متن
!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد. اللهم صل علی محمد و آل محمد و آله الطیبین الطاهرین و لعنت الله علی القوم الظالم من الان الی قیام یوم الدین. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری، اهلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
دیشب بحثمان در مورد "جان فدا" بود. اینکه تا امروز هرچه دست ما رسیده به برکت فداکاری بوده و قدم به قدم، مرحله به مرحله، اگر پیروزی داشتیم، اگر فتحی داشتیم، اگر نصیبی داشتیم، مجاهدت این وسط بوده، فداکاری وسط بوده، جان‌فدایی این وسط بوده. وقتی که امت‌هایی طغیان می‌کردند، از حد می‌گذراندند و خدا می‌خواست عقوبتشان بکند، غالباً این شکلی بوده که یک جان‌فدا این وسط مطرح بوده. یک چیزی فدا می‌شده، یک کسی فدا می‌شده که یک نمونه‌اش را دیشب عرض کردم از سوره‌ی مبارکه‌ی یاسین که آن سه تا پیغمبر را مردم تکذیبشان کردند، آن مردی که از شهر پا شد، آمد دفاع کرد از این‌ها که کشتنش، حبیب نجار بود. او که شهید شد، خدا پرونده‌ی این ملت طغیانگر را هم جمع کرد، کارشان تمام شد. این فدا شدن همیشه بوده، این جان‌فدا همیشه آن برگ برنده بوده.
در مورد انبیا هم خوب آیات فراوانی در قرآن داریم: "یقتلون النبیین بغیر الحق". معلوم می‌شود که روال ثابتی بوده بین انبیا، این کشته شدن، شهید شدن، فدا شدن. آدم‌های خنثی و بی‌موضع نبودند انبیا. این نبوده که بیایند یک حرف اخلاقی بزنند، مثل بعضی از استادهای دانشگاه‌ها، یک چیزی روی تخته، یک چیزی توی کلاس، یک حرفی بزنند در حد یک پیام خوب و مثبت، دیگر حالا چالش و تنش و این‌ها بعدش پیش می‌آید یا نمی‌آید پی آن نباشند و پیگیر قضیه نباشند. اگر خواست دعوا و اختلافی هم بشود: "نه آقا، این حرف‌ها چیست؟ صلوات بفرستید، حل شود، تمام شود، برویم." اینجوری نبوده. وایمی‌ستادند پای حرف. تکذیبشان می‌کردند، مسخره‌شان می‌کردند، تحقیرشان می‌کردند، تبعیدشان می‌کردند، سنگسارشان می‌کردند. چقدر آیات قرآن به این مطلب اشاره کرده. به حضرت ابراهیم گفتند: "سنگسارت می‌کنیم." البته او را در آتش انداختند. به حضرت لوط گفتند: "سنگسارت می‌کنیم." جالب است به‌جای اینکه لوط این‌ها را سنگسار کند، این‌ها می‌خواستند حضرت لوط را سنگسار کنند. البته حضرت لوط گفت: "من اگر توان داشتم، نیرو داشتم، یار داشتم، روبروی شما می‌ایستادم، تا حد کشت با شما برخورد می‌کردم." ولی اینجوری شد که او مظلوم واقع شد، می‌خواستند از شهر بیرونش کنند که البته آن لحظات آخر عذاب نازل شد.
این یک داستان ثابتی است. انبیا تا اینجای قضیه پای کار وایسادند، عزیزانشان را از دست دادند، خانواده‌شان را از دست دادند، تبعید شدند، کشته شدند. دست بردار نیستند. اگر بنا بود انبیا به چالش و مانع می‌خوردند، کنار بکشند، سکوت بکنند، دیگر سر به سر کسی نگذارند، که چیزی نمی‌ماند، کسی قبول نمی‌کند این حرف‌ها را. این‌جور نیستش که تا کسی بگوید "من پیغمبرم"، همه اتوماتیک به سجده بیفتند یا شمشیرهایشان از کار بیفتد و اخلاق‌هایشان یکهو خوب بشود و بروند یک گوشه فقط قلیان بکشند، از دور فحش بدهند. اینجوری که نیستند، که. وایمی‌ستند، درگیر می‌شوند. انبیا کاسه کوزه‌ی این‌ها را به هم می‌ریزند.
انبیا می‌گویند: "بت نه!" شما می‌دانید صنعت بت چه دم و دستگاهی است؟ از حیث اعتقادی یک طور، از حیث سیاسی‌اش یک طور، از حیث اقتصادی‌اش یک طور. همه جاذبه‌ی گردشگری حجاز به مکه بود، همه جاذبه‌ی گردشگری مکه به کعبه بود، همه جاذبه‌ی گردشگری کعبه به بت‌های توی کعبه بود. پیغمبر هم صاف همین کعبه و بت‌هایش را تارگت کرد، "این‌ها باید بریزند." معلوم است که صدایشان درمی‌آید. چه بازاری منحل شد! آیه‌ای هم نازل شد که شما دیگر می‌ترسید، اینجا بازار تعطیل شده، کسی نمی‌آید و این‌ها. حالت فوق‌العاده‌ای که: "من جبران می‌کنم، من بی‌نیاز می‌کنم شما را، نگران نباش. از این 'له' نترسید، از آن فقر و فشار اقتصادی که بت‌ها را شکستیم. دیگر کسی نمی‌آید، دیگر الان گرفتار می‌شوی؟ نه! من جبران می‌کنم برایت." چقدر آدم بودند، چه اقتصادی دور خودش دارد بت، چه سیستم و سازوکاری دارد بت؟ پیغمبران نمی‌آمدند فقط بگویند که آقا ما نظریه‌ی علمی می‌دهیم توی دانشگاه، پایان‌نامه در مورد اینکه بت‌ها چیز خوبی نیستند. "دیگر به من چه ربطی دارد؟ کسی می‌خواهد بپرستد، نپرستد. من در مورد این نظر ندارم." همین! "همین را می‌گویم، بیندازید! همین را خودم می‌آیم می‌شکنم." حضرت ابراهیم چه‌کار کرد؟ فقط وقتی رد می‌شد، می‌گفت: "خیلی آدم‌های بدی هستید، بت می‌پرستید، نکبت‌ها! بدم آمد." اینکه آقای آدم‌های اخلاقی، پاستوریزه، ترگل ورگل؟ حضرت ابراهیم دید این‌ها رفتند از شهر و گفتند: "تو هم بیا." گفت: "نه، من حال ندارم."
قرآن عجیب می‌گوید: می‌گوید یک نگاهی به آسمان کرد، به ماه، به ستاره‌ها کرد، گفت: "حالم خوش نیست." چه ربطی دارد؟ به آسمان نگاه کنید، به ستاره‌ها نگاه کنید، "حالم خوش نیست." توی روایت دارد، به ستاره‌ها و ماه که نگاه کرد، دید شب دهم محرم است. به علم الهی می‌دانست در نسل او امام حسین و قضایای او هست. به ستاره‌ها و ماه که نگاه کرد، ملتفت شد به عاشورا. فرمود: "حالم خوش نیست." این "حالم خوش نیست، انی سقیم" این مال اینجا بوده. فرمود: "حالم خوش نیست." بقیه رفتند بیرون، از فرصت استفاده کرد و آمد زد همه بت‌ها را شکست. آن بت گنده را نگه داشت، تبر را هم گذاشت روی دست. بعد شخصیت‌پردازی حضرت ابراهیم را خیلی دوست دارم. کریستوفر نولان باید بیاید لنگ بیندازد توی فیلمنامه‌نویسی، توی طراحی کاراکتر و صحنه. گذاشت دست بت بزرگ. "وقتی شما می‌گویید این زنده است، از پرستش شما خوشش می‌آید، کیف می‌کند، حاجتتان را می‌دهد، خب این وقتی بهش توجه می‌کنی خوشش می‌آید، نباید حوصله‌اش بکشد تحمل کند که به آن یکی هم خوشش بیاید. درسته آقا؟ خیلی منطقی است. یا این شعور و فهم دارد یا ندارد. اگر ندارد که غلط می‌کنی می‌پرستی. اگر دارد که غلط می‌کند اجازه بدهد به یکی دیگر سجده کنی." بله آقا، دو دو تا چهار تا. "شعور دارد. این تحمل نکرده که بقیه بت‌ها را بپرستید، گرفته همه را زده، تبر هم که الان دستش است. عصبانی شدی به خودش بگو. مگر نمی‌گویی من حاجتم را می‌گویم، می‌شنود، جواب می‌دهد؟ الان هم بهش بگو، ازش سؤال کن." "شبهت الذی کفر." همه برگ و مرگ و هرچه داشتند ریختند. "این چه استدلالی بود؟" گفتند: "تو که می‌دانی این‌ها حرف نمی‌زند، این حرف‌ها چیست؟ حرف نمی‌زند پس غلط می‌کنی می‌پرستی!" چالش را ببین. انبیا همیشه توی متن چالش بودند، توی صد چالش بودند، باکی از چالش ندارند. این خیلی نکته‌ی مهمی است و تا کسی حاضر نشود تا این حد از چالش را بپذیرد، کار دین و خدا و پیغمبر پیش نمی‌رود، چیزی نمی‌ماند.
آن علمایی هم از ما ماندگار شدند، حرفشان، پیامشان، زحمتشان تأثیرگذار بود که توی چالش وارد می‌شدند، سدشان توی چالش بود. اگر بعضی‌ها فقط می‌آیند یک پایان‌نامه‌ای بگیرند و یک کلاسی و یک درسی و یک نمره و یک امتحانی و صبح به صبح می‌آید دانشگاه و اتاق اساتید و هیئت علمی، چایش را می‌خورد، دانشجوهایش می‌آیند پایان‌نامه‌هایشان را یک ارائه می‌دهند و طرح علمی و گفتگو فلان و نمرات را می‌دهد و ناهار دانشگاه را می‌خورد و برمی‌گردد بندگان خدا. ولی این‌ها منشأ تحول علمی نمی‌شوند. تحول علمی را آن کسی ایجاد می‌کند که می‌رود توی دل چالش، مثل شهید مطهری، مثل علامه طباطبایی، مثل علامه حلی، مثل شیخ مفید، مثل شیخ طوسی. همه شخصیت‌های مطرحی که شما می‌شناسید، آن‌هایی‌اند که کار علمی خالی نکردند. کار علمی‌هایشان چالش تویش داشت. رفتند توی درگیری و چالش. بعد کتاب‌های این‌ها را شما نگاه کنید. حالا وقت نیست بخواهم تحلیل بکنم کتاب‌های شیخ طوسی را، کتاب‌های علامه حلی را. کتاب‌های شیخ طوسی عمدتاً توی فضای چالش با فقه و کلام و اعتقادات اهل سنت است. حرف‌هایی که آن‌ها زدند، همه را به چالش کشیده کتاب‌هایش. حالا نمی‌خواهم وارد بشوم، دانه به دانه آثار فقهی‌اش و آثار کلامی‌اش را. علامه حلی همین طور، خصوصاً این دو تا بزرگ، شیخ طوسی و علامه حلی، کتاب مختلف، کتاب نهایه، کتاب چه، چه نه از چالش نمی‌ترسیدند.
"جان‌فدا شدن" یعنی جان‌فدا شدن همیشه به گلوله خوردن نیست. ممکن است یک دوره‌ای جنگ نظامی نباشد ولی همه دوره‌ها چالش تویش هست. همه دوره‌ها جان‌فدا می‌خواهد، کسی که از چالش نترسد، از چالش فرار نکند. عافیت‌طلبی، عزلت‌طلبی، گوشه‌گیری، معنایش همین است. چرا شریعت حضرت عیسی مخدوش شد؟ منسوخ شد؟ چرا رهبانیتی که مسیحی‌ها می‌گفتند و خدا رد کرد و "رهبانیة ابتدعوها ما کتبناها علیهم ابتغاء رضوان الله فما رعوها حق رعایتها." چقدر قشنگ خدا حرف می‌زند: "و من توی دل این مسیحی‌ها محبت و رأفت گذاشته بودم، آدم‌های مهربان‌اند. یک چیز دیگر هم این‌ها دارند کنار مهربانی‌شان، رهبانیت است." حالا ما فارسی معمولاً می‌گوییم رهبانیت، گوشه‌گیری از مسائل دنیوی. ازدواج نمی‌کنند، کار اقتصادی به آن شکل نمی‌کنند، پاساژ و ماساژ و مغازه و این‌ها ندارند. البته قدیمی‌هایشان نداشتند. الان‌هایشان هم معلوم شده که چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند. ازدواج بکنند کثافت‌کاری گرم، پس از این پاپ‌ها و فلان و این‌ها هزار و یک داستان شد، پرونده‌هایشان هم درآمد. ازدواج و این مسائل مادی و دنیایی و حیوانی و این‌ها بینشان ممنوع است. اسمش را گذاشتند رهبانیت. "ابتدعوها." خودشان این را بنیانگذارش بودند. "ما کتبناها علیهم." ما نگفتیم همچین چیزی را. ولی خب اجمالاً چیزی هم که می‌گفتند بد نبود، به هر حال حالا آدم از دنیا و این‌ها بخواهد فاصله بگیرد که بد نیست؟ آخه اینجوری نه! خب آدم از دنیا فاصله بگیرد ولی این مدلی نه، بروی پنجاه سال کنج کلیسا خاصیت برای دنیا و زندگی و مردم و این‌ها نداشته باشی، به چه‌درد می‌خورد؟ "فما رعوها حق رعايتها."
پیغمبر آمد این را به‌روزرسانی کرد، آپدیت کرد، باگش را گرفت. نسخه‌ی جدیدی که از دین ارائه شد، بعد از اینکه نسخه‌ی قبلی را مسیحی‌ها خراب کردند، تهمت پیغمبر چی شد؟ "رهبانیت پیغمبر." پیغمبر فرمود: "رهبانیت امتی الجهاد و المساجد." به‌روزرسانی‌اش این است. می‌خواهی از دنیا فاصله بگیری، دو جا: یکی مسجد، یکی جهاد. بعد جفتش هم اینجوری است که توی متن زندگی است. اعتکاف. می‌خواهی از دنیا فاصله بگیری، اعتکاف. اعتکاف می‌روی؟ گفتند: شرط اینکه مسجدی که تویش اعتکاف می‌کنی چیست؟ باید مسجد چی باشد؟ مسجد جامع باشد. مسجد جامع یعنی چی؟ یعنی حضور مردم آنجا برقرار بشود. یک مسجدی نباید که مسجد تعطیل و از کار افتاده است، آنجا اعتکاف نداریم. مسجدی که مردم می‌آیند تویش نماز، مسجد اصلی شهر، مسجد جامع. مسجدی که بازاری‌ها می‌آیند، مسجدی که مردم می‌آیند، مسجدی که برای مشاوره می‌آیند، برای ازدواج می‌آیند. مسجدی که بازارش دورش دایر است، آنجا می‌روی معتکف می‌شوی. چقدر قشنگ است.
پیامبر اکرم فرمود: یک روایتی است، این را امام راحل ما می‌خواند. من البته جایی توی منابع روایی‌ام ندیدم ولی خب امام از جهت علمی خیلی قوی بود. ایشان این روایت را می‌خواندند. حضرت نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود، اللهم صل علی محمد و آل محمد، فرمود: "برادرم موسی چشم راست داشت، برادرم عیسی چشم چپ و انا ذو العینین، من صاحب دو تا چشمم." امام خمینی این را تحلیل می‌کرد. حضرت موسی دینش تورات بود دیگر، کتابش تورات، ترجمه‌اش می‌شود قانون. حضرت عیسی کتابش چی بود؟ انجیل. توییت کرده بود که: "انجیر را دیدی؟ بعضی‌ها 'انجیل' می‌نویسند به‌جای 'ر'، 'ل' می‌گذارند." نوشته بود که: "آقا من امروز رفتم مغازه شیر انجیر خوردم، نمی‌دانی چقدر خوشمزه بود شیر انجیر." یکی هم نوشته بود: "اگر موز تورات می‌خوردی چی می‌گفتی؟" شیر انجیل! انجیلمون 'ر' دارد، شیر انجیل چیست؟
حضرت موسی تورات داشت، حضرت عیسی انجیل داشت. تورات ترجمه‌اش می‌شود قانون. انجیل ترجمه‌اش می‌شود بشارت. کتاب حضرت موسی قانونی بود، قانون اساسی بود، بگیر ببندی بود. آیات قرآن هم که از تورات نقل می‌کند، همش تورات نوشته بود: "مگر کسی کسی را بکشد، باید اعدام بشود." توی تورات نوشته بودی: "مگر چشم کسی را دربیاورم، باید چشمش را دربیاورم." تورات کتاب بزن بهادری، کتاب قانونی، اعمال قانون، همش. انجیل همش محبتی و صفا، صمیمیت، صفا باشد، محبت باشد، رفاقت باشد، "خدا خوب است، چقدر حال می‌دهد با خدا حرف بزنیم، درد دل کنیم." انجیل این شکلی است. آن یک چشم است، آن چشمی است که فقط دنیا را می‌بیند. این هم چشمی است که فقط خدا و معنویت را می‌بیند. "انا ذو العینین." من پیغمبر دو چشمم، دین من دو تا را با هم دارد. ببین مسجدش را، ببین احکامش را، ببین جهادش را. فرمود: "رهبانیت امت من دیگر مثل مسیحی‌ها نیست که بگویم همه چیز را ول کن برو کنج کلیسا بنشین. من می‌گویم برو مسجد." بعد دیگر مسجد یک جوری نیست که بتوانی کنجش بنشینی. مسجد می‌آیند، می‌روند. آن مسجدی که پیغمبر طراحی کرده، نه مسجدی که ما طراحی کردیم. یک صف اتوبوسی از انسان‌های شریف، محترم، پا به سن گذشته در آن صف‌اند که شیفت ملاقات حضرت عزرائیل، نوبت نشستن. هر هفته مسجد یکی رفته، مثل مطب دکتر می‌ماند، سالن انتظار این شکلی است. اتوبوسی روی صندلی نشسته‌اند، چهار نفر ایستاده نماز بخوانند. می‌گفتش که این شهر مازندران رفته بودیم و یک سال ماه رمضان منبر داشتیم. یک پیرزنی بود، "مادر جعفر" بهش می‌گفتند، نمی‌دانم چی بهش می‌گفتند. گفتم این مادر جعفر سر صبح می‌رود شالیزار تا کمر توی آب است، تا ظهر یا دارد نشا می‌کند یا دارد می‌کَنَد یا دارد چه‌کار می‌کند. این‌ها ظهر می‌آید مسجد، نشسته می‌خواند نماز. تا ظهر توی شالیزار، توی آب! داستان مسجدهای ماست. مسجد پیغمبر که این شکلی نبود. مسجد پیغمبر فراخوان جنگ تویش بود، رزم شب و آمادگی نظامی مال مسجد بود، ازدواج مال مسجد بود، جشن عروسی مال مسجد بود، عقد را توی مسجد می‌خواندند، مشاوره توی مسجد بود، کسی مشکلی، مصیبتی، چیزی داشت، توی مسجد بود، آموزش، کلاس توی مسجد بود، خوابگاه کسانی که بی‌‌پناه بودند، هتل توی شهرها، مسجد بود. نیم ساعت بعد از آن باز می‌کنند. نافله‌ی عشاء تمام نشده، بیرونت می‌کند. دیده‌ام، دیده‌ام که می‌گویم. نافله‌ی عشاء داری می‌خوانی، می‌آید بغلت با لنگ می‌زند: "پاشو، پاشو! می‌خواهم در مسجد را ببندم." آقا نافله‌ی عشاء دو رکعت است، نشسته‌ام، نماز جعفر نمی‌خوانم‌ها. آن مسجدی که پیغمبر می‌گفت، آن مسجد "رهبانیت امتی الجهاد و المساجد."
جهادش چقدر قشنگ است. می‌خواهی از دنیا فاصله بگیری، برو میدان جنگ. خب توی میدان جنگ چه‌کار می‌کنی؟ جنگ می‌روی، از دست دشمن آن زمینی که غصب شده را نجات می‌دهی. جنگ خودش دل‌خراش است، تویش ضرب و زور و آسیب و این‌ها دارد ولی نتیجه‌اش که خیر و منفعت است دیگر. آبادانی است دیگر، درست است؟ رهبانیت امت عیسی که البته ربطی به حضرت عیسی ندارد، ابتدایی‌ها بدعتی است که مسیحی‌ها گذاشتند. رهبانیتشان این است که می‌روند توی کلیسا، هیچ خاصیتی هم برای عمران و آبادی مردم ندارند. همین شد که رنسانس راه افتاد، شدند قرون وسطی. گالیله‌ی بدبخت، ننه‌مرده، آمد نظریه‌ی علمی بدهد، پدرش را درآوردند. کلیسا بود دیگر. توی موزه‌ی لوور فرانسه، چون بنده خدا "لوور" و "لوور" و این‌ها می‌خواندند. موزه‌ی لوور، هنوز آن نمونه‌های شکنجه‌های تفتیش عقاید کلیسا، دوره‌ی قرون وسطی، هنوز هست. بروید عکسش را سرچ بکنید که شکنجه می‌کردند توی کلیسا. چه‌کار می‌کرد؟ یک مشت آدم خوش‌مغز، ضد علم، ضد پیشرفت، ضد تمدن، ضد رفاه. حال همه را از دین به هم زدند. این باعث شد که رنسانس که شد، گفتند می‌خواهیم زندگی‌مان آباد بشود، شرطش این است که باید پا روی دین بگذاریم. راست می‌گویند! آن دین جعلی که از حضرت مسیح درست کردند، واقعیتش هم همین است، به‌درد بشر نمی‌خورد. پیغمبر یک چیز جدید آورد. بروی مسجد هم پشت پیغمبر نماز بخوانی، هم پای منبر پیغمبر درس بگیری. هم محراب، هم منبر است، هم دانشگاه. بعد می‌خواهی از دنیا جدا بشوی، بروی میدان جهاد. میدان جهاد این‌ور شهادت، آن‌ورش آبادی، رفاه، پیشرفت است. بعد خود جهاد هم ضابطه دارد. حق نداری همین‌جوری سلاح کشتار جمعی استفاده کنی، بزنی لت و پار کنی. درخت حق نداری ببری، پیرمرد حق نداری بکشی، بچه حق نداری بکشی، آب را حق نداری آلوده کنی، خانه‌هایشان را نباید خراب کنی. ساز و کار دارد جهاد. دلت هم از دنیا کنده است، توی متن زندگی هم هستی، توی متن معاشرت هم هستی.
خب، اصل حرفمان چی بود؟ اصل حرف این بود که پیشرفت دین با چیست؟ با فداکاری، با جان‌فدا. جان‌فدا توی کدام عرصه؟ توی عرصه‌ی چالش. از چالش نمی‌ترسد، از چالش فرار نمی‌کند، تن می‌دهد به چالش، هزینه‌ی هر چیزی را حاضر است بدهد، پای هر چیزی را به تن مالیده. پای هر چیزی را به تن مالیده. هرکس هم توی تاریخ ما بزرگ‌تر، این شکلی بود. قوی‌تر این شکلی بود، برجسته‌تر. در رأسش پیامبر اکرم، امیرالمومنین، حضرت زهرا سلام الله علیهم اجمعین. توی رتبه‌های بعدی علمایی مثل امام خمینی، مثل امام شهیدمان، توی مرتبه‌ی بعدی شهدای بزرگی: سید حسن نصرالله، حاج قاسم سلیمانی، ابومهدی المهندس. شخصیت‌های نامداری که یک عمر مجاهدت کردند، یک عمر لب تیغ بودند، یک عمر زن و بچه‌شان منتظر خبر شهادتشان بودند. بعضی‌هایشان وقتی شهید شدند، زن و بچه‌شان می‌گفتند: "امشب یک نفس راحت می‌کشیم، می‌دانیم لااقل از امشب کجایی." فرزند شهید سید حسن نصرالله گفته: "بعد سی سال، اولین شبی که می‌دانم بابام کجاست. الان که شهید شد، اولین شبی که می‌دانم کجاست." یک عمر آوارگی، دربدری. می‌گفتند از اول طوفان الاقصی تا وقت شهادتش آفتاب را ندیده بود، خورشید را ندیده بود. سید حسن نصرالله توی تونل‌های عمیق سی متری و چهل متری زیر زمین رشته طراحی عملیات می‌کرد، فرماندهی می‌کرد. یک شب جابجایش می‌کردند. جاهایی هم که می‌رفت شب‌ها غالباً جابجا می‌کرد، نور خورشید ندیده بود.
یک کلامی دارند حضرت زهرا سلام الله علیها در خطبه‌ی فدکیه که در مورد دین، نماز برای چیست، روزه برای چیست، حج برای چیست؟ یک عبارتش این است: "و الجهاد عزا للاسلام." خدا جهاد را واجب کرد تا به اسلام عزت بدهد. عزتی که شما دارید، اولاً که این عزت خیلی دایره‌ی وسیعی دارد. همین که یک چیزی به اسم اسلام امروز داریم، یعنی ما بلعیده نشدیم توسط مسیحی‌ها و یهودی‌ها که ما را قورت بدهند، ببرند جزء خودشان. این کاری بود که می‌خواستند بکنند دیگر. اصلاً منتظر پیغمبر بودند. مدینه، سرزمین تاریخی‌شان شام بود. چند سال پیش جلساتی مفصل بهش پرداختیم. سرزمین تاریخی این‌ها شام بود. این‌ها بنی‌اسرائیل بودند. قضیه این شکلی شد که از نسل حضرت ابراهیم قرار شد از بنی‌اسماعیل منجی نهایی ظهور کند. اول بنا بود از بنی‌اسرائیل باشد، مرحله به مرحله از منجی‌هایی داشتند که این‌ها به آن حد نصاب نرسیدند که لایق این بشوند که این منجی بتواند برایشان کار را تمام کند. مثلاً یک منجی‌هایشان حضرت موسی بود ولی لایقش نشدند. تا پشت در سرزمین مقدس هم رفتند ولی فتح نشد. چهل سال آواره شدند پشت سرزمین موعود. حضرت موسی هم توی همان چهل سالگی آوارگی‌شان از دنیا رفت. البته نسل بعدی‌شان توسط یوشع رفتند و فتح کردند. توی هر دوره یک منجی می‌خواستند. خود حضرت یوسف بنا بود توی دوره‌ای منجی‌شان باشد، نشد. تا حضرت عیسی علیه السلام، منجی آخرش مسیح که این هم قضایایی برایش پیش آمد. الان هم یهودی و مسیحیان منتظر مسیح، البته با یک تعبیر دیگری. "ماشیاح" به فارسی، "موشیاخ" به عبری. منتظر مسیح. دیدید که ترامپ هم هی توییت می‌کند خود را مسیح معرفی می‌کند؟ مرتیکه‌ی خر! چقدر این موجود نفهم است. امروز هم که گفته که من عقایدم خوب است، از جهت عقایدم می‌روم بهشت. واقعاً موجود عجیبی است. یعنی اگر در تاریخ مثلاً ما می‌خواندیم، یک همچین کسی را باورمان نمی‌شد، این حجم از بلاهت و جنایت و کثافت و رذلی همش با هم.
منتظر مسیح. بعد دیدند منجی از بنی‌اسرائیل دیگر نیست، از بنی‌اسماعیل آمدند مدینه. مکه و مدینه این‌جور بود که یهودی‌ها پایشان به مکه و مدینه باز شد چون باخبر بودند که اینجا منجی آخر به‌دنیا می‌آید. چرا آمدند؟ که وقتی پیغمبر به‌دنیا آمد، ببلعند پیغمبر را. یک کاری بکنند که پیغمبر هم جزء بنی‌اسرائیل محسوب بشود، وامدار این‌ها باشد، آدم این‌ها باشد که اگر منجی آخر بود، همه امتیاز مال بنی‌اسرائیل باشد. اول همچین امیدی داشتند. "یعرفونه کما یعرفون ابناءهم." خوب هم می‌شناختند پیغمبر را، آن‌جوری که بچه‌هایشان را می‌شناسند. آمدند دیدند نه بابا! این به ما وام نمی‌دهد. امتیاز به خود بنی‌هاشم امتیاز نمی‌دهد. این صدای عمویش ابولهب را درآورده است. این به خود بنی‌هاشم امتیاز نمی‌دهد، سواری نمی‌دهد. لجشان در آمد و دیگر شد آن قضایای بنی‌قریظه و بنی‌نضیر، ماجرای خیبر و قضایای مفصلی که دیگر کار به جنگ و این حرف‌ها کشیده شد.
پس جهاد مایه‌ی عزت اسلام است. یک معنایش چیست؟ اینی که اصلاً امروز یک چیزی به اسم اسلام دارید، مسیحی و یهودی‌ها نخوردند شما را، به واسطه‌ی جهاد بوده است. این یکیش. دومیش این است که نخوردند شما را، سینه‌ی ستبر در برابر این‌ها داشتید، یک مرز قدرتمندی، یک کوه بلندی در برابر این‌ها به اسم اسلام شکل گرفت که یک جاهایی هم غلبه کرد، فتح کرد، آسیب زد به این‌ها. این هم به واسطه‌ی جهاد. یک نمونه‌اش ماجرای خیبر است. قضیه‌ی خیبر خیلی حیثیتی است. من خیلی سریع از کنار این رد می‌شوم، هر کدام جلسات متعددی می‌خواهد. قضیه‌ی کوه کلنگ چه جور ترامپ روی آن حساس است. آن شبی هم که خیلی تهدیدش جدی شده بود، بنده از اصفهان داشتم برمی‌گشتم قم، اعلام کردند: "امشب می‌زند." با این رفقا توی ماشین شوخی می‌کردیم که "کلنگ را می‌زند و این کلنگ به ما می‌خورد و کار ما هم تمام است توی این مسیر." ولی چیزی نشد دیگر. حالا آن شب الحمدلله. کوه کلنگ الان دیگر تبدیل شده به یک چیز حیثیتی دیگر. قضیه‌ی هسته‌ای و موشکی و این‌ها نیست. این اصلاً اگر بماند، این علامت این است که آخوندها توانستند روی ترامپ را کم کنند. همان‌جور که تنگه‌ی هرمز حیثیتی شده است. تنگه‌ی ترامپ! تنگه‌ی ترامپ که باز است. خیلی وقت است باز است. تنگه‌ی هرمز است که بسته است. بخواهد تنگه‌ی هرمز را هم وا کند، باز تنگه‌ی تهران وا می‌شود. تنگه‌ی تهران باز است؟ تنگه‌ی هرمز. اینجا تنگه‌ی تهران به باز هم قبول است. تنگه‌ی تهران باز است. تنگه‌ی هرمز است که بسته است. خلاصه الان قضیه حیثیتی شده است. مثل دربی استش که می‌گوید آقا اصلاً لیگ و جام و آسیا و حذفی و این‌ها مهم نیست. فقط توی این قهرمان هم لیگ بشو، هم جام حذفی بشو، هم جام آسیا بشو، دربی باخته باشی ما بی‌آبروییم. شش تا بخوریم یا مثلاً چهار تا بازی پشت هم ببازیم. این‌ها دیگر خیلی حیثیتی‌تر است. اگر بتوانی یک بازی شش تا هم بزنی یا مثلاً چهار بار پشت هم ببری، جنبه‌ی حیثیتی ناموسی پیدا می‌کند. عدد شش، عدد چهار، دیگر اصلاً خودش یک داستان حیثیتی ناموسی است. قضیه‌ی خیبر این شکلی است.
بعد توی فتح خیبر یکی از چیزهایی که فتح شد، فدک بود. گرفتی از کجا به کجا رسیدیم؟ قضیه‌ی فدک، قضیه‌ی ناموسی شد برای یهود. بعد پیغمبر هم این فدک را برداشت، هدیه داد به حضرت زهرا. بعد حضرت زهرا برداشتند این را به قول تهرونی‌ها "تخص" کردند بین مسلمان‌های مدینه و مکه. فقرا پخشش کردند عوایدش را. بعد فدک آقا معدن ثروت بود، خیلی چیزها داشت. یک باغ بزرگ فول امکانات توی سرزمین، یک جای خوب، موقعیت جغرافیایی خوب. آب داشت، خاک حاصلخیز داشت، درخت داشت. اصلاً کلاً آن منطقه‌ی خیبر این شکلی است. بعد پیغمبر خیبر را گرفت، آن هم آن شکلی. "قلعه‌ی خیبر مانعتهم حصونهم من الله." این قلعه‌ی خیبر درهایش یک جوری است خدا هم نمی‌تواند بیاید توی خیبر. "من الله." از پیغمبر، مثل کشتی تایتانیک بود. رئیسش گفته بود: "خدا هم نمی‌تواند این را غرق بکند." اولین حرکتی که کرد، غرق شد. نتانیاهو چند وقت پیش گفته بود: "اسرائیل را خدا هم نمی‌تواند نابود کند." الان خودش را از کابینه بیرون کرده. "مانعتهم حصونهم من الله." خیالشان این بود که این قلعه‌ی خیبر یک طوری است که خدا هم نمی‌تواند به این کار بکند. امیرالمومنین آمد یک‌نفره در را کَند. در را چهل نفر با هم بازش می‌کردند. چهل نفر با هم در را باز می‌کردند و نمونه برایش سراغ ندارم. مثلاً این درهای بلند و قدیمی حرم، مثلاً بلا تشبیه، که مثلاً پنج تا خادم با هم در را وا می‌کنند. "فلانی آمد کَند، انداخت آن‌ور." حاجی چی می‌زنی؟ مگر این‌ها کندن؟ امیرالمومنین رفت درِ قلعه را کند، پرت کرد آن‌ور. البته خودش قوت جسمانی نبود، به قوت روحانی بود. جبرئیل کمک من بود و رفتند و خیبر را فتح کردند. مرحب را که اسمش می‌آمد، نجس می‌کردند خودشان را. "انا الذی سمتنی امی مرحبا." مرح شعر که می‌خواند. "مرحبا"ی خودمان دیگر. "مرحبا، من کسی‌ام که مادرم به من گفته مرحبا." امیرالمومنین فرمود: "انا الذی سمتنی امی حیدره." منم کسی‌ام که مادرم به من گفته شیر درنده. یک ضربه زد امیرالمومنین، از روی کلاه خود مرحب تا فکش دو نیم شد. رفتند خیبر را فتح کردند. یهودی‌ها فرار کردند. فدک را هم فرار کردند، ول کردند، رها کردند. فدک رسید به امیرالمومنین و پیغمبر. پیغمبر تقدیم کرد این قباله و این سند را به حضرت زهرا سلام الله علیها. سال ششم هجری، هنوز چهار سال قبل از رحلت پیغمبر. چهار سال منافعش دست حضرت زهرا بود. چرا این را صاف دست می‌زنند روی فدک؟ چون حیثیتی است. اربابشان یهود آبرویش رفته. "این را برگردانیم. لااقل دست شماها نباشد، لااقل از شماها نباشد."
سفارت آمریکا که دست بسیج دانشجویی دادند. جلسه داشتیم آنجا. من چند باری رفتم. رفقا جلسه‌ی مهمی هم بود، ما را برداشتند بردند و می‌چرخاندند، می‌گفتند: "این مال فلان جلساتشان بوده، عرق‌خوری‌هایشان اینجا بوده، کاباره‌شان اینجا بوده." گفتم: "الان هم خوب است دیگر. یک مشت بسیجی و پاسدار و آخوند لگد می‌زنند." یک باغ کرج جلسه گذاشته بودیم، مال سرهنگ‌ها و سردارها و تیمسارها و فلان شاه بود. بهایی‌ها، یک باغ. بعد ما نشسته بودیم روی چمن‌ها صحبت می‌کردیم. گفتم: "این‌ها اگر می‌دانستند یک روز یک آخوند قرار است بیاید اینجا با چند تا چادری و ریشو و این‌ها صحبت کنم، آن موقع خودکشی می‌کردند." یعنی "در منزل داماد سکونت دارم و برای من ننگی از این بالاتر نمی‌باشد." فقط بگذارید بروم. حیثیتی دیگر. جایی که مقر شما بوده بیفتد دستت، بشود بسیج دانشجویی کشور. مثلاً خیلی زور دارد فدک خیبر بشود مثلاً مولد اقتصادی فاطمه زهرا. خیلی زور دارد. چرا این‌ها را گفتم؟ جهاد مایه‌ی عزت است. جهاد امیرالمومنین، نبرد خیبر، چه عزت‌ها که آفرید. چی شد؟ شد اینکه فدک بیفتد دست اهل بیت. هرچی تا امروز آقا عزت داشتید مال جهاد است. جهاد، نه جنگ. جهاد! جهاد یعنی توی دل چالش رفتن، یعنی جان‌فدا بودن، نترسیدن، عقب ننشستن. آفرین! هیئتی که از چالش فرار می‌کند. نه چالش‌های الکی‌ها، بله یک سری چالش‌ها الکی است، بی‌خود است. چالش. من یک بار همین جای سخنرانی کردم، شهادت امام صادق، و خیلی هم فحش شنیدم که گفتم: "آقا این حرف‌ها را بگذارید کنار و این طیفی‌ها و آن طیفی‌ها هنوز دارند همدیگر را می‌زنند توی خیابان‌ها." این خودش. پس معلوم می‌شود که قالی‌بافی است مثلاً. قالیباف دارم‌ها، فحش نده. آقا دعوا نکن، دست به یقه. صد بار این رهبر معظم توی برنامه‌های مختلف فرمود: "این جلیلی چیست، آن پایداری است، این رفیق رسایی، آن نمی‌دانم رفیق کی ثابت است، آن نمی‌دانم فلان است." بنده یک مدتی تیتر یک این رسانه‌ی ۹ دی آقای رسایی بودم. چند ماه هر هفته عکس ما و متن ما صفحه‌ی اول بود، سال ۹۵. هر هفته پشت دکه دوباره عکس. چند وقت پیش اسباب‌کشی داشتیم، یک روزنامه بود خانواده، آشغال ریخته بود. "چه جالب! عکس تو بوده زیر آشغال‌ها." بله رفاقت هست. در عین حال نقد هم دارم. در عین حال قضایایی که پیش آمد، یک بخشش درست است، یک بخشش غلط است. زود سیاه و سفید می‌کنیم، الکی وارد چالش‌های بی‌خود می‌شویم. بله هیئت، مداح، سخنران نباید وارد چالش‌های بی‌ثمر بشود. به‌جایش از آن چالش واقعی نباید فرار کند. کار هیئت که تهش دعا برای سلامتی رهبر کردن نیست که. الان دیگر این کار را انجام بدهم. هیئت خیلی انقلابی توی مشهد. هیئت انقلاب. می‌گوید: "آره، یک بار، یک بار دیدم." یک بار، آن هم هر هفته هم نه. یک بار دیدم آخر سخنانشان گفته: "خدایا مثلاً رهبر عزیز ما سلامت." خیلی انقلابی است. پوتین بیشتر مایه می‌گذارد برای رهبری. هر شب نماز شب این‌ها مست می‌کند، این‌ها کاباره می‌رود، این دعا می‌کند. "هر وقت مسجد به رهبرتون برسین." ارادتش به مراتب از خیلی مداح و هیئت‌ها و سخنرانی‌ها بیشتر است. آن‌قدر که چالش امروز مسئله امام حسین، مسئله حضرت زهرا، مسئله اسلام شیعه است و تو از این ظرفیت هیئت چه استفاده‌ای می‌توانی بکنی؟ کجای داستانی؟ کجای دعوایی؟ بیای وسط. ببین، وسط میدان، هیئت سکولار نداریم آقا. برای امام حسین داری سینه می‌زنی، امام حسین خودش وسط میدان بوده همیشه. برای حضرت زهرا داری سینه می‌زنی، توی هر چالشی وسط داستان بوده.
امشب وقت نشد چند تا نمونه‌ی فوق‌العاده‌ی تاریخی. فردا شب ان‌شاءالله برایتان می‌خوانم که ام‌هانی، خواهر امیرالمومنین. این فرد را اشاره می‌کنم. اگر وقت شد بیشتر فردا توضیح می‌دهم. وقتم نشد اشاره‌ی کلی‌اش را امشب بکنم. ام‌هانی، خواهر امیرالمومنین بود. چند تا از این آدم‌های ناجور را توی خانه‌اش راه داده بود، پناه داده بود. امیرالمومنین با صورت ناشناس آمد پشت در خانه‌ی ام‌هانی، در زد. فرمود که: "این‌هایی که توی خانه راه دادی را بریز بیرون." "من دختر عموی پیغمبرم، من خواهر علی‌ام، بریز بیرون." حضرت فرمود: "گوش بده حرف من را. این‌ها را بریز بیرون." صورتش را پوشانده بود. گفت: "آن‌قدر به من نگو چه‌کار کنم. می‌روم پیش پیغمبر. به خدا می‌روم پیش پیغمبر، شکایتت را می‌کنم." بغل کرد امیرالمومنین، گفت: "فدات بشوم الهی. خب چرا زودتر نگفتی؟ چشم، بیرونشان می‌کنم. فقط الان چه‌کار کنم؟ من پیش پیغمبر شکایت تو را می‌کنم، قسم خورده‌ام." "بیا، برویم پیش پیغمبر، شکایت من را بکن. به قسمت عمل کنیم." چالش را ببینید. آمد پیش پیغمبر شکایت کند. گفت: "من قسم خورده‌ام." فاطمه زهرا سلام الله علیها تا شنید: "علی، شکایت علی را می‌کنی؟ بابت این شکایت می‌کنی که دشمنان خدا، دشمنان پیغمبر را به ترس آورده؟ این‌ها را ترسانده؟ این شکایت دارد؟ بابا خود این بنده خدا پشیمان است. حالا قسم خورده آمده." بعد دعوا. همچین خواهرشوهری، مادر خواهر عروس، خواهرشوهر این‌ها. ببین چالش به پیغمبر می‌گوید. تازه پیغمبر چه‌کار کرد؟ فرمود: "علی برای من عزیز است، ام‌هانی هم عزیز است. چون ام‌هانی پناه داده، من می‌گویم که این‌ها را که آن‌ها را پناه داده، منم این‌ها را بخشیدم. اشکال ندارد. باهاشان درگیر نشوید." ولی حساس است نسبت به اینکه دارد در مورد علی بد می‌گوید، "موزه علی دارد تضعیف می‌شود." این همه توی این مملکت بالا و پایین به سپاه لگد می‌زنند، به رهبری لگد می‌زنند، به شخصیت‌های برجسته آسیب می‌زنند، بی آبروشان می‌کنند. چالش‌های واقعی‌ها، نه چالش‌های الکی. نمی‌شود یک هیئت بگوید: "آقا به من ربطی ندارد." حضرت زهرا که اگر الان بود، خودش وارد چالش بود. موزه داشت حرف می‌زد. این است قضیه. این می‌شود جان‌فدا بودن، یعنی تا اینجایش را داشته باشید. بیشترش را ان‌شاءالله فردا شب عرض بکنم. از این جان‌فدایی از زهرا برایتان بگویم، روضه را بخوانم و عرضم را تمام کنم.
خیلی عجیب است، چندین بار حضرت زهرا سلام الله علیها خودش را انداخت توی متن درگیری، وسط چالش. عجیب است. هی به آن گفتند: "تو احترامت واجب است. برو کنار، وارد دعوا نشو. آبرویی که داشت می‌آورد وسط." خیلی تفاوت. "دختر پیغمبرم، این دعواها تمام می‌شود. جایگاه ما حفظ بشود." نه! "این دعواها چیست؟ تمام می‌شود." "دعوای حق و باطل است. تمام می‌شود. اگر موضع نگیری، جریان باطل هرچی که می‌خواهد می‌برد. همه زحمت قبلی‌ها هدر می‌رود. زحمت قبلی‌ها هدر می‌رود، همه خون‌ها هدر می‌رود، این همه مجاهدت هدر می‌رود." وقتی که علی علیه السلام را می‌بردند، چند تا کلمه از او نقل شده برایتان می‌خوانم. هر کدام توی یک کتابی است. اینجا دارد که فرمود: "و الله لا ادعاکم تجورون ابن عمی ظلما." به خدا ولتان نمی‌کنم، پسر عمو را با ظلم بردارید ببرید. خودش را انداخت وسط چالش، جان‌فدایی دیگر. باکی از این ندارد. بعد یک زن تنها، آبستن، ضعیف، بیمار، کسی که داغ پیغمبر آبش کرده، همه دارایی‌اش را آورد وسط. اینجا یک جمله‌ای دارد. من فعلاً نمی‌خوانم، بگذارید چند تا جمله دیگر بخوانم، برمی‌گردم این جمله را برایتان می‌خوانم، روضه‌مان باشد. بعضی‌های دیگر گفتند که فرمود: "و الله لادعون الله علیک فی کل صلاة اصلیها." به آن غاصب خلافت فرمود: "به خدا قسم، توی هر نمازی که بخوانم، نفرینت می‌کنم." یک روایت دیگر دارد، فرمود: "و الله لو لم تکفوا." به خدا اگر علی را رها نکنید، "لاعثرن شعری." موهایم را پریشان می‌کنم. "و لاشقن جیبی." گریبانم را پاره می‌کنم. "و لآتین قبر ابی رسول الله." می‌روم کنار قبر پدرم رسول الله. "و لاوصیحن الی ربی." شیون می‌کشم به درگاه خدا. جای دیگر فرمود: "خلوا عن ابن عمی." پسر عمو را رها کنید. "و الذی بعث محمداً بالحق، لئن لم تخلوا عنه، لاعثرن شعری." اگر رهایش نکنید، به خدا قسم موهایم را پریشان می‌کنم. "قميص رسول الله علی رأسی." پیراهن پیغمبر را می‌گذارم روی سرم. "الی الله تبارک و تعالی." شیون می‌کنم به درگاه خدا. "همانا ناقه‌ی صالح اکرم علی الله." من فرزند ناقه‌ی صالح را وقتی که کشتند، عذاب خدا جاری شد. "این بچه‌ای که از من کشتید، احترامش پیش خدا از آن بچه‌ی آن شتر کمتر است؟" جای دیگر فرمود: "من از شما ناراحتم و خدا را و ملائکه را شاهد می‌گیرم و پدرم را ملاقات که کردم، گلایه‌ی شکایت شما را پیش پدرم می‌برم." برخورد بابا چی بود؟ بانو خودش را این‌طور انداخت وسط معرکه، فدا کرد. باهاش چه‌کار کردند؟ احترامش را نگه داشتند؟ اینجا دارد که همه، فلانی، قنفذ بن عمران. دومی به قنفذ دستور داد، گفتش که: "یضربها بسوط." ببین من تعبیر سخت است برایتان مقتل را شرح بدهم ولی شماها بچه هیئتی‌اید، اهل روضه‌اید، روضه‌ها را می‌فهمید. نگفت یک ضربه بزن، دستور داد مداوم بزند. "یضربها بسوط." فعل مضارع آورده. دستور داد قنفذ مکرر و مداوم با شلاق بزند بی‌بی را. "الا زهرا و جنین." مداوم بر پشت فاطمه بزن، بر جنین فاطمه بزن. آن‌قدر با شلاق به پشت بی‌بی زدند، به این بخش آبستن که کودک او در رحم بود، آن‌قدر با شلاق زد. فدای این مادر. اوضاعی پیدا کردیم مادر. عرض من تمام. یک جمله دیگر از یک مقتل دیگر برایتان بخوانم. گفتند وقتی از دنیا رفت مادر، "تنها یعنی بدن این مادر مسوده." همه بدن سیاه بود، همه بدن کبود بود. معلوم نیست چطور زده بودند توی کوچه، چطور زده بودند پشت در، بین در و دیوار. از بالا تا پایین همه تن مادر سیاه و کبود بود.
بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد. اللهم صل علی محمد و آل محمد و آله الطیبین الطاهرین و لعنت الله علی القوم الظالم من الان الی قیام یوم الدین. رب اشرح لی صدری و یسر لی امری، اهلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.
دیشب بحثمان در مورد "جان فدا" بود. اینکه تا امروز هرچه دست ما رسیده به برکت فداکاری بوده و قدم به قدم، مرحله به مرحله، اگر پیروزی داشتیم، اگر فتحی داشتیم، اگر نصیبی داشتیم، مجاهدت این وسط بوده، فداکاری وسط بوده، جان‌فدایی این وسط بوده. وقتی که امت‌هایی طغیان می‌کردند، از حد می‌گذراندند و خدا می‌خواست عقوبتشان بکند، غالباً این شکلی بوده که یک جان‌فدا این وسط مطرح بوده. یک چیزی فدا می‌شده، یک کسی فدا می‌شده که یک نمونه‌اش را دیشب عرض کردم از سوره‌ی مبارکه‌ی یاسین که آن سه تا پیغمبر را مردم تکذیبشان کردند، آن مردی که از شهر پا شد، آمد دفاع کرد از این‌ها که کشتنش، حبیب نجار بود. او که شهید شد، خدا پرونده‌ی این ملت طغیانگر را هم جمع کرد، کارشان تمام شد. این فدا شدن همیشه بوده، این جان‌فدا همیشه آن برگ برنده بوده.
در مورد انبیا هم خوب آیات فراوانی در قرآن داریم: "یقتلون النبیین بغیر الحق". معلوم می‌شود که روال ثابتی بوده بین انبیا، این کشته شدن، شهید شدن، فدا شدن. آدم‌های خنثی و بی‌موضع نبودند انبیا. این نبوده که بیایند یک حرف اخلاقی بزنند، مثل بعضی از استادهای دانشگاه‌ها، یک چیزی روی تخته، یک چیزی توی کلاس، یک حرفی بزنند در حد یک پیام خوب و مثبت، دیگر حالا چالش و تنش و این‌ها بعدش پیش می‌آید یا نمی‌آید پی آن نباشند و پیگیر قضیه نباشند. اگر خواست دعوا و اختلافی هم بشود: "نه آقا، این حرف‌ها چیست؟ صلوات بفرستید، حل شود، تمام شود، برویم." اینجوری نبوده. وایمی‌ستادند پای حرف. تکذیبشان می‌کردند، مسخره‌شان می‌کردند، تحقیرشان می‌کردند، تبعیدشان می‌کردند، سنگسارشان می‌کردند. چقدر آیات قرآن به این مطلب اشاره کرده. به حضرت ابراهیم گفتند: "سنگسارت می‌کنیم." البته او را در آتش انداختند. به حضرت لوط گفتند: "سنگسارت می‌کنیم." جالب است به‌جای اینکه لوط این‌ها را سنگسار کند، این‌ها می‌خواستند حضرت لوط را سنگسار کنند. البته حضرت لوط گفت: "من اگر توان داشتم، نیرو داشتم، یار داشتم، روبروی شما می‌ایستادم، تا حد کشت با شما برخورد می‌کردم." ولی اینجوری شد که او مظلوم واقع شد، می‌خواستند از شهر بیرونش کنند که البته آن لحظات آخر عذاب نازل شد.
این یک داستان ثابتی است. انبیا تا اینجای قضیه پای کار وایسادند، عزیزانشان را از دست دادند، خانواده‌شان را از دست دادند، تبعید شدند، کشته شدند. دست بردار نیستند. اگر بنا بود انبیا به چالش و مانع می‌خوردند، کنار بکشند، سکوت بکنند، دیگر سر به سر کسی نگذارند، که چیزی نمی‌ماند، کسی قبول نمی‌کند این حرف‌ها را. این‌جور نیستش که تا کسی بگوید "من پیغمبرم"، همه اتوماتیک به سجده بیفتند یا شمشیرهایشان از کار بیفتد و اخلاق‌هایشان یکهو خوب بشود و بروند یک گوشه فقط قلیان بکشند، از دور فحش بدهند. اینجوری که نیستند، که. وایمی‌ستند، درگیر می‌شوند. انبیا کاسه کوزه‌ی این‌ها را به هم می‌ریزند.
انبیا می‌گویند: "بت نه!" شما می‌دانید صنعت بت چه دم و دستگاهی است؟ از حیث اعتقادی یک طور، از حیث سیاسی‌اش یک طور، از حیث اقتصادی‌اش یک طور. همه جاذبه‌ی گردشگری حجاز به مکه بود، همه جاذبه‌ی گردشگری مکه به کعبه بود، همه جاذبه‌ی گردشگری کعبه به بت‌های توی کعبه بود. پیغمبر هم صاف همین کعبه و بت‌هایش را تارگت کرد، "این‌ها باید بریزند." معلوم است که صدایشان درمی‌آید. چه بازاری منحل شد! آیه‌ای هم نازل شد که شما دیگر می‌ترسید، اینجا بازار تعطیل شده، کسی نمی‌آید و این‌ها. حالت فوق‌العاده‌ای که: "من جبران می‌کنم، من بی‌نیاز می‌کنم شما را، نگران نباش. از این 'له' نترسید، از آن فقر و فشار اقتصادی که بت‌ها را شکستیم. دیگر کسی نمی‌آید، دیگر الان گرفتار می‌شوی؟ نه! من جبران می‌کنم برایت." چقدر آدم بودند، چه اقتصادی دور خودش دارد بت، چه سیستم و سازوکاری دارد بت؟ پیغمبران نمی‌آمدند فقط بگویند که آقا ما نظریه‌ی علمی می‌دهیم توی دانشگاه، پایان‌نامه در مورد اینکه بت‌ها چیز خوبی نیستند. "دیگر به من چه ربطی دارد؟ کسی می‌خواهد بپرستد، نپرستد. من در مورد این نظر ندارم." همین! "همین را می‌گویم، بیندازید! همین را خودم می‌آیم می‌شکنم." حضرت ابراهیم چه‌کار کرد؟ فقط وقتی رد می‌شد، می‌گفت: "خیلی آدم‌های بدی هستید، بت می‌پرستید، نکبت‌ها! بدم آمد." اینکه آقای آدم‌های اخلاقی، پاستوریزه، ترگل ورگل؟ حضرت ابراهیم دید این‌ها رفتند از شهر و گفتند: "تو هم بیا." گفت: "نه، من حال ندارم."
قرآن عجیب می‌گوید: می‌گوید یک نگاهی به آسمان کرد، به ماه، به ستاره‌ها کرد، گفت: "حالم خوش نیست." چه ربطی دارد؟ به آسمان نگاه کنید، به ستاره‌ها نگاه کنید، "حالم خوش نیست." توی روایت دارد، به ستاره‌ها و ماه که نگاه کرد، دید شب دهم محرم است. به علم الهی می‌دانست در نسل او امام حسین و قضایای او هست. به ستاره‌ها و ماه که نگاه کرد، ملتفت شد به عاشورا. فرمود: "حالم خوش نیست." این "حالم خوش نیست، انی سقیم" این مال اینجا بوده. فرمود: "حالم خوش نیست." بقیه رفتند بیرون، از فرصت استفاده کرد و آمد زد همه بت‌ها را شکست. آن بت گنده را نگه داشت، تبر را هم گذاشت روی دست. بعد شخصیت‌پردازی حضرت ابراهیم را خیلی دوست دارم. کریستوفر نولان باید بیاید لنگ بیندازد توی فیلمنامه‌نویسی، توی طراحی کاراکتر و صحنه. گذاشت دست بت بزرگ. "وقتی شما می‌گویید این زنده است، از پرستش شما خوشش می‌آید، کیف می‌کند، حاجتتان را می‌دهد، خب این وقتی بهش توجه می‌کنی خوشش می‌آید، نباید حوصله‌اش بکشد تحمل کند که به آن یکی هم خوشش بیاید. درسته آقا؟ خیلی منطقی است. یا این شعور و فهم دارد یا ندارد. اگر ندارد که غلط می‌کنی می‌پرستی. اگر دارد که غلط می‌کند اجازه بدهد به یکی دیگر سجده کنی." بله آقا، دو دو تا چهار تا. "شعور دارد. این تحمل نکرده که بقیه بت‌ها را بپرستید، گرفته همه را زده، تبر هم که الان دستش است. عصبانی شدی به خودش بگو. مگر نمی‌گویی من حاجتم را می‌گویم، می‌شنود، جواب می‌دهد؟ الان هم بهش بگو، ازش سؤال کن." "شبهت الذی کفر." همه برگ و مرگ و هرچه داشتند ریختند. "این چه استدلالی بود؟" گفتند: "تو که می‌دانی این‌ها حرف نمی‌زند، این حرف‌ها چیست؟ حرف نمی‌زند پس غلط می‌کنی می‌پرستی!" چالش را ببین. انبیا همیشه توی متن چالش بودند، توی صد چالش بودند، باکی از چالش ندارند. این خیلی نکته‌ی مهمی است و تا کسی حاضر نشود تا این حد از چالش را بپذیرد، کار دین و خدا و پیغمبر پیش نمی‌رود، چیزی نمی‌ماند.
آن علمایی هم از ما ماندگار شدند، حرفشان، پیامشان، زحمتشان تأثیرگذار بود که توی چالش وارد می‌شدند، سدشان توی چالش بود. اگر بعضی‌ها فقط می‌آیند یک پایان‌نامه‌ای بگیرند و یک کلاسی و یک درسی و یک نمره و یک امتحانی و صبح به صبح می‌آید دانشگاه و اتاق اساتید و هیئت علمی، چایش را می‌خورد، دانشجوهایش می‌آیند پایان‌نامه‌هایشان را یک ارائه می‌دهند و طرح علمی و گفتگو فلان و نمرات را می‌دهد و ناهار دانشگاه را می‌خورد و برمی‌گردد بندگان خدا. ولی این‌ها منشأ تحول علمی نمی‌شوند. تحول علمی را آن کسی ایجاد می‌کند که می‌رود توی دل چالش، مثل شهید مطهری، مثل علامه طباطبایی، مثل علامه حلی، مثل شیخ مفید، مثل شیخ طوسی. همه شخصیت‌های مطرحی که شما می‌شناسید، آن‌هایی‌اند که کار علمی خالی نکردند. کار علمی‌هایشان چالش تویش داشت. رفتند توی درگیری و چالش. بعد کتاب‌های این‌ها را شما نگاه کنید. حالا وقت نیست بخواهم تحلیل بکنم کتاب‌های شیخ طوسی را، کتاب‌های علامه حلی را. کتاب‌های شیخ طوسی عمدتاً توی فضای چالش با فقه و کلام و اعتقادات اهل سنت است. حرف‌هایی که آن‌ها زدند، همه را به چالش کشیده کتاب‌هایش. حالا نمی‌خواهم وارد بشوم، دانه به دانه آثار فقهی‌اش و آثار کلامی‌اش را. علامه حلی همین طور، خصوصاً این دو تا بزرگ، شیخ طوسی و علامه حلی، کتاب مختلف، کتاب نهایه، کتاب چه، چه نه از چالش نمی‌ترسیدند.
"جان‌فدا شدن" یعنی جان‌فدا شدن همیشه به گلوله خوردن نیست. ممکن است یک دوره‌ای جنگ نظامی نباشد ولی همه دوره‌ها چالش تویش هست. همه دوره‌ها جان‌فدا می‌خواهد، کسی که از چالش نترسد، از چالش فرار نکند. عافیت‌طلبی، عزلت‌طلبی، گوشه‌گیری، معنایش همین است. چرا شریعت حضرت عیسی مخدوش شد؟ منسوخ شد؟ چرا رهبانیتی که مسیحی‌ها می‌گفتند و خدا رد کرد و "رهبانیة ابتدعوها ما کتبناها علیهم ابتغاء رضوان الله فما رعوها حق رعایتها." چقدر قشنگ خدا حرف می‌زند: "و من توی دل این مسیحی‌ها محبت و رأفت گذاشته بودم، آدم‌های مهربان‌اند. یک چیز دیگر هم این‌ها دارند کنار مهربانی‌شان، رهبانیت است." حالا ما فارسی معمولاً می‌گوییم رهبانیت، گوشه‌گیری از مسائل دنیوی. ازدواج نمی‌کنند، کار اقتصادی به آن شکل نمی‌کنند، پاساژ و ماساژ و مغازه و این‌ها ندارند. البته قدیمی‌هایشان نداشتند. الان‌هایشان هم معلوم شده که چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند. ازدواج بکنند کثافت‌کاری گرم، پس از این پاپ‌ها و فلان و این‌ها هزار و یک داستان شد، پرونده‌هایشان هم درآمد. ازدواج و این مسائل مادی و دنیایی و حیوانی و این‌ها بینشان ممنوع است. اسمش را گذاشتند رهبانیت. "ابتدعوها." خودشان این را بنیانگذارش بودند. "ما کتبناها علیهم." ما نگفتیم همچین چیزی را. ولی خب اجمالاً چیزی هم که می‌گفتند بد نبود، به هر حال حالا آدم از دنیا و این‌ها بخواهد فاصله بگیرد که بد نیست؟ آخه اینجوری نه! خب آدم از دنیا فاصله بگیرد ولی این مدلی نه، بروی پنجاه سال کنج کلیسا خاصیت برای دنیا و زندگی و مردم و این‌ها نداشته باشی، به چه‌درد می‌خورد؟ "فما رعوها حق رعايتها."
پیغمبر آمد این را به‌روزرسانی کرد، آپدیت کرد، باگش را گرفت. نسخه‌ی جدیدی که از دین ارائه شد، بعد از اینکه نسخه‌ی قبلی را مسیحی‌ها خراب کردند، تهمت پیغمبر چی شد؟ "رهبانیت پیغمبر." پیغمبر فرمود: "رهبانیت امتی الجهاد و المساجد." به‌روزرسانی‌اش این است. می‌خواهی از دنیا فاصله بگیری، دو جا: یکی مسجد، یکی جهاد. بعد جفتش هم اینجوری است که توی متن زندگی است. اعتکاف. می‌خواهی از دنیا فاصله بگیری، اعتکاف. اعتکاف می‌روی؟ گفتند: شرط اینکه مسجدی که تویش اعتکاف می‌کنی چیست؟ باید مسجد چی باشد؟ مسجد جامع باشد. مسجد جامع یعنی چی؟ یعنی حضور مردم آنجا برقرار بشود. یک مسجدی نباید که مسجد تعطیل و از کار افتاده است، آنجا اعتکاف نداریم. مسجدی که مردم می‌آیند تویش نماز، مسجد اصلی شهر، مسجد جامع. مسجدی که بازاری‌ها می‌آیند، مسجدی که مردم می‌آیند، مسجدی که برای مشاوره می‌آیند، برای ازدواج می‌آیند. مسجدی که بازارش دورش دایر است، آنجا می‌روی معتکف می‌شوی. چقدر قشنگ است.
پیامبر اکرم فرمود: یک روایتی است، این را امام راحل ما می‌خواند. من البته جایی توی منابع روایی‌ام ندیدم ولی خب امام از جهت علمی خیلی قوی بود. ایشان این روایت را می‌خواندند. حضرت نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود، اللهم صل علی محمد و آل محمد، فرمود: "برادرم موسی چشم راست داشت، برادرم عیسی چشم چپ و انا ذو العینین، من صاحب دو تا چشمم." امام خمینی این را تحلیل می‌کرد. حضرت موسی دینش تورات بود دیگر، کتابش تورات، ترجمه‌اش می‌شود قانون. حضرت عیسی کتابش چی بود؟ انجیل. توییت کرده بود که: "انجیر را دیدی؟ بعضی‌ها 'انجیل' می‌نویسند به‌جای 'ر'، 'ل' می‌گذارند." نوشته بود که: "آقا من امروز رفتم مغازه شیر انجیر خوردم، نمی‌دانی چقدر خوشمزه بود شیر انجیر." یکی هم نوشته بود: "اگر موز تورات می‌خوردی چی می‌گفتی؟" شیر انجیل! انجیلمون 'ر' دارد، شیر انجیل چیست؟
حضرت موسی تورات داشت، حضرت عیسی انجیل داشت. تورات ترجمه‌اش می‌شود قانون. انجیل ترجمه‌اش می‌شود بشارت. کتاب حضرت موسی قانونی بود، قانون اساسی بود، بگیر ببندی بود. آیات قرآن هم که از تورات نقل می‌کند، همش تورات نوشته بود: "مگر کسی کسی را بکشد، باید اعدام بشود." توی تورات نوشته بودی: "مگر چشم کسی را دربیاورم، باید چشمش را دربیاورم." تورات کتاب بزن بهادری، کتاب قانونی، اعمال قانون، همش. انجیل همش محبتی و صفا، صمیمیت، صفا باشد، محبت باشد، رفاقت باشد، "خدا خوب است، چقدر حال می‌دهد با خدا حرف بزنیم، درد دل کنیم." انجیل این شکلی است. آن یک چشم است، آن چشمی است که فقط دنیا را می‌بیند. این هم چشمی است که فقط خدا و معنویت را می‌بیند. "انا ذو العینین." من پیغمبر دو چشمم، دین من دو تا را با هم دارد. ببین مسجدش را، ببین احکامش را، ببین جهادش را. فرمود: "رهبانیت امت من دیگر مثل مسیحی‌ها نیست که بگویم همه چیز را ول کن برو کنج کلیسا بنشین. من می‌گویم برو مسجد." بعد دیگر مسجد یک جوری نیست که بتوانی کنجش بنشینی. مسجد می‌آیند، می‌روند. آن مسجدی که پیغمبر طراحی کرده، نه مسجدی که ما طراحی کردیم. یک صف اتوبوسی از انسان‌های شریف، محترم، پا به سن گذشته در آن صف‌اند که شیفت ملاقات حضرت عزرائیل، نوبت نشستن. هر هفته مسجد یکی رفته، مثل مطب دکتر می‌ماند، سالن انتظار این شکلی است. اتوبوسی روی صندلی نشسته‌اند، چهار نفر ایستاده نماز بخوانند. می‌گفتش که این شهر مازندران رفته بودیم و یک سال ماه رمضان منبر داشتیم. یک پیرزنی بود، "مادر جعفر" بهش می‌گفتند، نمی‌دانم چی بهش می‌گفتند. گفتم این مادر جعفر سر صبح می‌رود شالیزار تا کمر توی آب است، تا ظهر یا دارد نشا می‌کند یا دارد می‌کَنَد یا دارد چه‌کار می‌کند. این‌ها ظهر می‌آید مسجد، نشسته می‌خواند نماز. تا ظهر توی شالیزار، توی آب! داستان مسجدهای ماست. مسجد پیغمبر که این شکلی نبود. مسجد پیغمبر فراخوان جنگ تویش بود، رزم شب و آمادگی نظامی مال مسجد بود، ازدواج مال مسجد بود، جشن عروسی مال مسجد بود، عقد را توی مسجد می‌خواندند، مشاوره توی مسجد بود، کسی مشکلی، مصیبتی، چیزی داشت، توی مسجد بود، آموزش، کلاس توی مسجد بود، خوابگاه کسانی که بی‌‌پناه بودند، هتل توی شهرها، مسجد بود. نیم ساعت بعد از آن باز می‌کنند. نافله‌ی عشاء تمام نشده، بیرونت می‌کند. دیده‌ام، دیده‌ام که می‌گویم. نافله‌ی عشاء داری می‌خوانی، می‌آید بغلت با لنگ می‌زند: "پاشو، پاشو! می‌خواهم در مسجد را ببندم." آقا نافله‌ی عشاء دو رکعت است، نشسته‌ام، نماز جعفر نمی‌خوانم‌ها. آن مسجدی که پیغمبر می‌گفت، آن مسجد "رهبانیت امتی الجهاد و المساجد."
جهادش چقدر قشنگ است. می‌خواهی از دنیا فاصله بگیری، برو میدان جنگ. خب توی میدان جنگ چه‌کار می‌کنی؟ جنگ می‌روی، از دست دشمن آن زمینی که غصب شده را نجات می‌دهی. جنگ خودش دل‌خراش است، تویش ضرب و زور و آسیب و این‌ها دارد ولی نتیجه‌اش که خیر و منفعت است دیگر. آبادانی است دیگر، درست است؟ رهبانیت امت عیسی که البته ربطی به حضرت عیسی ندارد، ابتدایی‌ها بدعتی است که مسیحی‌ها گذاشتند. رهبانیتشان این است که می‌روند توی کلیسا، هیچ خاصیتی هم برای عمران و آبادی مردم ندارند. همین شد که رنسانس راه افتاد، شدند قرون وسطی. گالیله‌ی بدبخت، ننه‌مرده، آمد نظریه‌ی علمی بدهد، پدرش را درآوردند. کلیسا بود دیگر. توی موزه‌ی لوور فرانسه، چون بنده خدا "لوور" و "لوور" و این‌ها می‌خواندند. موزه‌ی لوور، هنوز آن نمونه‌های شکنجه‌های تفتیش عقاید کلیسا، دوره‌ی قرون وسطی، هنوز هست. بروید عکسش را سرچ بکنید که شکنجه می‌کردند توی کلیسا. چه‌کار می‌کرد؟ یک مشت آدم خوش‌مغز، ضد علم، ضد پیشرفت، ضد تمدن، ضد رفاه. حال همه را از دین به هم زدند. این باعث شد که رنسانس که شد، گفتند می‌خواهیم زندگی‌مان آباد بشود، شرطش این است که باید پا روی دین بگذاریم. راست می‌گویند! آن دین جعلی که از حضرت مسیح درست کردند، واقعیتش هم همین است، به‌درد بشر نمی‌خورد. پیغمبر یک چیز جدید آورد. بروی مسجد هم پشت پیغمبر نماز بخوانی، هم پای منبر پیغمبر درس بگیری. هم محراب، هم منبر است، هم دانشگاه. بعد می‌خواهی از دنیا جدا بشوی، بروی میدان جهاد. میدان جهاد این‌ور شهادت، آن‌ورش آبادی، رفاه، پیشرفت است. بعد خود جهاد هم ضابطه دارد. حق نداری همین‌جوری سلاح کشتار جمعی استفاده کنی، بزنی لت و پار کنی. درخت حق نداری ببری، پیرمرد حق نداری بکشی، بچه حق نداری بکشی، آب را حق نداری آلوده کنی، خانه‌هایشان را نباید خراب کنی. ساز و کار دارد جهاد. دلت هم از دنیا کنده است، توی متن زندگی هم هستی، توی متن معاشرت هم هستی.
خب، اصل حرفمان چی بود؟ اصل حرف این بود که پیشرفت دین با چیست؟ با فداکاری، با جان‌فدا. جان‌فدا توی کدام عرصه؟ توی عرصه‌ی چالش. از چالش نمی‌ترسد، از چالش فرار نمی‌کند، تن می‌دهد به چالش، هزینه‌ی هر چیزی را حاضر است بدهد، پای هر چیزی را به تن مالیده. پای هر چیزی را به تن مالیده. هرکس هم توی تاریخ ما بزرگ‌تر، این شکلی بود. قوی‌تر این شکلی بود، برجسته‌تر. در رأسش پیامبر اکرم، امیرالمومنین، حضرت زهرا سلام الله علیهم اجمعین. توی رتبه‌های بعدی علمایی مثل امام خمینی، مثل امام شهیدمان، توی مرتبه‌ی بعدی شهدای بزرگی: سید حسن نصرالله، حاج قاسم سلیمانی، ابومهدی المهندس. شخصیت‌های نامداری که یک عمر مجاهدت کردند، یک عمر لب تیغ بودند، یک عمر زن و بچه‌شان منتظر خبر شهادتشان بودند. بعضی‌هایشان وقتی شهید شدند، زن و بچه‌شان می‌گفتند: "امشب یک نفس راحت می‌کشیم، می‌دانیم لااقل از امشب کجایی." فرزند شهید سید حسن نصرالله گفته: "بعد سی سال، اولین شبی که می‌دانم بابام کجاست. الان که شهید شد، اولین شبی که می‌دانم کجاست." یک عمر آوارگی، دربدری. می‌گفتند از اول طوفان الاقصی تا وقت شهادتش آفتاب را ندیده بود، خورشید را ندیده بود. سید حسن نصرالله توی تونل‌های عمیق سی متری و چهل متری زیر زمین رشته طراحی عملیات می‌کرد، فرماندهی می‌کرد. یک شب جابجایش می‌کردند. جاهایی هم که می‌رفت شب‌ها غالباً جابجا می‌کرد، نور خورشید ندیده بود.
یک کلامی دارند حضرت زهرا سلام الله علیها در خطبه‌ی فدکیه که در مورد دین، نماز برای چیست، روزه برای چیست، حج برای چیست؟ یک عبارتش این است: "و الجهاد عزا للاسلام." خدا جهاد را واجب کرد تا به اسلام عزت بدهد. عزتی که شما دارید، اولاً که این عزت خیلی دایره‌ی وسیعی دارد. همین که یک چیزی به اسم اسلام امروز داریم، یعنی ما بلعیده نشدیم توسط مسیحی‌ها و یهودی‌ها که ما را قورت بدهند، ببرند جزء خودشان. این کاری بود که می‌خواستند بکنند دیگر. اصلاً منتظر پیغمبر بودند. مدینه، سرزمین تاریخی‌شان شام بود. چند سال پیش جلساتی مفصل بهش پرداختیم. سرزمین تاریخی این‌ها شام بود. این‌ها بنی‌اسرائیل بودند. قضیه این شکلی شد که از نسل حضرت ابراهیم قرار شد از بنی‌اسماعیل منجی نهایی ظهور کند. اول بنا بود از بنی‌اسرائیل باشد، مرحله به مرحله از منجی‌هایی داشتند که این‌ها به آن حد نصاب نرسیدند که لایق این بشوند که این منجی بتواند برایشان کار را تمام کند. مثلاً یک منجی‌هایشان حضرت موسی بود ولی لایقش نشدند. تا پشت در سرزمین مقدس هم رفتند ولی فتح نشد. چهل سال آواره شدند پشت سرزمین موعود. حضرت موسی هم توی همان چهل سالگی آوارگی‌شان از دنیا رفت. البته نسل بعدی‌شان توسط یوشع رفتند و فتح کردند. توی هر دوره یک منجی می‌خواستند. خود حضرت یوسف بنا بود توی دوره‌ای منجی‌شان باشد، نشد. تا حضرت عیسی علیه السلام، منجی آخرش مسیح که این هم قضایایی برایش پیش آمد. الان هم یهودی و مسیحیان منتظر مسیح، البته با یک تعبیر دیگری. "ماشیاح" به فارسی، "موشیاخ" به عبری. منتظر مسیح. دیدید که ترامپ هم هی توییت می‌کند خود را مسیح معرفی می‌کند؟ مرتیکه‌ی خر! چقدر این موجود نفهم است. امروز هم که گفته که من عقایدم خوب است، از جهت عقایدم می‌روم بهشت. واقعاً موجود عجیبی است. یعنی اگر در تاریخ مثلاً ما می‌خواندیم، یک همچین کسی را باورمان نمی‌شد، این حجم از بلاهت و جنایت و کثافت و رذلی همش با هم.
منتظر مسیح. بعد دیدند منجی از بنی‌اسرائیل دیگر نیست، از بنی‌اسماعیل آمدند مدینه. مکه و مدینه این‌جور بود که یهودی‌ها پایشان به مکه و مدینه باز شد چون باخبر بودند که اینجا منجی آخر به‌دنیا می‌آید. چرا آمدند؟ که وقتی پیغمبر به‌دنیا آمد، ببلعند پیغمبر را. یک کاری بکنند که پیغمبر هم جزء بنی‌اسرائیل محسوب بشود، وامدار این‌ها باشد، آدم این‌ها باشد که اگر منجی آخر بود، همه امتیاز مال بنی‌اسرائیل باشد. اول همچین امیدی داشتند. "یعرفونه کما یعرفون ابناءهم." خوب هم می‌شناختند پیغمبر را، آن‌جوری که بچه‌هایشان را می‌شناسند. آمدند دیدند نه بابا! این به ما وام نمی‌دهد. امتیاز به خود بنی‌هاشم امتیاز نمی‌دهد. این صدای عمویش ابولهب را درآورده است. این به خود بنی‌هاشم امتیاز نمی‌دهد، سواری نمی‌دهد. لجشان در آمد و دیگر شد آن قضایای بنی‌قریظه و بنی‌نضیر، ماجرای خیبر و قضایای مفصلی که دیگر کار به جنگ و این حرف‌ها کشیده شد.
پس جهاد مایه‌ی عزت اسلام است. یک معنایش چیست؟ اینی که اصلاً امروز یک چیزی به اسم اسلام دارید، مسیحی و یهودی‌ها نخوردند شما را، به واسطه‌ی جهاد بوده است. این یکیش. دومیش این است که نخوردند شما را، سینه‌ی ستبر در برابر این‌ها داشتید، یک مرز قدرتمندی، یک کوه بلندی در برابر این‌ها به اسم اسلام شکل گرفت که یک جاهایی هم غلبه کرد، فتح کرد، آسیب زد به این‌ها. این هم به واسطه‌ی جهاد. یک نمونه‌اش ماجرای خیبر است. قضیه‌ی خیبر خیلی حیثیتی است. من خیلی سریع از کنار این رد می‌شوم، هر کدام جلسات متعددی می‌خواهد. قضیه‌ی کوه کلنگ چه جور ترامپ روی آن حساس است. آن شبی هم که خیلی تهدیدش جدی شده بود، بنده از اصفهان داشتم برمی‌گشتم قم، اعلام کردند: "امشب می‌زند." با این رفقا توی ماشین شوخی می‌کردیم که "کلنگ را می‌زند و این کلنگ به ما می‌خورد و کار ما هم تمام است توی این مسیر." ولی چیزی نشد دیگر. حالا آن شب الحمدلله. کوه کلنگ الان دیگر تبدیل شده به یک چیز حیثیتی دیگر. قضیه‌ی هسته‌ای و موشکی و این‌ها نیست. این اصلاً اگر بماند، این علامت این است که آخوندها توانستند روی ترامپ را کم کنند. همان‌جور که تنگه‌ی هرمز حیثیتی شده است. تنگه‌ی ترامپ! تنگه‌ی ترامپ که باز است. خیلی وقت است باز است. تنگه‌ی هرمز است که بسته است. بخواهد تنگه‌ی هرمز را هم وا کند، باز تنگه‌ی تهران وا می‌شود. تنگه‌ی تهران باز است؟ تنگه‌ی هرمز. اینجا تنگه‌ی تهران به باز هم قبول است. تنگه‌ی تهران باز است. تنگه‌ی هرمز است که بسته است. خلاصه الان قضیه حیثیتی شده است. مثل دربی استش که می‌گوید آقا اصلاً لیگ و جام و آسیا و حذفی و این‌ها مهم نیست. فقط توی این قهرمان هم لیگ بشو، هم جام حذفی بشو، هم جام آسیا بشو، دربی باخته باشی ما بی‌آبروییم. شش تا بخوریم یا مثلاً چهار تا بازی پشت هم ببازیم. این‌ها دیگر خیلی حیثیتی‌تر است. اگر بتوانی یک بازی شش تا هم بزنی یا مثلاً چهار بار پشت هم ببری، جنبه‌ی حیثیتی ناموسی پیدا می‌کند. عدد شش، عدد چهار، دیگر اصلاً خودش یک داستان حیثیتی ناموسی است. قضیه‌ی خیبر این شکلی است.
بعد توی فتح خیبر یکی از چیزهایی که فتح شد، فدک بود. گرفتی از کجا به کجا رسیدیم؟ قضیه‌ی فدک، قضیه‌ی ناموسی شد برای یهود. بعد پیغمبر هم این فدک را برداشت، هدیه داد به حضرت زهرا. بعد حضرت زهرا برداشتند این را به قول تهرونی‌ها "تخص" کردند بین مسلمان‌های مدینه و مکه. فقرا پخشش کردند عوایدش را. بعد فدک آقا معدن ثروت بود، خیلی چیزها داشت. یک باغ بزرگ فول امکانات توی سرزمین، یک جای خوب، موقعیت جغرافیایی خوب. آب داشت، خاک حاصلخیز داشت، درخت داشت. اصلاً کلاً آن منطقه‌ی خیبر این شکلی است. بعد پیغمبر خیبر را گرفت، آن هم آن شکلی. "قلعه‌ی خیبر مانعتهم حصونهم من الله." این قلعه‌ی خیبر درهایش یک جوری است خدا هم نمی‌تواند بیاید توی خیبر. "من الله." از پیغمبر، مثل کشتی تایتانیک بود. رئیسش گفته بود: "خدا هم نمی‌تواند این را غرق بکند." اولین حرکتی که کرد، غرق شد. نتانیاهو چند وقت پیش گفته بود: "اسرائیل را خدا هم نمی‌تواند نابود کند." الان خودش را از کابینه بیرون کرده. "مانعتهم حصونهم من الله." خیالشان این بود که این قلعه‌ی خیبر یک طوری است که خدا هم نمی‌تواند به این کار بکند. امیرالمومنین آمد یک‌نفره در را کَند. در را چهل نفر با هم بازش می‌کردند. چهل نفر با هم در را باز می‌کردند و نمونه برایش سراغ ندارم. مثلاً این درهای بلند و قدیمی حرم، مثلاً بلا تشبیه، که مثلاً پنج تا خادم با هم در را وا می‌کنند. "فلانی آمد کَند، انداخت آن‌ور." حاجی چی می‌زنی؟ مگر این‌ها کندن؟ امیرالمومنین رفت درِ قلعه را کند، پرت کرد آن‌ور. البته خودش قوت جسمانی نبود، به قوت روحانی بود. جبرئیل کمک من بود و رفتند و خیبر را فتح کردند. مرحب را که اسمش می‌آمد، نجس می‌کردند خودشان را. "انا الذی سمتنی امی مرحبا." مرح شعر که می‌خواند. "مرحبا"ی خودمان دیگر. "مرحبا، من کسی‌ام که مادرم به من گفته مرحبا." امیرالمومنین فرمود: "انا الذی سمتنی امی حیدره." منم کسی‌ام که مادرم به من گفته شیر درنده. یک ضربه زد امیرالمومنین، از روی کلاه خود مرحب تا فکش دو نیم شد. رفتند خیبر را فتح کردند. یهودی‌ها فرار کردند. فدک را هم فرار کردند، ول کردند، رها کردند. فدک رسید به امیرالمومنین و پیغمبر. پیغمبر تقدیم کرد این قباله و این سند را به حضرت زهرا سلام الله علیها. سال ششم هجری، هنوز چهار سال قبل از رحلت پیغمبر. چهار سال منافعش دست حضرت زهرا بود. چرا این را صاف دست می‌زنند روی فدک؟ چون حیثیتی است. اربابشان یهود آبرویش رفته. "این را برگردانیم. لااقل دست شماها نباشد، لااقل از شماها نباشد."
سفارت آمریکا که دست بسیج دانشجویی دادند. جلسه داشتیم آنجا. من چند باری رفتم. رفقا جلسه‌ی مهمی هم بود، ما را برداشتند بردند و می‌چرخاندند، می‌گفتند: "این مال فلان جلساتشان بوده، عرق‌خوری‌هایشان اینجا بوده، کاباره‌شان اینجا بوده." گفتم: "الان هم خوب است دیگر. یک مشت بسیجی و پاسدار و آخوند لگد می‌زنند." یک باغ کرج جلسه گذاشته بودیم، مال سرهنگ‌ها و سردارها و تیمسارها و فلان شاه بود. بهایی‌ها، یک باغ. بعد ما نشسته بودیم روی چمن‌ها صحبت می‌کردیم. گفتم: "این‌ها اگر می‌دانستند یک روز یک آخوند قرار است بیاید اینجا با چند تا چادری و ریشو و این‌ها صحبت کنم، آن موقع خودکشی می‌کردند." یعنی "در منزل داماد سکونت دارم و برای من ننگی از این بالاتر نمی‌باشد." فقط بگذارید بروم. حیثیتی دیگر. جایی که مقر شما بوده بیفتد دستت، بشود بسیج دانشجویی کشور. مثلاً خیلی زور دارد فدک خیبر بشود مثلاً مولد اقتصادی فاطمه زهرا. خیلی زور دارد. چرا این‌ها را گفتم؟ جهاد مایه‌ی عزت است. جهاد امیرالمومنین، نبرد خیبر، چه عزت‌ها که آفرید. چی شد؟ شد اینکه فدک بیفتد دست اهل بیت. هرچی تا امروز آقا عزت داشتید مال جهاد است. جهاد، نه جنگ. جهاد! جهاد یعنی توی دل چالش رفتن، یعنی جان‌فدا بودن، نترسیدن، عقب ننشستن. آفرین! هیئتی که از چالش فرار می‌کند. نه چالش‌های الکی‌ها، بله یک سری چالش‌ها الکی است، بی‌خود است. چالش. من یک بار همین جای سخنرانی کردم، شهادت امام صادق، و خیلی هم فحش شنیدم که گفتم: "آقا این حرف‌ها را بگذارید کنار و این طیفی‌ها و آن طیفی‌ها هنوز دارند همدیگر را می‌زنند توی خیابان‌ها." این خودش. پس معلوم می‌شود که قالی‌بافی است مثلاً. قالیباف دارم‌ها، فحش نده. آقا دعوا نکن، دست به یقه. صد بار این رهبر معظم توی برنامه‌های مختلف فرمود: "این جلیلی چیست، آن پایداری است، این رفیق رسایی، آن نمی‌دانم رفیق کی ثابت است، آن نمی‌دانم فلان است." بنده یک مدتی تیتر یک این رسانه‌ی ۹ دی آقای رسایی بودم. چند ماه هر هفته عکس ما و متن ما صفحه‌ی اول بود، سال ۹۵. هر هفته پشت دکه دوباره عکس. چند وقت پیش اسباب‌کشی داشتیم، یک روزنامه بود خانواده، آشغال ریخته بود. "چه جالب! عکس تو بوده زیر آشغال‌ها." بله رفاقت هست. در عین حال نقد هم دارم. در عین حال قضایایی که پیش آمد، یک بخشش درست است، یک بخشش غلط است. زود سیاه و سفید می‌کنیم، الکی وارد چالش‌های بی‌خود می‌شویم. بله هیئت، مداح، سخنران نباید وارد چالش‌های بی‌ثمر بشود. به‌جایش از آن چالش واقعی نباید فرار کند. کار هیئت که تهش دعا برای سلامتی رهبر کردن نیست که. الان دیگر این کار را انجام بدهم. هیئت خیلی انقلابی توی مشهد. هیئت انقلاب. می‌گوید: "آره، یک بار، یک بار دیدم." یک بار، آن هم هر هفته هم نه. یک بار دیدم آخر سخنانشان گفته: "خدایا مثلاً رهبر عزیز ما سلامت." خیلی انقلابی است. پوتین بیشتر مایه می‌گذارد برای رهبری. هر شب نماز شب این‌ها مست می‌کند، این‌ها کاباره می‌رود، این دعا می‌کند. "هر وقت مسجد به رهبرتون برسین." ارادتش به مراتب از خیلی مداح و هیئت‌ها و سخنرانی‌ها بیشتر است. آن‌قدر که چالش امروز مسئله امام حسین، مسئله حضرت زهرا، مسئله اسلام شیعه است و تو از این ظرفیت هیئت چه استفاده‌ای می‌توانی بکنی؟ کجای داستانی؟ کجای دعوایی؟ بیای وسط. ببین، وسط میدان، هیئت سکولار نداریم آقا. برای امام حسین داری سینه می‌زنی، امام حسین خودش وسط میدان بوده همیشه. برای حضرت زهرا داری سینه می‌زنی، توی هر چالشی وسط داستان بوده.
امشب وقت نشد چند تا نمونه‌ی فوق‌العاده‌ی تاریخی. فردا شب ان‌شاءالله برایتان می‌خوانم که ام‌هانی، خواهر امیرالمومنین. این فرد را اشاره می‌کنم. اگر وقت شد بیشتر فردا توضیح می‌دهم. وقتم نشد اشاره‌ی کلی‌اش را امشب بکنم. ام‌هانی، خواهر امیرالمومنین بود. چند تا از این آدم‌های ناجور را توی خانه‌اش راه داده بود، پناه داده بود. امیرالمومنین با صورت ناشناس آمد پشت در خانه‌ی ام‌هانی، در زد. فرمود که: "این‌هایی که توی خانه راه دادی را بریز بیرون." "من دختر عموی پیغمبرم، من خواهر علی‌ام، بریز بیرون." حضرت فرمود: "گوش بده حرف من را. این‌ها را بریز بیرون." صورتش را پوشانده بود. گفت: "آن‌قدر به من نگو چه‌کار کنم. می‌روم پیش پیغمبر. به خدا می‌روم پیش پیغمبر، شکایتت را می‌کنم." بغل کرد امیرالمومنین، گفت: "فدات بشوم الهی. خب چرا زودتر نگفتی؟ چشم، بیرونشان می‌کنم. فقط الان چه‌کار کنم؟ من پیش پیغمبر شکایت تو را می‌کنم، قسم خورده‌ام." "بیا، برویم پیش پیغمبر، شکایت من را بکن. به قسمت عمل کنیم." چالش را ببینید. آمد پیش پیغمبر شکایت کند. گفت: "من قسم خورده‌ام." فاطمه زهرا سلام الله علیها تا شنید: "علی، شکایت علی را می‌کنی؟ بابت این شکایت می‌کنی که دشمنان خدا، دشمنان پیغمبر را به ترس آورده؟ این‌ها را ترسانده؟ این شکایت دارد؟ بابا خود این بنده خدا پشیمان است. حالا قسم خورده آمده." بعد دعوا. همچین خواهرشوهری، مادر خواهر عروس، خواهرشوهر این‌ها. ببین چالش به پیغمبر می‌گوید. تازه پیغمبر چه‌کار کرد؟ فرمود: "علی برای من عزیز است، ام‌هانی هم عزیز است. چون ام‌هانی پناه داده، من می‌گویم که این‌ها را که آن‌ها را پناه داده، منم این‌ها را بخشیدم. اشکال ندارد. باهاشان درگیر نشوید." ولی حساس است نسبت به اینکه دارد در مورد علی بد می‌گوید، "موزه علی دارد تضعیف می‌شود." این همه توی این مملکت بالا و پایین به سپاه لگد می‌زنند، به رهبری لگد می‌زنند، به شخصیت‌های برجسته آسیب می‌زنند، بی آبروشان می‌کنند. چالش‌های واقعی‌ها، نه چالش‌های الکی. نمی‌شود یک هیئت بگوید: "آقا به من ربطی ندارد." حضرت زهرا که اگر الان بود، خودش وارد چالش بود. موزه داشت حرف می‌زد. این است قضیه. این می‌شود جان‌فدا بودن، یعنی تا اینجایش را داشته باشید. بیشترش را ان‌شاءالله فردا شب عرض بکنم. از این جان‌فدایی از زهرا برایتان بگویم، روضه را بخوانم و عرضم را تمام کنم.
خیلی عجیب است، چندین بار حضرت زهرا سلام الله علیها خودش را انداخت توی متن درگیری، وسط چالش. عجیب است. هی به آن گفتند: "تو احترامت واجب است. برو کنار، وارد دعوا نشو. آبرویی که داشت می‌آورد وسط." خیلی تفاوت. "دختر پیغمبرم، این دعواها تمام می‌شود. جایگاه ما حفظ بشود." نه! "این دعواها چیست؟ تمام می‌شود." "دعوای حق و باطل است. تمام می‌شود. اگر موضع نگیری، جریان باطل هرچی که می‌خواهد می‌برد. همه زحمت قبلی‌ها هدر می‌رود. زحمت قبلی‌ها هدر می‌رود، همه خون‌ها هدر می‌رود، این همه مجاهدت هدر می‌رود." وقتی که علی علیه السلام را می‌بردند، چند تا کلمه از او نقل شده برایتان می‌خوانم. هر کدام توی یک کتابی است. اینجا دارد که فرمود: "و الله لا ادعاکم تجورون ابن عمی ظلما." به خدا ولتان نمی‌کنم، پسر عمو را با ظلم بردارید ببرید. خودش را انداخت وسط چالش، جان‌فدایی دیگر. باکی از این ندارد. بعد یک زن تنها، آبستن، ضعیف، بیمار، کسی که داغ پیغمبر آبش کرده، همه دارایی‌اش را آورد وسط. اینجا یک جمله‌ای دارد. من فعلاً نمی‌خوانم، بگذارید چند تا جمله دیگر بخوانم، برمی‌گردم این جمله را برایتان می‌خوانم، روضه‌مان باشد. بعضی‌های دیگر گفتند که فرمود: "و الله لادعون الله علیک فی کل صلاة اصلیها." به آن غاصب خلافت فرمود: "به خدا قسم، توی هر نمازی که بخوانم، نفرینت می‌کنم." یک روایت دیگر دارد، فرمود: "و الله لو لم تکفوا." به خدا اگر علی را رها نکنید، "لاعثرن شعری." موهایم را پریشان می‌کنم. "و لاشقن جیبی." گریبانم را پاره می‌کنم. "و لآتین قبر ابی رسول الله." می‌روم کنار قبر پدرم رسول الله. "و لاوصیحن الی ربی." شیون می‌کشم به درگاه خدا. جای دیگر فرمود: "خلوا عن ابن عمی." پسر عمو را رها کنید. "و الذی بعث محمداً بالحق، لئن لم تخلوا عنه، لاعثرن شعری." اگر رهایش نکنید، به خدا قسم موهایم را پریشان می‌کنم. "قميص رسول الله علی رأسی." پیراهن پیغمبر را می‌گذارم روی سرم. "الی الله تبارک و تعالی." شیون می‌کنم به درگاه خدا. "همانا ناقه‌ی صالح اکرم علی الله." من فرزند ناقه‌ی صالح را وقتی که کشتند، عذاب خدا جاری شد. "این بچه‌ای که از من کشتید، احترامش پیش خدا از آن بچه‌ی آن شتر کمتر است؟" جای دیگر فرمود: "من از شما ناراحتم و خدا را و ملائکه را شاهد می‌گیرم و پدرم را ملاقات که کردم، گلایه‌ی شکایت شما را پیش پدرم می‌برم." برخورد بابا چی بود؟ بانو خودش را این‌طور انداخت وسط معرکه، فدا کرد. باهاش چه‌کار کردند؟ احترامش را نگه داشتند؟ اینجا دارد که همه، فلانی، قنفذ بن عمران. دومی به قنفذ دستور داد، گفتش که: "یضربها بسوط." ببین من تعبیر سخت است برایتان مقتل را شرح بدهم ولی شماها بچه هیئتی‌اید، اهل روضه‌اید، روضه‌ها را می‌فهمید. نگفت یک ضربه بزن، دستور داد مداوم بزند. "یضربها بسوط." فعل مضارع آورده. دستور داد قنفذ مکرر و مداوم با شلاق بزند بی‌بی را. "الا زهرا و جنین." مداوم بر پشت فاطمه بزن، بر جنین فاطمه بزن. آن‌قدر با شلاق به پشت بی‌بی زدند، به این بخش آبستن که کودک او در رحم بود، آن‌قدر با شلاق زد. فدای این مادر. اوضاعی پیدا کردیم مادر. عرض من تمام. یک جمله دیگر از یک مقتل دیگر برایتان بخوانم. گفتند وقتی از دنیا رفت مادر، "تنها یعنی بدن این مادر مسوده." همه بدن سیاه بود، همه بدن کبود بود. معلوم نیست چطور زده بودند توی کوچه، چطور زده بودند پشت در، بین در و دیوار. از بالا تا پایین همه تن مادر سیاه و کبود بود.
نظرات
برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.
جلسات مرتبط
جلسه اول
جان فدا
در حال بارگذاری نظرات...