینکه نمی‌خواهیم ضریب بدهیم که آقا ما آمدیم این‌ها را برجسته کنیم که مثلاً همه مثل این بشویم، یک نفاقی راه بیندازیم، همه به خاطر ما و کمکیم و این‌ها مثلاً دست از اعتقاداتشان بردارند. نه، ما همین متن سنی بودن این‌ها را پذیرفتیم، همین هم کمک می‌کنیم. این یک صحبت حاج قاسم است. یک جا فرمود: "ضرس قاطع می‌گویم هیچ پرچمی غیر پرچم شیعه نمی‌تواند قدس را فتح بکند. مشکل فلسطین با پرچم اهل سنت حل نمی‌شود، چون اصلاً با این نگاه، با این مبانی، با این ایدئولوژی از جهان اهل سنت رهبر گیر این‌ها نمی‌آید. این رهبر مال شیعه است. این رهبر فقط از تبعیت امیرالمؤمنین در می‌آید." که البته تاریخ ما نشان داد، کأنه یک شرط پنهانی درش هست که باید ذریه حضرت زهرا سلام‌الله علیها باشد. این را جایی نگفته بودند ولی انگار یک دستی تو کار بود. کار دست فرزندان حضرت زهرا سلام‌الله علیها است. انگار سید بودنم توش شرط است.

داستان این است. اولین رکن رهبر. حضرت زهرا سلام‌الله علیها می‌فرماید که خدا شما را نجات داد از آن اوضاع جاهلیت، به شما تمدن داد، به واسطه کی؟ به واسطه پدرم پیامبر اکرم. بعد این کلمات را می‌فرمایند. با هم بخوانیم، لذت ببرید: "فأنقذکم بنبیّه محمدٍ صلی الله علیه و آله و سلم بعد اللتیا و التی". بعد این همه گرفتاری‌ها. به این "اللتیا و التی" یک داستانی دارد. دو تا زن بلند و کوتاه بودند در عرب که حالا ضرب‌المثل شد. ترجمه فارسی چی می‌شود؟ بعد این هفت‌خان، بعد این همه داستان، بعد این همه گرفتاری‌ها، بعد این همه ماجراها، خدا به واسطه پدرم پیامبر اکرم شماها را نجات داد. هفت‌خوانی را گذراندید. یک شبه نبود، راحت نبود. خیلی سختی‌ها تحمل کردید که دیشب نمونه‌هاش را عرض کردم. از آن روز اولی که قضیه شروع شد، چه افرادی، چه شکنجه‌هایی، چه گرفتاری‌هایی، چه شهادت‌هایی، چه سختی‌هایی. شعب ابی‌طالب، فقر، گرسنگی. بعد پیغمبر در اوج مصیبت‌های شعب ابی‌طالب، ابوطالب و خدیجه را هم از دست داد. دو تا حامی بزرگ. یکی حامی سیاسی اجتماعی‌اش بود، یکی حامی اقتصادی‌اش بود. دشمن گفت: "کار پسر عبدالله تمام شده، خصوصاً که عموی او هم ابولهب جزء دشمنان است." ابولهبی که وقتی که پیغمبر را می‌خواستند کفیل برایش تعیین بکنند، پدربزرگش عبدالمطلب می‌خواست کفیل برایش معین بکند بین پسران خودش، ابولهب گفت: "اینو بدین من بزرگش کنم." پیغمبر که حالا سپردند ایشان را به ابوطالب. ابولهب این شکلی بود، شمشیر را از رو بست. حمایت اقتصادی، لجستیک، هرکی هر ضربه‌ای بتواند به پیغمبر بزند، عموی پیغمبر تو رأس این دشمنی قرار گرفت. پیغمبر تو شعب ابی‌طالب از دست داد ابوطالب و خدیجه را. این‌ها گفتند: "دیگه کارش تمومه. حامی هم نداره. خیلی چیزی هم ساز و برگم دست و بالش نیست. دیگه ترورش کنیم." گفتند: "خب چه جور بکشیم که داستان نشود؟" گفتند: "که از قبیله یک نفر بیاید شبانه حمله بکنیم، بزنیم که قاتل مشخص نباشد." چون قبیلگی قصاص می‌کردند دیگر. یک نفر از یک قبیله اگر کشته می‌شد، آن قبیله‌ای که کشته، کل قبیله را آنقدری که می‌توانستند می‌کشت. گفت: "اگر قبیله نباشیم همه قبایل عرب، همه قبایل عرب دست به دست هم، همه قریش آمدند." بنی‌هاشم هم، قبیله خود پیغمبر هم آمد. آمدند پیغمبر را ترور کنند. پیغمبر چی داشت؟ هیچ. یک تکه پتو. روح پیغمبر به پیغمبر خبر داد جبرئیل: "اوضاع این شکلی است." به امیرالمؤمنین فرمان فرمود: "به من گفتند که حرکت کنم. تو جای من می‌خوابی." امیرالمؤمنین عرض کرد: "اولاً شما سالم می‌مانی اگر من بخوابم؟" فرمود: "بله، من زنده می‌مانم." "کشید؟" "خوابید جای پیغمبر." پتو را کشید. تا صبح هم سنگ‌باران می‌کردند امیرالمؤمنین را به اسم اینکه پیغمبر است. بدنش زخم بود، خونی بود. تا صبح زیر این پتو خودش را نگه داشت. این‌ها هم گفتند که سحر نزنیم که سروصدا نشود، خانواده‌اش از خواب نپرند، نترسند. یک کمی هوا روشن‌تر شد، حمله کردند. آوردند ضربه را بزنند، دیدند امیرالمؤمنین علیه‌السلام است. اصلاً جا خوردند. دعوا و درگیری هم شد. امیرالمؤمنین دفاع کرد. گفتند: "پیغمبر کجاست؟" حالا قضیه مفصل است، نمی‌خواهم ببرمتان تو آن حال و هوا. فرمود: "مگه به من سپرده بودین که از من می‌خواید؟" همانجا دویدند از خب پیغمبر اینجا که درآمده، دیگر این چهار طرف خانه است دیگر. رد پا هم که مشخص. رد پا را پیدا کردند و یک شتری هم رد پاش پیدا شد و حرکت کردند و رسیدند به یک غاری و غذایی که می‌دانید. غاری بود که جلوش تار عنکبوت و تخم کبوتر که خودش یک زمان طولانی می‌بندد که همچین غاری جلوش یک همچین چیزی شکل بگیرد. راه‌بلد گفت: "آقا این تا اینجاش را آمده، به بعدش را نمی‌دانم. یا رفته تو زمین یا رفته تو هوا. دیگر از اینجا جلوتر دیگر من تا اینجاش را پیدا کردم." تا پشت در غار رسیدند. بعد قرآن چی می‌گوید؟ می‌گوید دو نفر بودند تو غار. حالا بعضی‌ها اصرار دارند بگویند آن نفر دیگر که تو غار بود کسی است که بعداً حق امیرالمؤمنین را غصب کرد. البته شواهد تاریخی چیزهای دیگر می‌گوید، من کار ندارم. ولی قرآن قشنگ می‌گوید. قرآن از همه حرف‌ها قشنگ‌تر می‌گوید. می‌گوید این دو تا که تو غار بودند، پیغمبر به آن یکی می‌گفت: "لا تحزن ان الله معنا." پیغمبر بهش دلداری می‌داد، می‌گفت: "نترس، چیزی نمی‌شود." تفاوت ببینید! یکی جای پیغمبر خوابیده. یک کمی حالا چی شده تو مسیر که آن هم گفتم پیغمبر آوردش. چون پیغمبر را تو راه دیده بود، برای اینکه لو ندهد تو فشار اگر آن هم باشد، گفتند دلیلش این بوده. این دو تا پشت در آمدند، خیلی به خودش ترسیده بود که آقا چی می‌شود. این تا پشت در، اوضاع چی می‌شود و این‌ها. پیغمبر فرمود: "نترس، چیزی نمی‌شود." بعد قرآن قشنگ می‌گوید. می‌گوید که خدا هم سکینه‌اش را نازل کرد بر پیغمبر و پیغمبر را تأیید کرد به "جنود لم ترها". اصلاً بابا کلاً نیست آن. کلاً ققه. دو تا که آنجا بودند، پیغمبر به او دلداری می‌داد. خدا هم سکینه را. آن یکی چی شد؟ آن هیچی، فیلمبردار بوده آنجا تو صحنه. نمی‌دانم چی که بعداً پیغمبر بازم برش داشتند تا مدینه هم بردندش. بعد آن سه روز امیرالمؤمنین با چه وضعیتی تو شهر مدیریت می‌کرد؟ وقت‌های غذا، غذا برای پیغمبر می‌برد سر آن غار سر. من رفتم غار سر را دیدم. به قول استادی داشتیم، می‌گفت: "صاحب غار را باید به امیرالمؤمنین بگویند، نه به آن بابا که کنار پیغمبر تو غار نشسته و می‌ترسد." شهر از تو مکه اینجور با فداکاری غذا به پیغمبر می‌رساند. این همه راه می‌آید، آن همه راه است تا آن غار ثور، آن بالا. بعد مسائل امنیتی را رعایت کند تو رفت‌وآمدش. بعد "فواطم" را پیغمبر به او سپرد. فاطمه‌ها را که یکیش فاطمه دختر خودشان، که این‌ها امانتند، ببرشان مدینه. "من می‌آیم مدینه آنجا تحویل می‌گیرم." رساندن این‌ها تا مدینه چه داستانی بود! تا مرز شهادت رفت امیرالمؤمنین علیه‌السلام. پاتک زدند، حمله کردند. تو راه می‌خواستند بکشند این زن‌ها را امیرالمؤمنین را. وقتی رسید به مدینه که پیغمبر تو قبا ایستاد، فرمود: "من جلوتر نمی‌روم تا علی بیاید." مسجد قبا را هم تأسیس کرد. ایستاد تا امیرالمؤمنین برسد. وقتی امیرالمؤمنین رسید، تمام پاهای امیرالمؤمنین چاک چاک بود. از بدنش خون می‌چکید که پیغمبر وقتی دید گریه کرد. یک جمله‌ای هم دارد. بشنوید و رد بشویم، ایام فاطمیه. این ناقه حضرت زهرا را تحویل داد به قول ما، عرض کرد: "یا رسول الله، این امانت سالم تحویل شما." بعد وارد مدینه شد. این اوضاعی که تو مکه داشت تبدیل شد به تأسیس حکومت در مدینه. چی بود؟ چی شد؟ البته تازه داستان‌ها شروع شد. دشمنی‌ها، منافقین، جنگ‌ها، قدم به قدم با فداکاری، با تلاش. "بعد التیا و التی" یعنی این یک شب و یک روزه نبود. خون دل‌ها خورده شد که الان این بساط به پا شده.

بعد سه تا نکته خاص را حضرت زهرا می‌فرمایند. سه تا طیف خاص را می‌فرمایند. ببینید الگوی پیشرفت دارد می‌دهد حضرت زهرا. عرض کردم بحث پیشرفت و تمدن. الگوی پیشرفت در کلام حضرت زهرا این است: هر تمدنی می‌خواهد تمدن بشود، اینجوری تمدن می‌شود. یک مسیری که یک بار طی شده. پیغمبر چیکار کرد؟ "مُنیَ ببوهم الرجال و ذوبان العرب و مُردَت اهل الکتاب." این را پیغمبر مبتلا شد به سه تا طایفه. روبروی سه تا طایفه ایستاد. خیلی جالب است، خیلی این کلمات هم کلمات سختی است. من ادعا ندارم که این کلمات حضرت زهرا سلام‌الله علیها را فهمیدم و خوب می‌توانم تبیین بکنم ولی زورم را می‌زنم ان‌شاءالله. چند تا شرح خطبه فدکیه را بررسی کردم. خیلی چیزی که دلم را گرم بکند بهش نرسیدم در توضیح این کلمات. حالا یک کمی با تلاش آدم سعی می‌کند بفهمد.

سه تا طیف را می‌فرماید که پیغمبر گرفتار این‌ها بود و ایستادن روبروی این‌ها کار را به اینجا رساند. طیف اول: "بوهم الرجال". دوستان بهش توجه داشته باشند. این کلمات، کلمات حضرت زهراست. اصطلاحات فنی اهل بیت خوب است تو زبان ماها باشد، تو زبان سیاسیمان، کلمات رایجمان. این کلمات را یاد بگیریم، خیلی قشنگ است. خواص بی‌بصیرت و این‌ها که ابداعیات خودمان است. گاهی این‌ها معادل دارد تو کلمات اهل بیت، کلمات قشنگ. "رجال بوهم". "رجال بوهم" یعنی آدم‌های زبان نفهم، مثل بهائم می‌مانند، هیکل گنده کردند ولی زبان نفهم. همان‌ها که امیرالمؤمنین "یا اشباح الرجال ولا رجال". "قیافه‌هایتان شبیه مردهاست، نه، نرینه‌اید. مردانگی و آدمیت و غیرت و شرف و وفاداری و این‌ها حالیتان نمی‌شود." "باهم الرجال" احتمالاً معنایش باید همین باشد: آدم‌هایی که خیلی ادعای مرد و مردانگی دارند، ادعا زیاد دارند ولی سر وقتش چیزی از مردانگی از این‌ها دیده نمی‌شود. یا این است یا اینکه حرف حالیشان نمی‌شود، مثل بعضی از این آدم‌های دور و بر ما هستند که کلاً حرف حالیشان نمی‌شود. به طرف گفتند این ۸ سالی که مسئولیت داشتی و این‌ها که خب رفتین و مذاکره و بعدش اینطور شد و شکست خورد و طرف مقابل پاره کرد و آمد بیرون و این‌ها. برگرد ۸ سال پیش چیکار می‌کنی؟ گفت: "دوباره همین مسیر را می‌روم." "رجال بوهم" آدم‌های زبان نفهم. کار با این‌ها خیلی سخت است. پیغمبر مبتلا بود به این‌ها و گاهی این‌ها دور و بر پیغمبر بودند، گاهی این‌ها صحابه پیغمبر بودند.

رهبران ما هم همینطور. من اصرار دارم که این را تطبیق بدهم. نمی‌خواهم بگویم امام راحل و امام شهیدمان این‌ها مثلاً پیغمبر و امیرالمؤمنین بودند. نه، می‌خواهم بگویم این الگو را گرفتند، آمدند جلو. پیغمبر با مردم این شکلی رفتار می‌کرد. خب من که نمی‌توانم جواب بدهم که آن پیغمبر بود، مگر من پیغمبرم؟ الگو بگیر، یاد بگیر. الگوست دیگر. وقتی این را تطبیق می‌دهیم نمی‌خواهیم بگوییم آقا این‌ها را ما می‌گذاریم کنار پیغمبر و امیرالمؤمنین. نه، می‌خواهیم بگوییم یک الگوی ناب گرفتند. مبتلا شدند به آدم‌های زبان نفهم، تحمل کردند، حوصله به خرج دادند، قدم به قدم این‌ها را راه انداختند. حالا گاهی این زبان‌نفهمی تو خواص بود، گاهی تو عوام بود. باید فرصت بدهند مردم تجربه کنند، حالیشان بشود. بنی‌صدر یکهو اول انقلاب ۱۰ میلیون رأی می‌آورد. آقا یک کلمه! آی امام بزرگوار که با یک نامه مردم شهید می‌شدند، فدای تو می‌شدند، یک کلمه توضیح بده به مردم. خودش هم که تو وصیت‌نامه فرمود: "والله من نظرم به بنی‌صدر نبود." ۱۰ میلیون رأی آوردند. چرا؟ رشد بده مردم را. فرق دیکتاتوری همینه. رهبر الهی که می‌تواند تمدن تولید بکند این شکلی است. وگرنه که می‌شود دیکتاتوری. حرکتی ندارد. تمدنی نیست. یکم می‌آید جلو، به اولین چالش که می‌خورد، نابود می‌شود، چون پشتوانه مردمی ندارد. شما دیدید جنگ اوکراین که شد، به نظرم ۸ میلیون نفر از اوکراین فرار کردند، حالا شاید کمتر، ۶ میلیون چقدر؟ یک درصد خیلی بالای چندین میلیون نفر از اوکراین فرار کردند. جنگ ایران که شد مهاجرت معکوس شد. از ترکیه درصد زیادی برگشتند ایران، از اروپا درصد زیادی برگشتند ایران. تو مرزها هیچ خبری نبود تو خروجی مرزها. مرزها که باز بود. ارمنستان مثلاً، پاکستان، افغانستان، ترکمنستان. هیچ. آقا وقتی جنگ می‌شود همه فرار می‌کنند، آن مال مملکت تو جامعه‌ای است که پشتوانه مردمی ندارد. این هزینه‌ها را می‌دهد به پیغمبر، قیمت به قیمت چی؟ به قیمت اینکه مردم رشد بکنند. "با هم الرجال" یعنی با افرادی که آشنا با مسائل نیستند، جهالت دارند. حالا یک وقتی خواصند که هر چی هم بهش می‌گویی حالی نمی‌شود. یک وقتی هم عوامند که باید فرصت بدهی آرام آرام تربیت بشوند. اتفاقاً این‌ها حالیشان می‌شود، زودتر از بقیه حالیشان می‌شود. هم وقتی تجربه می‌کنند خوب حالیشان می‌شود. آن خواص تجربه‌ام می‌کنند، سرشان هم می‌آید، حالیشان نمی‌شود. آمریکا از مذاکرات آمد بیرون. خدا را شکر. یک مزاحم آمد بیرون. ۴+۱ را ادامه می‌دهیم به جای ۵+۱. رهبر شهید فرمود: "این چهار تا هم قابل اعتماد نیستند." شد قضیه اسنپ‌بک که از اول به بعضی از این‌ها که حرف حالیشان نمی‌شود می‌گفتند آقا این اسنپ‌بک اینجاست. می‌گفت: "نه، هیچ جایی ننوشته اسنپ‌بک." چیکار کنیم با کسی که حرف حالیش نمی‌شود؟ با آدم زبان نفهم چیکار باید کرد؟ بعد می‌گفتند آقا این اسنپ‌بک می‌شود بعدش جنگ است. اسنپ‌بک شده، چیکار کنیم؟ فکر کنید الان ۱۰ سال پیش است. ۱۰ سال پیش ما علمایمان، دانشمندان هسته‌ایمان، مرکز... چی بگویم؟ عموم مردم خوب حالیشان می‌شود. اگر رأی غلطی هم بدهند زود می‌فهمند. این خواصی‌اند که نمی‌فهمند. گاهی نزدیک پیغمبر هم بودند دیگر. نمی‌خواهم بعضی‌ها را اسم بیاورم. بعضی‌ها را که وحدت اجازه نمی‌دهد اسم بیاوریم. بعضی‌ها مصلحت اجازه نمی‌دهد. نسبت‌های نزدیک. حالا یک عموی پیغمبر را گفتم دیگر. حالا دیگر بر اساس همین حرفم بقیه‌اش را هم بگیرید دیگر. بعضی نسبت‌هایشان با پیغمبر این شکلی بود ولی آدم‌های زبان نفهمی بودند. مسلمان هم شدند بعضی‌هاشان. واسطه این شدند که پیغمبر ابوسفیان را ببخشد. وساطت. چون این‌جوری است. کی ابوسفیان عملاً آمد تو دایره اسلام و بعد آن همه داستان ایجاد شد؟ پس یک طایفه که پیغمبر باهاشان درگیر بود، "با هم الرجال". این طایفه اول.

طایفه دوم: "ذوبان العرب"، گرگ‌های عرب. غارتگر، جنایتکار، تجاوزکار. این هم سخت بود. حالا یک آدم اخلاقی، نرم، منعطف، مهربان می‌خواهد با یک جماعت گرگ سروکله بزند. نه پیمان حالیشان می‌شود، نه اخلاق حالیشان می‌شود، نه تعهد دارند. فقط تیغ تیز. اینجا تیغ تیز دست گرفتن خیلی سخت است. این را بدانید ها! خیلی جامعیت می‌خواهد. یک آدم اخلاقی و معنوی سر وقتش هم برنده برخورد بکند، روبروی گرگان بایستد، سینه سپر بکند. این است که پیغمبر [داشت]. جام امام راحل عظیم‌الشأن ما که الگو گرفته بود از پیغمبر، یک شخصیت استثنایی. با این "زوبان"، با این گرگ‌ها چه شکلی طرف شد؟ امامی که سوسک را نمی‌کشت! تو اتاق ایشان وقتی سوسک می‌آمد، با دستمال ایشان سوسک را برمی‌داشت، از پنجره می‌انداخت بیرون. نمی‌گذاشت مگس‌کش بزنند. حولش را می‌چرخاند، مگس و پشه را از تو اتاق می‌داد بیرون. دل کشتن سوسک و پشه و مگس و این‌ها را نداشت. بعد فرمان داد: "من جان ندارم. اگر جان داشتم خودم راه می‌افتادم می‌رفتم سلمان رشدی را می‌کشتم برمی‌گشتم." بفرستید به روح امام صلوات. [صلوات حضار] اللهم صل علی محمد و آل محمد. وقتی که حکومت نظامی شد ۲۲ بهمن، دستور داد: "کسی تو خانه‌ها نماند." این‌ها گفتند ۳ بعدازظهر کسی بیرون نباشد، "همه بیرون، همه تو خیابان." که شنیدید معروف است. آقای طالقانی تماس می‌گیرد با ایشان. البته تو محتوای این گفت‌وگو بحث‌هایی است که چی گفت امام به آیت‌الله طالقانی ولی آخرش مجاب نشده بود، یک چیزی هم گفته بود. آیت‌الله طالقانی زبانشان بسته شده بود، دیگر هیچی نتوانسته بودند بگویند که بعضی می‌گویند: "گفتند که این دستور از جای دیگری است." و این‌ها. آقا خیلی شجاعت می‌خواهد! شما تو آن بزنگاه برگردی بگویی همه بریزید بیرون. خیلی حرف است! گردن گرفتن خیلی سخت است.

من یک حرف‌هایی هی به دهنم می‌آید. حالا دوستانم گفتند آقا این را قرار است تلویزیون پخش کند. کار ما سخت شد دیگر. ما همینجوریش که آبرو نداریم. از وقتی گفتند دهن من بسته شده دیگر. هیچ نمونه‌هایی می‌خواهم بگویم دیگر باید این‌ها را در بیاورند اگر خواستند تلویزیون بگویند. شما عظمت امام راحل و امام شهید را تو قضیه شهادت امام شهیدمان دیدید که آرزو به دل ما ماند. یکی فتوای قتل ترامپ را بدهد! آخرش هم رهبر بعدی آمد این فرمان را داد، حکم قصاص را داد. آقا تو پاکستان و عراق و اینور اونور خودش یک خیزش مردمی شده بود. نمی‌خواهم بگویم مقامات، علما را تضعیف بکنم‌ها، می‌خواهم بگویم علما با همه خوبی و عالی بودنشان، فاصله‌هایشان گاهی با امام، امام راحل و امام شهید نجومی است. این تعبیری است که امام شهید در مورد امام راحل می‌فرماید. می‌فرمایند: "به همه علما، بزرگان کشورمان، دینمان اعتقاد دارم، ارادت دارم، شناخت دارم، مطالعه کردم تاریخ این ملت را، تاریخ علما را، تاریخ حکمرانان این کشور را." عین بیانات رهبر شهیدمان است: "همه را مطالعه کردم. به شما می‌گویم نه بین علما مثل امام پیدا می‌شود نه مثل حکام." فاصله‌ها هم خیلی زیاد است. یک ذره دو ذره نیست. اینکه یکی تو آن صحنه ۲۲ بهمن به مردم بگویید تو خیابان وایستید، عقب نروید. این خیلی دل و جرئت می‌خواهد. گردن گرفتنی کار راحتی نیست. یک خون از دماغ کسی بیاید، یک قتل عام بشود، یکم ورق انقلاب برگردد، مگر می‌شود داستان را جمع کرد؟ تو همین قضیه شهادت رهبری، یک فتوایی اگر صادر می‌شد، مردم می‌ریختند، تعداد کشته‌ها اگر بیشتر می‌شد، مگر می‌شد جمعش کرد؟ خیلی شناخت از مردم، خیلی مجاهدت، خیلی پای همه چی را به تن مالیدن می‌خواهد. خواب راحت و قیدش را زدند. "دردسر آقا، سری که درد نمی‌کند دستمال نمی‌بندند." یک منطق رایج. امام راحل ما این شکلی بود. دستمال می‌بست به سری که درد نمی‌کند. اصلاً سرش درد می‌کرد از اول. با "زوبان العرب" درافتادن.

وقتی می‌خواست نهضت را شروع کند، من سریع بگویم و دیگر جمع کنم بحث را، وقت دارد تمام می‌شود. نامه‌ای می‌دهد به یکی از علمای تهران که البته ایشان مشهدی است، رحمت خدا رفت اخیراً، محضر امام رضا علیه‌السلام. نشنیده باشید کمتر گفته‌اند. چند تا رونوشت از این داشته برای علمای مطرح بلاد، کلاً تو استان خراسان، خراسان جنوبی، شمالی و رضوی، آن موقع مشتی خراسان بود. برای علمای مطرحش می‌آورند و ایشان می‌گوید که: "یک نسخه هم می‌برید محضر امام رضا علیه‌السلام، به ایشان عرض می‌کنید که آقا من می‌خواهم این حرکت را شروع کنم. اگر مورد تأیید شماست حمایت کنید، اگر مورد تأیید نیست یک کاری کنید اصلاً خودش متوقف بشود، پیش نرود." بهی نامه خطاب به علما که ایشان نوشته بود. یکی از علما آیت‌الله میلانی، خود ایشان رحمت کند شخصیت فوق‌العاده‌ای بود. حالا بعداً در نخبه‌ها، تأثیر نخبه‌ها در تمدن که صحبت بکنیم یک ذکر خیر ویژه‌ای از ایشان ان‌شاءالله خواهیم کرد. آن آقا که از علمای تهران بود. بعضی‌ها گریه کردند، بوسیدند موزه آیت‌الله میلانی. برای من خیلی جالب. کسی هم توقع نداشت از آقای میلانی که چون پشت امام در بیاید. علامه طباطبایی می‌گفت: "مرجع اعلم حاضر آیت‌الله میلانی." حجت علمی این شکلی بود. میلانی محصول نجف، آقای قاضی و بحث‌های اخلاقی و این‌ها، خیلی بهش نمی‌خورد ایشان هم سرش درد کند برای این کارها. نامه را دادند و دید که امام اینجوری نوشتند که: "من بنا دارم شروع کنم، این حکومت پهلوی دست‌بردار نیست. می‌خواهم روبرو بایستم به هر قیمتی که شده حتی اگر آمریکا پشت این‌ها در بیاید." آیت‌الله میلانی نگاه کرده بودند، "درود بر شرف و بصیرت این مرد." خیلی قشنگ گفته بود. گفته بود: "خب خیلی کار خوبی است. این اقدام علیه پهلویش هم خیلی خوب است ولی آمریکایش خیلی سخت است." این، به قول ما، آمریکایش پدر در می‌آورد ولی باز هم ایشان اقدام کند خدا پشتش است. "منم هر کاری لازم باشد می‌کنم." که ایشان هم انصافاً وارد کار شد و چند تا حمایت مشتی از امام کرد. این شوخی نیست آقا. همیشه بیرون کردن شاهش. مستأجر آدم از خانه نمی‌تواند بیندازد بیرون. شاه را بیندازی بیرون، حکومت را عوض کنی، بعد آمریکا پشتش در بیاید، آمریکا را بیندازی بیرون ۱۳ آبان، بعد بگویی من اسرائیل را هم نابود می‌کنم. شوخی! تصور کنید خود را توی کشوری مثلاً مثل قطر. یک نفر امروز پاشود بگوید آقا مثلاً انقلاب کنیم و آمریکا را اینجا می‌اندازیم بیرون و اسرائیل را هم نابود می‌کنیم. بعد ۵۰ سال همه حرف‌هایی که زد درست درآمد! با "زبان العرب" درافتاد پیغمبر، با گرگ‌ها. آن روحیه لطیف سینه سپر کرد روبروی گرگ‌ها.

دیگه چی؟ "و مردت اهل الکتاب". روبروی اهل کتاب. اهل کتاب دو تا چیز اصلی دستشان بود که اهل کتاب آن موقع یهود و نصارا بودند. یکی دانش دست این‌ها بود. عمدتاً عرب‌ها بی‌سواد بودند. باسوادهایشان یهودی‌ها و مسیحی‌ها بودند خصوصاً یهودی‌ها. این‌ها را می‌نوشتند، سند من دارم، این‌ها می‌نویسند. معمولاً هم سندها را این‌ها می‌نوشتند. ملت را هم می‌گرداندند، پول مردم را می‌خوردند، رانت‌خوار بودند دیگر. رباخوار و رانت‌خوار و دزد بودند معمولاً یهودی چون اهل کتاب و سواد و این‌ها بودند، این‌ها باسواد بودند و مراجعه مردم به این‌ها بود. تاریخ را هم این‌ها به مردم یاد می‌دادند. واسه همین این همه تاریخ جعلی اسرائیلیات وارد شد دیگر. تاریخ انبیا چون یهودی‌های این‌ها را یاد می‌دادند. سواد و دانشگاه و مدرسه و این‌ها دست این‌ها بود. از یک طرف بانک هم دست این‌ها بود. پول نزول‌خوار بودند، پول‌ها هم دستشان بود، اقتصاد هم دست این‌ها بود. سروکله زدن با آن گرگ‌های عرب یک طرف. با این "باهم و رجال" آدم‌های نادان، زبان نفهم یک طرف. سروکله زدن با "مردت اهل الکتاب" یک طرف. این‌ها خیلی سخت بود آقا. مدرسه و دانشگاه و بانک و پول و همه چی دست این‌هاست. این‌ها جریان‌سازی می‌کنند، مدیریت می‌کنند ذهن مردم را. پیغمبر روبروی این سه تا طیف ایستاد و این تمدن را ایجاد کرد. ولی با مجاهدت امیرالمؤمنین و مردم که ان‌شاءالله فردا شب در موردش صحبت می‌کنم. آن کسی هم که توی حلقه اولین فداکاری بود امیرالمؤمنین بود و اهل بیت پیغمبر.

بگذارید این قضیه را بگویم و با این قضیه برویم تو روضه. این هم تتمه منبرمان است هم مقدمه روضه‌مان است. ببینید این خانواده پیغمبر این شکلی بودند، خودشان را یک چیز جدا بسته‌ای از مردم نمی‌گرفتند که حالا پیغمبر مثلاً رهبر مردم است و یک سری حرف‌های مردم را می‌زند و مردم باید انجام بدهند. "ما هم بالاخره کارمان این است که مملکت را می‌چرخانیم و بالاخره طبقه برخوردار و بهره‌مند." نه. نگاه حضرت زهرا سلام‌الله علیها به پیغمبر نگاه یک بچه به پدر نبود. نگاه به پیغمبرش، نگاه به رهبر. و اولین کسی که برای این پیغمبر و این رهبر فدا می‌شود هم امیرالمؤمنین این شکلی بود هم حضرت زهرا. این شاهد تاریخی را داشته باشید خیلی جالب است. این روایت می‌دانید. این "باهم الرجال" آدم‌های بی‌فرهنگ با پیغمبر به قول مشهدی‌ها خیلی "یَخَلاق" می‌شدند. بعد دیگر احترام پیغمبر هم نگه نمی‌داشتند. با همان اسم پیغمبر و با همان عناوین عادی پیغمبر حضرت را صدا می‌زدند. "رسول‌الله". آیه نازل شد: "لا تجعلوا دعاء الرسول بینکم کدعاء بعضکم بعضاً." پیغمبر را صدا می‌زنید، صدا نزنید بهشان "یا رسول‌الله". باید بگویید "یا نبی‌الله" باید بگویید. "شهرآشوب" نقل می‌کند. روایت از امام صادق هم هست. حضرت زهرا می‌فرمایند که این آیه که نازل شد، من دیگر رویم نشد به پیغمبر بگویم "پدرجان". "فکنت اقول یا رسول‌الله". من فقط "یا رسول‌الله" می‌گفتم به پیغمبر. دیدم پیغمبر هم به من محل نمی‌گذارد وقتی من "یا رسول‌الله" می‌گویم. یک بار صدا زدم، پیغمبر اعتنا نکرد. دفعه دوم اعتنا نکرد. دفعه سوم اعتنا نکرد تا دیگر به من برگشت رو کرد، فرمود: "یا فاطمه انها لم تنزل فیک." عظمت را ببینید! فرمود: "دخترم این آیه در مورد تو نازل نشده. و لا فی اهلک و لا فی نسلِک. در مورد خانواده شما نیست. در مورد بچه‌های تو نیست. انت منی و انا منک. تو از منی و منم از توام. انما نزلت فی اهل الجفاء و الغظة من قریش اصحاب البزخ." این آیه در مورد همین آدم‌های بی‌ادب و بی‌فرهنگ عرب و قریش. به این‌ها دارد می‌گوید آقا پیغمبر را این شکلی پشت در خانه صدا نزنین، این شکلی با اسم کوچک صدا نزنین، احترام بگذارید. "قولی یا ابتِ". "دخترم تو از این به بعد خواستی من را صدا بزنی به من بگو پدر جان. یا ابت بگو. فانها أحیا للقلب و ارضى للرب." این را که می‌گویی هم دلم بیشتر کیف می‌کند، هم خدا بیشتر خوشش می‌آید. تو می‌خواهی من شاد بشوم، احترام من را نگه داری، همان به من "پدرجان" بگو. "یا رسول‌الله" تو چرا صدا می‌زنی؟ "السلام علیک یا رسول‌الله" تو بگو "پدرجان"، "یا ابتِ".

دو تا نقل دیگر هم می‌خواهم برایتان بخوانم. یک نقل دیگر دارد آخی، از عبدالله بن عباس می‌گوید که لحظه رحلت پیغمبر رسیده بود. دیدیم پیغمبر گریه. انقدر گریه کرد، دیدی محاسن پیغمبر خیس شد. گفته شد: "یا رسول‌الله ما یبکیک؟ آقا جان، یا رسول‌الله چرا گریه می‌کنی؟" فرمود: "ابکی لذریتی." "برای بچه‌هایم گریه می‌کنم. و ما تصنع بهم شرار امتی من بعدی؟ بده‌های امت من با این‌ها چه خواهند کرد؟ بابت این گریه می‌کنم." بعد یک جمله‌ای فرمود. روایت قبلی را کنار هم بگذارید، خیلی برایتان معنا خواهد داشت. فرمود: "کأنی بفاطمه بنتی، انگار دارم دخترم فاطمه را می‌بینم بعد از رحلتم و قد ظلمت بعدی. چقدر دخترم مظلوم می‌شود بعد از [من]. و هی تنادی یا ابتا. دارم می‌شنوم دخترم هی صدا می‌زند: پدر جان، یا ابتا! فلا یعینها احد من امتی. ولی یک نفر از امتم بهش کمک نمی‌کند." "یا ابت"‌هایی که پیغمبر فرمود: "تو این را وقتی صدا می‌زنی می‌نشیند به دلم، دل من شاد می‌شود." یک "یا ابتا" انگار بوده که پیغمبر از عمق جان آتش گرفته، آن هم همین "یا ابتا"یی بوده که وقتی صدا زد، احدی به فریادش نرسید، کمکش نکرد. ادامه روایت عجیب است: "فسمعت ذالک فاطمه سلام‌الله علیها." حضرت زهرا این را شنیدند. این روایت، این کلام پیغمبر را "فبکت". زدند زیر گریه. این کلام پیغمبر را که شنیدند. عظمت را ببینید! معرفت را ببینید! عشق را ببینید! جان عالم به فدای این بانو! جان عالم به فدای پیغمبر! فرمود: "دخترم گریه نکن." عرض کرد: "لست ابکی لما یصنع بی من بعدک. بابا جان برای این گریه نمی‌کنم که بعد از تو مظلوم می‌شوم، من را می‌زنند، بهم جسارت می‌کنند. بابت این‌هاش گریه نمی‌کنم. بابت این گریه می‌کنم که از این حرف شما اینطور می‌فهمم که تو می‌روی و من می‌مانم. من قرار است بعد تو زنده باشم؟ ابکی لفراقک یا رسول‌الله. من از دوری‌ات گریه می‌کنم." "عمو دخترم غصه نخور، خیلی زود به من ملحق می‌شوی. غصه فراق نخور. خیلی نمی‌مانی، زود به من ملحق می‌شوی." آخه یادم آمد از یک قضیه. این را بگویم بعد وارد روایت آخر بشوم. برویم تو متن روضه. روضه‌مان هم ادامه روضه دیشب است، ادامه همان عبارات.

این خاطراتی که از مرحوم آیت‌الله‌العظمی بهجت چاپ شده تو سایت خود ایشان هم هست. یکی از قضایا این است. یادی کنیم از همه خوبان و بزرگان مجلسمان با صفا. آن‌ها ما را یاد کنند پیش اهل بیت. می‌گویند یکی از شاگردان ایشان نقل می‌کند. می‌گوید یک روز دیدم آقای بهجت خیلی گریه می‌کرد. از صبح دیدم به هم ریخته بود. راه می‌رفت گریه می‌کرد. وضو می‌گرفت گریه می‌کرد. نماز می‌خواند گریه می‌کرد. دیدم دارد نماز می‌خواند، همینجور اشکش می‌آید. دارد راه می‌رود همینجوری اشکش می‌آید. نگران شدم. گفتم نکند آقا بلایی سرش آمده، چیزی شده. دوست داشتم بفهمم کمک بکنم. از یک طرفم رویم نمی‌شد. احترام ایشان اجازه نمی‌داد. آمدم خیلی آرام گفتم: "آقا ببخشید می‌شود بفرمایید چی شده؟" می‌گوید آقای بهجت یک جمله به من گفت تا عمقش را من بگیرم. فرمود: "چه کردند با دختر پیغمبر؟" همین. دوباره اشکش شروع شد. سکوت کرد، دیگر حرف نزد. چه کردند با دختر پیغمبر؟ پیغمبر را بین در و دیوار صدا، این همه سفارش. "دختر تو فیلم، دختر دارم، چیکار می‌کنم؟" "یا ابتا"، "بابا جان دوست داشتی بهت بابا بگویم." قرار من و شما پشت در خانه حضرت زهرا، مدینه. ما مشرف شده به مدینه. من جایم همیشه پشت آن در بود. چرا آن موقع‌ها امکانش بود برای نماز جماعت و این‌ها. الان سخت‌تر شده. خیلی هم یاد این جمله می‌افتادم که اینجا مادر ما صدا زد: "یا ابتا، هاکذا یفعل بحبیبتک؟" آنجا آدم هی روضه‌ها برایش مرور می‌شود. بگذارید من هم یکی از این روضه‌ها را برایتان بخوانم. ناله بزنی تو این فاطمیه. صدا زد ساحت: "یا ابتا، یا رسول‌الله." باباش را صدا زد: "فرفع السیف و هو فی غمده. فوجع به جنبها." نامرد شمشیر را بلند کرد. شمشیری که تو غلاف بود همچنان. با این شمشیر آنچنان با این شمشیر به پهلوی او کوبید: "فصرخت." ناله بی‌بی بلند شد. "فرفع صوت فذرب به ذراعها." ببخشید دیگر بی‌رحم دارم روضه می‌خوانم. مگر به فاطمه رحم کردند که من تو روضه رحم کنم؟ شلاق را بلند کرد، رو بازوی بی‌بی کوبید. دوباره صدا زد: "یا ابتا." بابا جان. امیرالمؤمنین خودش را انداخت جلو آن نامردی که داشت جسارت می‌کرد که دومی بود. حضرت یقه‌اش را گرفت، گلوآویز شد. آمد که گردنش را بزند. تعبیر روایت این است: "فذکر قول رسول‌الله." یادش آمد پیغمبر سفارش کرده بود: "یا علی مراقب باش فتنه نشود." بلند شد فرمود: "خودت هم می‌دانی اگر دستور پیغمبر نبود زنده نمی‌گذاشتمت اینجا. انک لا تدخل بیتی." پا تو خانه من می‌گذاری! این کارها را جلو چشم من می‌کنی؟ آن نامرد هم فهمید مثل اینکه علی نمی‌خواهد کاری بکند. دستور داد، گفت: "همه بریزید تو خانه." "دخل الدار فکاسروه." همه ریختند تو خانه و "القوا فی عنقه حبلاً." طناب انداختند دور گردن علی. "حالت بینهم و بینه فاطمه عند باب البیت." یک نفر آنجا درآمد از علی دفاع کند. آن هم مادر بود، فاطمه بود: "فضربها قنفذ الملعون بصوت." آخرهای روضه است ولی شما فریادتان را بزنید، من تحویل بدهم به عزیزم. دست انداخت به کمربند علی که نبرند. قنفذ با این شلاق یک طوری زد. عبارت مقتل این است. من دیگر خیلی دارم همه چی را باز می‌گویم: "فمات و ان فی عضدها کمثل دملج من ضربته." ضربه را اینجا زد ولی آن روزی که مادر از دنیا رفت هنوز بازویش کبود بود. هنوز بازویش ورم کرده بود. انگار بازوبند بسته باشد. "فالجئها الی اذات بیتها." مادر خودش را کشید سمت دیوار. "و دفعها." این‌ها مادر را کشیدند کنار، جدا کردند از علی. "یا صاحب الزمان، یا امام رضا." یک طوری دنده مادر را شکستند: "فاسقط جنینها من بطنها." همانجا محسنش را ازش گرفتند.