سوره بروج و جریان اصحاب اخدود که پای اعتقادشان در گودالهایی از آتش سوختند![2:30]

قرآن معرّف شاکله‌های تکرارشونده‌ در همه دورانهاست. نه کتاب تاریخ.[6:00]

عبارت فراعنه زمین در روایت اُمِّ أیمَن؛ مصداق جایابی شاکله‌ی فرعون است در ادوار مختلف.[10:30]

شهدای غزه، ایران و رهبر شهید؛ اصحاب اخدود عصر حاضرند، به جرم ایمان به خدا![15:20]

اصحاب اخدود در هر دوره و هر قومی، نشانه‌ی حقانیت آن جریان است.[19:00]

درجه‌ی ایمان به میزان ابتلائات است، هر چه مراتب ایمانی بالاتر، بلا بیشتر.[30:30]

ذکر عظمت مصائب حضرت زهرا(س)؛ در بیان خودشان.[32:00]

روضه؛ در عزای شهادت مادر پشت دری که قدمگاه پیغمبر خدا بود...[33:00]

!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد. بسم الله الرحمن الرحیم. الطیبین الطاهرین و لعنت الله علی القوم الظالمین من الآن الی قیام یوم الدین. رب اشرح لی صدری و یسرلی امری و احلل عقدة من لسانی یفقهوا قولی.

در سوره مبارکه بروج، تعبیری که در آیه چهارم به کار رفته، «قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ»، در مورد گروهی صحبت می‌کند به نام اصحاب اخدود. بحث‌هایی شده است در مورد این‌ها که اصحاب اخدود چه کسانی بودند. روایات متعددی در مورد این‌ها هست؛ برخی داستان‌هایی را گفته‌اند مربوط به مسیحیانی، برخی قضایایی را گفته‌اند مربوط به مردمی از حبشه. روایاتی دارد، مفسرین مطالبی دارند، مباحث تاریخی هست.

اصحاب اخدود بر اساس نقل‌های مختلف، جماعتی بودند که در گودال‌هایی از آتش آن‌ها را می‌انداختند، شکنجه می‌کردند و زنده‌زنده می‌سوزاندند. خود کلمه «اخدود» هم به معنای «چاله» است. این چاله‌های بزرگی که در آن این مردم را می‌انداختند و می‌سوزاندند. از این حکایت‌ها هم داریم که مسیحیانی بودند که می‌خواستند آن‌ها را به‌زور یهودی کنند؛ آن‌ها زیر بار نمی‌رفتند. این گودال را کندند و این‌ها را به‌زور انداختند توی این چاله‌ها.

نقل تاریخی‌ای هست که زنی بود، بچه یک‌ماهه داشت. وقتی نوبت او شد که به‌زور می‌خواستند بیندازندش توی این چاله، به او گفتند: «یا باید یهودی بشی یا می‌سوزانیمت.» نوبت او که شد، این بچه یک‌ماهه را که در بغلش بود، نگاه کرد. ناگهان دلش سوخت به خاطر بچه‌اش. یک لحظه متوقف شد که «من اگر در این چاله بیفتم، این بچه بسوزد؟ این بچه گناه دارد.» یک لحظه لکنت پیدا کرد، به تتَه‌پتَه افتاد. آمد بگوید که «آقا من یهودی می‌شوم تا بچه‌ام نسوزد.» اینجا در روایت دارد، در نقل تاریخی دارد: خدای متعال این بچه یک‌ماهه را به زبان آورد. این بچه به مادر خطاب کرد: «یا امه لا تخافی.» مادر نترس، استقامت داشته باش، کم نیاور. به خاطر این ترس، کافر نشوی، برنگردی. بدان که اگر اینجا سوزانده شوی، خدا ما را به بهشت می‌برد. نگران نباش. دل مادر قرص شد و شکنجه را تحمل کرد و به شهادت رسید.

موارد متعددی در روایات برای اصحاب اخدود بیان شده است. در دوره‌های مختلف تاریخی، عطا امیرالمؤمنین (علیه السلام) در قضیه شهادت حجر بن عدی و یارانش که توسط معاویه به شهادت رسیدند، این‌ها را هم اصحاب اخدود معرفی کرد. روایاتی داریم که امام حسین (علیه السلام) و شهدای کربلا را هم اصحاب اخدود معرفی کرده‌اند. پس معلوم می‌شود اصحاب اخدود، یک اسم ثابت برای گروهی در یک دوره تاریخی نیست؛ یک جریان، یک قضیه همیشگی است.

تازه اگر یک گروه هم بودند، در قرآن مثل اصحاب کهف که مشخص باشد که این‌ها در چه دوره‌ای بودند و چه کسانی بودند و اسم‌هایشان و این‌ها، کلاً قضیه داستان‌های قرآن این شکلی نیست که در مورد یک سری افراد تاریخی و زمان‌مند قرآن صحبت بکند. به تعبیر روایت امام باقر (علیه السلام): داستان‌های قرآن، ماجراهای قرآن، همه جریان دارد. مثل خورشید و ماه می‌ماند، هر روزی یک ظهوری دارد، هر روز یک طلوعی دارد. ماجراها، ماجراهای تاریخی نیست؛ قرآن کتاب تاریخ نیست، کتاب داستان نیست. گزارش اتفاق نمی‌دهد، اخبار نمی‌گوید. ببینید، یک وقت اخبار شبکه‌های تلویزیون را روشن می‌کنی، می‌گوید مثلاً در فیلیپین، فلان کس مثلاً این‌جور در فلان جا گیر کرد توی آب و از دنیا رفت. مثلاً در سیل یک گزارش در مورد یک شخصی. اگر همین گزارش را قرآن بخواهد بدهد، درست است شبیه این است، درست است که داری این را هم اخبار می‌گوید، ولی قضیه‌اش کلاً فرق می‌کند.

قرآن «هُدًى لِلنَّاسِ» است، قرآن جریان‌ساز است، قرآن بر اساس شاکله بیان می‌کند. اگر گفت فلان جا، فلان شخص این شکلی گرفتار شده و آسیب دیده، معنایش این است که هر روزی، در هر جایی، یک همچین قضیه‌ای در جریان است. هرچه که قرآن می‌گوید ناظر به یک جریانی است که از آن علما تعبیر می‌کنند به «جری و انطباق». این یک بحث مفصل تفسیری است. علامه طباطبایی هم خیلی به این کلمه عنایت دارد. هرچیزی که قرآن می‌گوید جریان دارد.

اصحاب کهف یک گروه نیستند، یک ماجرای تاریخی نیستند، یک جریان هستند. همیشه و همه‌جا اصحاب کهفی هست. در هر کشوری، در هر مملکتی، در هر دوره‌ای، اصحاب کهفی هست. همیشه و همه‌جا قارونی هست، همیشه و همه‌جا فرعونی هست، همیشه و همه‌جا مؤمن آل یاسین هست، همیشه و همه‌جا مؤمن آل فرعون هست. و هرکدام قضایایی دارد.

مؤمن آل یاسین «حبیب نجار» که قبرش در انتاکیه ترکیه است. قضیه عجیبی هم برایش پیش آمد. مؤمن آل فرعون «حزقیل». جانم، قضایایی دارد. مؤمن آل فرعون، داستانش داستان عجیب و جالبی هم هست. وقتی خواستند بکشندش، گفت: «أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ.» این جمله مال اوست. «خودم را به خدا واگذار می‌کنم.» بعد خدای متعال می‌فرماید که «خودش را هم واگذار کرد، منم گرفتم، من نگهش داشتم.» خوب نگهش داشت یعنی چه شد؟ زنده‌ماند؟ واگذار کرد، منم نگهش داشتم، شهید شد. مگر قرار نیست ما خودمان را به خدا واگذار می‌کنیم، زنده‌بمانیم؟ «فَوَقَاهُ اللَّهُ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا.» «خودش را به من سپرد، منم نگهش داشتم از چی؟» نذاشتم نقشه‌ها و حیله‌های آن‌ها روی این کارگر بشود. «سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا.» نقشه‌های بدی که داشتند، نذاشتم رویش اثر کند. عقیده‌اش را سفت نگه داشتم، پیمانش کامل از دنیا رفت. خودش را به من سپرد، منم نگهش داشتم، نذاشتم یک ذره تزلزل پیدا کند. صحیح و سالم تحویلش گرفتم، آوردمش در عالم برزخ.

این‌ها نحوه حساب‌وکتاب داردها. این‌ها دستگاه محاسباتی برای ما درست می‌کند. اختلال دستگاه محاسباتی یعنی همین‌ها که فکر می‌کنیم اگر مثلاً فلان کار را انجام دادیم... ما همه دنبال همین منافع ظاهری و مادی و این‌ها هستیم دیگر. ذکر می‌گوییم که مغازه‌مان رونق پیدا کند و چه می‌دانم جنس‌مان فروش برود و... وقتی هم فروش نرفت، در همه‌چیز شک می‌کنیم. در امام رضا (علیه السلام) و حرم و زیارت و... باید بگردیم مصداق عینی قرآنی خودمان را پیدا کنیم. ببینیم ما الان کی هستیم در این شخصیت‌های قرآن؟ این خیلی تویش نکته است. خیلی تو این نکته است.

یکی از معانی تدبر در قرآن همین است: خودت را پیدا کن. جی‌پی‌اس‌ات را فعال کن، راه بیفت در این سرزمین قرآن برو. ببین تو کدام‌یکی از این شخصیت‌هایی هستی که قرآن دارد می‌گوید؟ مؤمن آل یاسینی؟ مؤمن آل فرعونی؟ اصحاب کهفی؟ اصحاب اخدودی؟ یا نکند آن‌ور خدای نکرده نمرودی؟ فرعونی؟ شیطانی؟ ابلیسی؟ این‌همه شخصیت در قرآن داریم. این‌همه شخصیت‌پردازی کرده. اینکه از باب تنوع و تفنن و این‌ها نبوده که تا یک قلیانی چاق می‌شود، «منم دوتا داستان بگویم با هم کیف کنیم.» «تو غذا را بیاور، بگذار یک مسافران دیگر هم بگویم دور هم باشیم.» «یک مسافرانمان نشود!» این‌جوری نیست قرآن. این‌جوری قرآن دارد شاکله‌ها را معرفی می‌کند. تیپولوژی دارد می‌کند. تیپ موساگونه. «نَبَأَ مُوسَىٰ وَ فِرْعَوْنَ.» اول سوره مبارکه قصص: «و من داستان موسی و فرعون را برایتان می‌گویم.»

موسا گونگی، فرعون گونگی. فرعون یک شخصیت ثابتی است همیشه تاریخ. بعد اهل‌بیت چقدر از این کلمه فرعون استفاده کرده‌اند برای معرفی چه افرادی در دوره‌های مختلف؟ روایت معروف ام‌ایمن که از روایات بی‌نظیر تاریخی است. امام سجاد (علیه السلام) به زائده فرمود: «اگر برای این روایت شتر می‌بستی دور زمین می‌چرخیدی، سفر می‌کردی که این کلمه را بشنوی جا داشت.» انقدر این روایت ارزشمند است.

در کامل الزیارات، روایت مفصل و عجیبی است. امام سجاد (علیه السلام) می‌فرماید: «از اسراری بود که عمه‌ام زینب به من منتقل کرد. به واسطه ام‌ایمن کنیز پیغمبر بهش رسیده بود.» روایت چند صفحه است در کامل الزیارات. خیلی عجیب است. کلاً خیلی محتوای عجیبی دارد که «ما وقتی آمدیم کنار این پیکرها، گودال قتلگاه، من از دیدن این پیکرها و این صحنه، جانم در می‌آمد، روح داشت از بدنم مفارقت می‌کرد.» امام سجاد (علیه السلام) می‌فرماید: «عمه‌ام زینب من را آرام کرد. فرمود: حدیثی دارم، سری دارم از پیغمبر که می‌خواهم به شما بگویم.» این حدیث ام‌ایمن را فرمود.

«چه روزی اهل‌بیت دور هم جمع بودند. پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به تک‌تک این‌ها نگاه کرد و خندید و خوشحال شد و جبرئیل آمد و گفت: یا رسول الله، از چی خوشحالی؟» فرمود: «این خانواده من است، دارایی من در این عالم‌اند، از اینکه این‌ها دور من جمع‌اند.» جبرئیل گفت: «خدای متعال من را فرستاد به شما بگویم این دارایی شما که اینجا دور هم جمع‌اید و باعث سرور شماست، هرکدامتان یک طوری متفرق می‌شوید که قبرهایتان هم کنار هم نیست. هرکدام یک گوشه‌ای.» و دانه‌به‌دانه شروع کرد گزارش دادن تا می‌رسد به امام حسین (علیه السلام) و شهادت امام حسین (علیه السلام) و این قضایا.

حضرت زینب (سلام الله علیها) می‌فرماید: «عرض می‌کنم به امام سجاد (علیه السلام) که جد ما رسول الله در این حدیث ام‌ایمن، از جبرئیل گزارش داد که پدر شما به شهادت می‌رسد و این قضیه این‌جوری نمی‌ماند. این قبر، اینجا قبر پیدا می‌شود. این پیکرهای متلاشی روی زمین، قبر پیدا می‌کند. «یَنْسُبُونَهُ لِتَفْعَلْ مَا.» اینجا پرچمش بالا می‌رود. «إِلَّا کَرُّورَ اللَّيَالِی وَ الْأَيَّامِ.» روزها می‌گذرد، ولی هرچی روز بیشتر می‌گذرد، مشتری این قبرها بیشتر می‌شود. درخشش این قبرها در تاریخ بیشتر می‌شود، دل‌ها بیشتر به اینجا رو می‌آورد.

این‌همه این روایت را گفتم به خاطر این عبارتش. فرمود: «هرچقدر بیشتر می‌گذرد، فراعنه الارض بیشتر زور می‌زنند که این قبر را تخریب کنند، جایگاهش را تخریب کنند، ولی نمی‌توانند.» «فراعنه الارض.» کلمه فرعون. فرعون یک شخصیت تاریخی که روبه‌روی موسی ایستاد و مثلاً مصر و تخت و تاراج و قضایا، نه. هر کسی که هر وقتی به نحوی دنبال این بود که امام حسین و کربلا و روضه و این قضایا را کم‌فروغ بکند، این هم فرعون است. این خودرو پیدا کند، جایابی افراد و شاکله‌هاست در قرآن.

حالا یکی از این داستان‌ها و یکی از این شخصیت‌پردازی‌هایی که در قرآن شده، اصحاب اخدود است: «قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ.» همیشه و همه‌جا اصحاب اخدودی دارد. فداییانی که مظلومانه در راه خدا کشته می‌شوند، غریبانه گرفتار می‌شوند، اصحاب اخدود شهید می‌شوند. «قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ.» این فقط مال یک دوره خاص تاریخی نیست که حالا مثلاً بگردیم پیدا کنیم آقا این‌ها مسیحی بودند، مال نجران بودند، مال حبشه بودند، مال ایران بودند که نقل‌های مختلفی در روایات دارد.

حالا خیلی جالب است که یک دوره‌ای‌اش که قطعی است و در روایات دارد، یهودی‌ها بودند. دیگر همین هولوکاستی که این‌ها انقدر اصرار دارند بگویند که ما مثلاً مظلوم واقع شدیم. هولوکاست واقعی را این‌ها انجام دادند. اخدود، هولوکاست واقعی بوده. گرفتند زنده‌زنده سوزاندند با بچه‌های کوچک. امروز مردم غزه هم اصحاب اخدودند. مردم لبنان هم اصحاب اخدودند. سید حسن نصرالله و شهدا که باهاش شهید شدند، در اعماق زمین کشته شدند، سوزانده شدند. این پسر شهید نیل‌فروشان، از دوستان طلبه است در تهران. انگشتر پدرش را، پدرش را، سید حسن نصرالله، به شهادت، چند مرحله هی این انگشتر را هی لایه‌برداری کرده بودند، هنوز تکه‌های سوخته پیکر بدنش روی این انگشتر بود. آقای رئیسی چند لایه انگشترش را برداشته بودند، هنوز تکه‌های سوخته پیکرش روی انگشترشان بود.

این‌ها اصحاب اخدودند که حالا قرائن هم حکایت از این دارد که آقای رئیسی را هم استایت کردند، اقرار کردند. در هر دوره‌ای. شهید حاجی‌زاده در اعماق زمین، رهبر شهید، خانواده‌اش، این نوه خردسال ایشان تقریباً پیکرش متلاشی بوده. عروس ایشان، دختر ایشان، جنازه‌ها همه اوضاع نابسامان داشت. بعضی از شهدای بیت، هیچ چیزی از پیکر این‌ها پیدا نشد. کم هم نبودند. بعضی از فرماندهان ارشد، مثل امیر موسوی و بعضی از شخصیت‌های سیاسی، شمخانی در مورد این‌ها گفتند هیچ چیزی از پیکر این‌ها پیدا نشد. شهید لاریجانی، یک تکه دست ازش پیدا شد. هیچی دیگر ازش پیدا نشد. دست راستش فقط پیدا شد از انگشترش. تشخیص دادند.

این‌ها اصحاب اخدودند که قرآن می‌فرماید گناه این‌ها چی بود؟ گناه این‌ها این بود، در آیه ۸: «وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَن يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ.» گناه این‌ها فقط این بود که به خدا ایمان داشتند. جرمشان این بود. جرم این‌ها چی بود؟ جرم آن نوه خردسال رهبر شهید چیست؟ جرم این بچه‌هایی که در غزه پیکرشان متلاشی می‌شود که چند هزار جسد را گفتند طی این چند سال در غزه متلاشی شده و نابود شده و امید پیدا کردنشان هم دیگر نیست. چه گروه‌های دسته‌جمعی پیدا کردند! اسکلت‌هایی که کنار هم چیده شده بود. چقدر از این حماس، این بیمارستان‌هایی که می‌رفتند می‌گرفتند، این‌ها را دسته‌جمعی گودال می‌کندند، زنده‌زنده دفن می‌کردند. آن شهدای غواصمان را یادتان است؟ با دست‌های بسته، گودال کندند، همه را زنده‌به‌گور کردند.

این‌ها همه اصحاب اخدودند. هرکدام در یک برهه‌ای از تاریخ، در یک جایی، یک ماجرای ثابتی است. یک قضیه‌ای که روال است. همیشه و همه‌جا اصحاب اخدودی دارد. جالب است که این سوره که سوره مکیه است، در شرایطی نازل شد که مسلمانان در اوج شکنجه و فشار بودند. این سوره کلاً سوره مکیه است. سوره مبارکه بروج. و انقدر فشار زیاد بود، خیلی‌ها دست برمی‌داشتند از اعتقاداتشان. این سوره نازل شد که بگوید آقا این یک قضیه همیشگی بوده. اصحاب اخدود نرخ شاه‌عباسی‌اش در این مسیر کم نیاوری. حالا مشکلات فقر و گرسنگی و گرفتاری‌ها آن یک طرف داستان که حالا قضایای دیگری دارد. این‌جور کشته شدن، این‌جور در گودال سوزاندن، در گودال دفن کردن، یک روال بوده. مسیر بندگی خدا این‌ها را دارد با خودش. فکر نکن یک پدیده منحصر‌به‌فرد و عجیب‌وغریب است و بعد وقتی مواجه شدی در همه‌چیز شک کنی که چرا اگر مهره‌هایمان حق است، چرا این بلاها سرمان می‌آید؟ اصلاً اگر این‌ها سرت نیامد، باید شک کنی. آن راه حقی که اصحاب اخدود ندارد، راه حق نیست. در آن مسیر باید شک کرد.

«هَٰذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ.» زمان جنگ احزاب که شد، همه ۱۰ هزار نفر روبه‌روی پیغمبر قرار گرفتند. از طیف‌های مختلف، از قبیله‌های مختلف. یهودی‌ها، قریشی‌ها، سران عرب. هرکسی که با پیغمبر خورده‌حساب داشت، در جنگ احزاب پشت‌به‌پشت هم دادند، آمدند جلو. ۱۰ هزار نفر شده بود. اوضاع‌واحوال در آن روزگار. ۱۰ هزار نفر خیلی بود، جمعیت خیلی زیادی بود. دو تا گزارش می‌دهد قرآن در سوره مبارکه احزاب از دو تا طیف. یکی منافقین و بیماردلانند، یکی مؤمنین. می‌گوید منافقین و بیماردلان وقتی که این را دیدند... «لَمَّا رَأَى الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزَابَ.» مؤمنان که دیدند گفتند: «هَٰذَا مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ.» این‌ها همه آمدند، ما منتظرشان بودیم. به ما گفته بودند این‌ها همه می‌آیند و «وَمَا زَادَهُمْ إِلَّا إِيمَانًا وَتَسْلِيمًا.» این‌ها را که دیدند بیشتر مطمئن شدند که راهشان درست است. خیلی عجیب است‌ها. یک دم منافقین بودند، این‌ها را که دیدند برگشتند، گفتند که: «مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُورًا.» آقا سرکار بودیم تا سرور. به ما می‌گفتند پیروز می‌شویم، غلبه می‌کنیم، اسلام زمین را می‌گیرد. تمام شد آقا! همه الان می‌خوان ما را بجوند، تف کنند، کارمان تمام شد، دخل‌مان را درآوردند.

می‌گوید شرایطی می‌رسد، بعد قرآن هم تعابیر عجیبی دارد. می‌فرماید: «بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ.» بعد ضرب‌المثل، ضرب‌المثل‌های قرآنی که می‌گوید آقا پدرتان را درمی‌آورند، این مال قرآن است. «أَخْرَجَ أَبَوَيْكَ مِنَ الْجَنَّةِ.» حواستان باشد شیطان یک‌بار پدر همه‌تان را درآورده است، از توی بهشت پدرتان را درآورده است. این «پدرتان درمی‌آید» ضرب‌المثل قرآنی است: «أَخْرَجَ أَبَوَيْكَ مِنَ الْجَنَّةِ.» پدرتان را از توی بهشت درآورده است. «دلم آمد توی حلقم» این هم ضرب‌المثل قرآنی است: «بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ.» مگر در جنگ احزاب، این حجم از دشمنی و این تنوع دشمن‌ها و امکانات و تجهیزاتشان را که دیدند، دل‌هایشان آمد توی حنجره‌هایشان؟ «بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ.» «حناجر» جمع حنجره است. قلب‌هایشان آمد توی حنجره‌هایشان و «وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا.» چه فکرها که در مورد خدا نکردند! در همه‌چیز شک کردند. پیغمبر، قرآن، وحی، این‌ها که تا حالا کشته شدند، پس چی شدند؟ کلاً سرکار بودیم! همه‌چیز از بیخ دروغ بود. در همه‌چیز شک کردند.

مؤمنان گفتند: «هَٰذَا مَا وَعَدَنَا.» بابا از اول که بهت گفته بودند راه بیفتی روبه‌رویت می‌ایستند. ما شک داشتیم. وقتی جنگ می‌شود، یک عده در همه‌چیز شک می‌کنند. اگر جنگ نمی‌شد، شک می‌کردیم. ما منتظرش بودیم. می‌دانستیم. با شما شک داشتید. یک روزی ما چالشمان با آمریکا به اوج خواهد رسید. شما شک داشتید. یک روزی ما تنشمان با اسرائیل به اوج خواهد رسید. به اوج نرسه، این‌ها به دست ما نابود نمی‌شوند. قرار نبود که ما بنشینیم این‌ور فوت بفرستیم، آن‌ور اسرائیل هم جایمان را بفرماید پایین. معلوم است که چالش دارد. وقتی شما می‌گویی آقا «۲۵ سال آینده را درک نخواهد کرد، موجودیتش در خطر است.» «يَتَشَبَّثُ بِكُلِّ حَشِيشٍ.» وقتی یکی دارد غرق می‌شود، نابود می‌شود، هرچی به چنگش بیاید می‌اندازد، دست می‌اندازد. معلوم است که ولتان نمی‌کند. معلوم است که می‌جنگد. معلوم است که ترور می‌کند. معلوم است که بالا و پایینتان را می‌زند. این است تفاوت آن مسیری که اصحاب اخدود ندارد. مسیر غلط است.

توهم گلما! چون مؤمنین آدم خوبی هستیم دیگر، همین‌جور هی خدا در وا می‌کند و هی بوس می‌فرستد و هی لایک می‌فرستد و صبح‌به‌صبح می‌بینیم جلو در خانه‌مان هی یک باکسی می‌آید و هی خدا هر روز یک عنایتی. سلام مؤمن عزیز خوشگلم! الهی قربونت بشم! مؤمن کی بودی تو؟ پرسید: «آقا حل کجاست؟» این روایت خیلی روایت عجیبی است. یک کتاب «المؤمن» داریم، خیلی روایت فوق‌العاده‌ای دارد. امام صادق (علیه السلام) پرسید، گفت: «آقا هل کتب البلاء علی المؤمن؟» عربی‌بلدها خیلی کیف می‌کنم با این عبارت. پرسید: «هل کتب البلاء علی المؤمن؟» آقا گرفتاری برای مؤمن هم نوشته می‌شود؟ مؤمن هم گرفتار می‌شود؟ بلا سر مؤمن هم می‌آید؟ جواب حضرت چی بود؟ همین جمله خودش را با یک «الا» بهش برگرداند. فرمودند: «هل کتب البلاء الا علی المؤمن؟» حفظ کنید قشنگ: «البلاء علی المؤمن.» فرمود: «هل کتب البلاء الا علی المؤمن؟» مگر غیر مؤمن هم گرفتار می‌شود؟ بابا، مؤمن هم گرفتار می‌شود، غیر مؤمن هم گرفتار می‌شود. البلاء الاولاء. اونی که می‌گوید من دوست دارم، عاشقتم، بنده‌ات هستم، می‌خواهمت. همه امتحان‌ها و بلا و محک مال اونی که یک مسیر سخت را انتخاب می‌کند، می‌خواهد به یک قله‌ای برسد، یک پیشرفتی بکند، همه زحمت‌ها و تلاش مال اوست.

«أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ.» بوس می‌فرستد برایت؟ می‌چلاند. آقا انقدر بالا و پایین می‌کند، معلوم شود چه‌کاره‌ای، راست می‌گویی؟ فرمود: «إن أشد الناس بلاءً الأنبیاء.» مرحله اول ابتلائات مال انبیاست. «ثم الأمثل فالأمثل.» بعد دیگر هرکه شبیه‌تر. در مراحل از آن قله که می‌ریزد بلا. از بالا که می‌آید، دیدی برف که می‌آید همه می‌ریزد مال دماوند است، مال رشته‌کوه البرز است، برف‌ها مال آن است. بعد دیگر آنجا کم‌کم آب می‌شود، آرام‌آرام یک جوری که سیل نشود توی بستر رودخانه آرام‌آرام می‌آید پایین تا اینکه این ته در به یک چیزی می‌رسد. بلا هم که از بالا می‌آید همه‌اش مال پیغمبر است، فال‌اولیاء، طبقه اول. بعد دیگر هرکه به آن قله نزدیک‌تر است، در مراحل بعدی این پایین مایه‌ها یک چیزهایی به بعضی‌هامان می‌رسد.

آدم درجه ایمانش را به درجه ابتلایش محک بزند. ما گرفتاری سرمان می‌آید، در همه‌چیز شک می‌کنیم. بعضی‌ها گرفتاری سرشان نمی‌آید، در همه‌چیز شک می‌کنند. امیرالمؤمنین در مسجد نشسته گریه می‌کند. حالا این را بگویم بخندیم و عرضم را تمام کنم. از روایت نخندیم، از حال خودمان. می‌گوید که دیدم امیرالمؤمنین در مسجد گریه می‌کند. حالا ما اگر در حرم گریه کنیم، مشخص است مشکل سنگین است دیگر. شنید مناجات حضرت را و گفتگو. چرا گریه می‌کنی؟ فرمود: «یک هفته گذشته منزلم مهمان نیامده. دارم به درگاه الهی عرض می‌کنم از من چه دیدی که محرومم کردی؟»

حالا آن بخش خنده‌دارش این است که ما در حرم گریه کنیم، می‌گویند چی شده؟ می‌گوید: «یک هفته است مهمان آمده، نمی‌رود. خدایا درمان چه دیدی گرفتارمان کردی؟ با این قیمت‌ها، با این مشکلات. می‌دانی نارنگی کیلو چند است؟ خدا راه ندارد این مثلاً زنگ بزند بگوید بابایش مرده، پاشد برود.» تفاوت نگاه! «یک هفته در خانه من مهمان نیامده!» احوالات این‌ها، وقتی گرفتار نمی‌شوند شک می‌کنند.

در روایت دارد پیغمبر با اصحابشان منزل یک نفر مهمان بودند (یعنی یکی دعوت کرده بود پیغمبر را). روایت عجیبی هم هست. پیغمبر آمدند با اصحاب نشستند در حیاط. مرغ و خروس داشت طرف. قضیه عجیبی است. مرغ و خروس داشت. یکی از این مرغ‌ها رفته بود بالای دیوار تخم گذاشت. این تخم از آن بالا که این گذاشت قل خورد آمد پایین، نشکست. اصحاب پیغمبر: «عجب! مرغ بالای دیوار تخم گذاشت، قل خورد، نشکست!» صاحب‌خانه این را دید، این‌ها تعجب کردند. تفاوت نگاه‌های ما. برگشت: «تعجب کردید؟» نه. گفت: «آره.» گفت: «یا رسول الله، من اصلاً کلاً اوضاعم این شکلی است‌ها. هیچ بلایی سرم نمی‌آید. اصلاً هیچی نمی‌شود. تخم گذاشت، افتاد، نشکست. اصلاً کلاً روال زندگی‌ام این است.» خیلی خوشحال هم بود بدبخت. توی این خانه دست به غذا نزدم. فرمودند: «این خانه‌ای است که خدا نظر لطف و رحمتش را ازش برداشته. نخورید، پاشید برویم.» مطلب آن کجاست؟ دعای مادر پشتش بوده. حالا آن یکی مرغ توی لانه تخم می‌گذارد، هنوز نیفتاده شکسته است. این بدبخت، نفرین ننه‌اش، بابای یک کسی پشتش است. حالا نمی‌خواهم بگویم هرکی آدم خوبی است این‌جوری است، کلاً فلاکت از بالا و پایینش می‌بارد.

من می‌خواهم بگویم این قاعده که ما فکر می‌کنیم که یک مسیر طبیعی و همه‌چیز اوکی و روال و... نه، گرفتاری دارد، اصحاب اخدود دارد. در عالم، رتبه اول ابتلائات. یک کسی کارگر بودیم، وسط بنایی بودیم، کار می‌کرد. سوالی دارد: «اهل‌بیت ما اگر بر حق بودند، چرا انقدر بدبخت بودند؟ بر حق، معصوم‌اند، چرا همه از یکی‌یکی بدبخت‌ترند؟» اصلاً کلاً این متری که دستت گرفته‌ای غلط است. این‌جوری که داری حساب‌وکتاب می‌کنی، بدبختی. همه‌اش می‌خورد، می‌زند، فتح می‌کند، می‌برد، علامت بر حق بودن است؟ دیگر خدا پشت این است دیگر. نه بابا، این بر حق بودن با یک شاخص و پارامتر دیگری کشف می‌شود. نه با اینکه بهتر می‌خورد، بیشتر می‌خورد، روی پر قو می‌خوابد.

منطقش بر حق است، حرفش بر حق است. با همه اینکه همه عالم جمع شده‌اند، همه کائنات جمع شده‌اند، محوش کنند، نتوانستند. این معلوم می‌شود که. گفت: «امیرالمؤمنین را دوستانش از سر ترس سانسورش کردند. دشمنانش از سر بغض.» دوباره می‌گویم: «امیرالمؤمنین را دوستانش از سر ترس سانسورش کردند. نام علی را می‌آوردند می‌کشتندش. دشمنانش از سر بغض سانسورش کردند.» همه سانسور کردند. همه عالم اسمش را گرفته‌اند. دوست و دشمن سانسور کردند، این بوده. سانسور نمی‌کردند چی می‌شد؟ چرا؟ چون علی مع الحق است. این علامت حق است. نه اینکه صبح یک شله می‌زد، ظهر میلیونی می‌زد، غروب کباب بره می‌زد. علامت حقانیت. ببین چقدر خدا می‌بارد برایش. این که مال معاویه است که معاویه بود، هفت تا شکم داشت، سیر نمی‌شد. پیغمبر هم نفرینش کرده بود: «ای پیغمبر، صدایش کردند، پاشو بیا.» گفت: «آقا مشغول خوردنم.» فرمود: «لا شبع الله بطنک.» الهی خدایا شکمت را سیر نکن. در فضائل این نسائی رفته بود کشور مدیترانه، هاشمی، مدیترانه، شام و این‌ها. می‌چرخید روایت می‌خواند. بعد گفتند: «خب این‌همه فضیلت گفتی از اصحاب، در مورد آقایمان معاویه چی داریم؟» شام بود دیگر. «والله من فضیلت خاصی در مورد معاویه در روایات ندیدم، غیر از همین که همین یک پیغمبر در موردش گفتند: «لا شبع الله بطنه.» گرفتند انقدر زدند کشتندش. نسائی. بالیوود. «شکمش سیر نشود.» پارامترهایی که برای خودمان تعریف می‌کنیم، تهش معاویه بر حق می‌شود. این‌جور که حساب‌وکتاب می‌کنیم.

ولی واقعیت قضیه چیست؟ می‌بینی بلاکش اول در عالم اهل‌بیت است. این است که دختر پیغمبر می‌فرماید: «صبت علی مصائب لو أنها صبت علی الأیام لصرن لیالیا.» فرمود: «انقدر مصیبت سر من ریخت که این مصیبت‌ها اگر سر روزهای عالم ریخته می‌شد، همه روزها شب می‌شد.» خیلی تعبیر عجیبی است. «صبت علی مصائب، باران مصیبت بر سر من. لو أنها صبت علی الأیام لصرن لیالیا.» همه روزها تاریک می‌شود از این حجم بلا، این حجم گرفتاری. خصوصاً در این ایام. بعد پیغمبر گفتند: «یک آن این اشک چشم مادر خشک نشد. بالعین بود، محترقه القلب بود. جیگرش آتش گرفته بود، دلش سوخته بود.» از یک طرف میراث زحمات ۲۳ ساله پدرش در چند ساعت، در چند روز به تاراج رفت. غربت امیرالمؤمنین. مظلومیت این خانواده. حال و احوال این مردم ناسپاس ناشکر. فراق پیغمبر. بعد هر نماز پیغمبر می‌آمد در خانه، در می‌زد. در می‌زد این‌ها نکته تویش است. هم در می‌زد، هم پشت در می‌ایستاد، صدا می‌زد: «السلام علیکم یا اهل بیت النبوه.» سه بار صدا می‌زد. اگر در باز می‌شد، می‌آمد تو. در باز نمی‌شد می‌رفت. بعد هر نماز. هر نماز، روزی پنج نوبت. در روایت دارد. فرمود: «بعد نمازها این ایام، فاطمه زهرا دلش برای پیغمبر تنگ می‌شد، چشمش به این درها بود: «بابا، نماز صبح تمام شد، نیامدی. چشم‌به‌راه‌ات هستم. نماز را می‌خواندم، چشمم به این در بود. نماز ظهر.» بعد رو می‌کرد به حسن و حسین می‌فرمود: «کجاست عین أبوکما؟ کجاست بابایتان؟ بعد نماز می‌آمد بغلتان می‌کرد، باهاتان بازی می‌کرد، روی دوش می‌گرفت.» کجا؟ به این در زل می‌زد فاطمه زهرا. «بابا، کجایی؟ من چشمم به این در خشک شد.» روضه‌ام را تمام کنم.

عزیزانمان فیض ببرند ان‌شاءالله. فدای این خانواده با این مظلومیت. این دری که پیغمبر ازش وارد می‌شد. فاطمه زهرا این شکلی زل می‌زند نگاه می‌کند. غم اهل‌بیت را همین که دیگر از این در پیغمبر وارد نمی‌شود پیر کرد فاطمه را. زمین‌گیر کرد فاطمه را. دق کرد فاطمه زهرا با همین دیدن این دری که پیغمبر ازش وارد نمی‌شود. فدای آن آقایی که هر وقت به این در نگاه کرد، دیگر یادش نمی‌آمد از اینکه از این در پیغمبر وارد نمی‌شود. یادش از این می‌آمد که کیا از این در وارد شدند. یادش می‌آمد از آن ساعتی که با هیزم آمدند این در را زدند. بین در و دیوار انقدر لگد زدند، انقدر این در را بر فاطمه فشار دادند. بین در و دیوار ناله زد: «یا فضه خذینی.» «بیا بچه‌ام را کشتند.»