‼ توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تایپ شده است ‼
بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم مصطفی محمد، اللهم صل علی محمد.
درباره این چند جلسه‌ای که با چه توجهات و آدابی به زیارت اهل‌بیت می‌پردازیم؛ در مورد زیارت و آداب زیارت، یکی از نکات خیلی مهم این است که توجه داشته باشیم وقتی که می‌خواهیم برویم حرم و زیارت، یکی اینکه به توجه امام، به خود امام توجه داشته باشیم و هم به توجه امام توجه داشته باشیم. او بدون اینکه ما توجه می‌کنیم، اگر هم ما توجه نکردیم، باز او به ما توجه دارد. اصلاً توجه کرده که داریم می‌رویم زیارت او خوانده، ما لبیک می‌گوییم.
«کی صدایت زد که آمدی؟»
مولوی نقل می‌کند که طرف خداخدا می‌کرد و جواب نمی‌گرفت. دیگر پشیمان شد، ناراحت شد و به او گفتند که:
«بلکه آن الله تو لبیک ماست
وان نیاز و درد و سوزت پیک ماست
ترک آن اَللهِ تو لبیک ماست»
یعنی «صدا زدیم تو جواب دادی، تو جواب الله گفتی». جواب زیارت رفتن ما، جواب زیارت امام حسین (علیه‌السلام) است که می‌روید. در رجب، در زیارت‌نامه امام حسین (علیه‌السلام) این است: حالا این زیارت‌نامه‌ها، این به این معنا نیست که فقط در ماه رجب، یک چیزهایی به ما یاد داده‌اند. زیارت اربعین امام حسین (علیه‌السلام) یک محتوایی دارد، زیارت شب نیمه شعبان یک محتوایی دارد، زیارت سوم... در زیارت رجب «لبیک دائی‌الله» داریم، «لبیک جانم آقا جان». شما می‌روید زیارت، «صدایم زدن، آمدم». نیامدم صدا بزنم، صدایم زدن آمدم. شما هر حرمی که می‌روید، صدای شما زده‌اند آمده‌اید، نرفته‌اید صدا بزنند و نرفته‌اید؛ یک حس درونی، عطشی، آتشی دارد می‌گوید: «بیا آقا کار دارد». اذان خدا دارد می‌گوید: «بیا خدایا کار دارم».
اذان حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) اذان گفتی برای حج:
«و اذّن فی‌النّاس بالحج یأتوک رجال...»
«برای مردم اذان، اذان بگو بیایند حج». و ملائکه دارند صدا می‌زنند. الان زیارت اربعین هر سال امام حسین (علیه‌السلام) دارد صدا می‌زند، اذان امام حسین (علیه‌السلام). مجالس روضه وقتی در محلمان برقرار است، امام حسین (علیه‌السلام) ...
طرف حضرت عزرائیل (علیه‌السلام) عرض کرد که: «آقا هروقت می‌خواهی ما را ببری، قبلش سه بار به من خبر بده.» شنیدید دیگر؟
«چرا این‌قدر در محلتان جوان از دنیا رفت؟ من به تو نزدیک بودم. خبر دوم این که در مدرسه‌تان، فلانی بود، آن هم. نفر سوم، خبر در خانه‌ات. در گوشت، در خواب. مثلاً می‌خواهم بگویم، برنامه حرم کربلا.»
کربلای آخری که قسمتمان شد رفتیم، خیلی عجیب بود، واقعاً. چهارشنبه. چهارشنبه‌ای که هفته بعدش اعتکاف بود. چهارشنبه ظهر، رفیق ما زنگ زد. گفتم: «بدم نمی‌آید، سرم شلوغ است. اعتکاف. کجا؟» گفت: «مسجد کوفه.»
«خروج از کشور می‌خواهد، ویزا می‌خواهد.»
پا شدیم از اینجا، دوتایی با ماشین. طولانی‌ترین سفر عمر امام و... سه روز رفت، سه روز برگشت. از این‌ور تا شش ساعت، کربلا و نجف. دوتایی با ماشین. پاسپورت هم نداشتیم. تا لب کاروان هم داشت می‌رفت. شلمچه. قرار بود که مثلاً روز دوشنبه، مثلاً یا یکشنبه، یادم نیست، دوشنبه آره. روز دوشنبه قرار بود که ظهر ما خودمان را معرفی کنیم به این‌ها. اذان ظهر آنجا بشود، یعنی آن شب هم نمی‌دانم هوا چطور شده، پرواز کنسل شده. دیگر. یکی را فرستاد اهواز و ظهر تازه اذان ظهر رسید اهواز. حالا اهواز تا شلمچه رسیدیم و دیدیم اینها خودشان ماشینشان مشکل پیدا کرده بود و وایساده بودند. ما ملحق شدیم، زیارت نرفته بودیم. با یک «بله». گفتیم: «نه دیگر!»
یکی از اساتید ما می‌فرمودند: «من سفر خارجی می‌خواستم بروم، پاسپورتم دستم بود. این سفر کنسل شده. یکی مثلاً آماده مسافرت هستم و اینها.» گفت: «معطل بودیم و آهی از ته دل کشیدم. این زیارت دوستان دیگرمان خواب دیده بودند، شب جمعه آن هفته ما داریم حرم امام حسین (علیه‌السلام). دلش سوخته، ثواب زیارت شب جمعه کربلا را برایش نوشتند.»
«کربلا برم که چه؟ شب جمعه رسم کربلا برم که نرم فلان جلسه؟» این دعوت امام حسین (علیه‌السلام) وقتی رد نکردیم، دعوت‌های دیگر هم می‌دهند، از کلاس پایین‌تر، دیگر قبول کن. بعد امشب مثلاً روضه خصوصی با محضر امام عصر. رفتن روضه خصوصی، اهل باشد، خاص باشد. شب قدری می‌برند، شب عاشورایی می‌برند، اربعینی مثلاً آدم موکب امام زمان (عج) ببرند، چی می‌شود؟ آدم خاص می‌شود. این دعوت‌ها را وقتی رد نکرد، آن دعوت خاص...
پس درک ما از زیارت باید این بشود: زیارت دعوتی است که ما داریم اجابت می‌کنیم. او دعوت کرده، ما داریم اجابت می‌کنیم. بدون دعوت که کسی نمی‌تواند. او خوانده، او صدا زده. وقتی می‌رویم، می‌رویم جواب می‌دهیم. این توجه، زیارت ما را عوض می‌کند. راز اینکه زیارت ما عوض بشود، فضایش همین است.
بعضی‌ها حرم که می‌روند، نمی‌روند بگویند: «آقا این لیست خواسته‌های من.»
آقای بهجت (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) سفارش می‌کردند: «حرم اهل‌بیت که می‌روید، قلم کاغذ با خودتان ببرید. الهاماتی که آنجا به شما می‌شود، بنویسید.» اینها نمی‌روند حرم بگویند: «آقا اینها را می‌خواهیم به ما بده.» می‌روند، می‌نشینند آنجا، می‌گویند: «آقا چه چیزهایی می‌خواهید بگویید؟ ما نوکریم.»
نوکر پیش ارباب می‌رود، نمی‌رود لیست بدهد، لیست بگیرد. نوکر پیش ارباب می‌رود بدون اجازه هم نمی‌رود، بدون وقت قبلی نمی‌رود. ارباب صدایش زده که دارد می‌رود. ارباب هم صدا می‌زند. با قلم کاغذ می‌روند که بنویسند که شما چه می‌خواهی.
حضر محضر امام رضا (علیه‌السلام) دو تا حاجت داشت: کفنی از حضرت می‌خواست، پول هم می‌خواست از حضرت، کمک. از این ماجراها زیاد است:
«همه دنیا یادم رفت. نشستم حال کردم، کیف کردم، صفا کنم. کلاً یادم رفت چه می‌خواستم. برگشت. کفن یادت رفت، پول هم یادت رفت؟ این کفن، این هم پول. التماست.»
او صدا زده بود که بیا، بیایی کفن بهت بدهد، پول بدهد. حرم امام رضا حاجت بگیریم. ما می‌رویم حرم امام رضا وقتمان باز بشود. او می‌خواست بختت... او صدا می‌زند. در زیارت مهم نیست حاجتمان چیست. قاطی نکن! زیارت را اشتباه نگیریم. بعضی‌ها فکر می‌کنند مثلاً اینجا جایی برای حاجت گرفتن است. حاجت نخواهید. حاجت می‌خواهیم. حاجت هم داریم. برای حاجت نمی‌رویم. جواب محبت اهل‌بیت، شکر محبتشان برنمی‌آید. همین زیارت دنبال بهانه‌اش می‌گردد. پدربزرگ‌ها، مخصوص پدربزرگ. شش ماه آمده خانه، این بچه پسرش، پولی بدهد که... یک بابایی از دور سلام. بعد نماز یک توجهی مثلاً بزرگان مقید بودند بعدش سلام می‌دادند اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به سمت قبله. همه ائمه را به تک‌تک اسم آورد.
«بهانه‌های خداست، بهانه‌های اهل‌بیت (علیهم‌السلام). شب قدر می‌خواهد ببخشد. زیارت رفتن. زیارت همچین کریمی است که دنبال بهانه می‌گردد. ما زیارت می‌رویم بهانه بدهیم دست اهل‌بیت (علیهم‌السلام).»
حرم را پیاده برویم، اربعین، سه روز در این راه با زخم و خاک و خون. حسابی بهانه می‌دهد دست امام. بهانه دادن در روایت دارد: «قیامت، جهنم، کرم و رحمت خدا را ببین». مؤمنی می‌خواست وضو بگیرد، دنبال آب می‌گشت. این یک کم آب داد. هسته خرما بود، یک‌بار از جلوی پای یکی برداشت پایش نخورد. به علما علاقه نداشت نه. خدا حرم رفتن و بهانه است. زیارت رفتن و بهانه. محرم می‌رویم بهانه بدهیم دست خدا.
**به توجه و محبت اهل‌بیت (علیهم‌السلام) خودمان توجه داشته باشیم، آنها دعوت کردن، دوستمان داشتند که دعوت کردن. مغرور نمی‌شویم.**
امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) فرمود: «الکریم و اللّئیم یَقسُو اذا...»
یا کریم‌اند یا لئیم. آدم کریم یعنی آدم باکلاس، حسابی. آدم‌های کریم وقتی بهشان محبت می‌شود، نرم‌تر می‌شوند، بیشتر می‌شکنند، خاکی‌تر می‌شوند. حسابی کریم.
«محبتی که جذب می‌شود، آدم جذب کنیدها. آدم کریم اگر می‌خواهی بشکنی، بهش خطایی کرده، می‌دانی که... می‌دانی برخورد کنی بهش محبت. گل برایش بفرست، کادو بخر، نابود می‌شود.»
اهل‌بیت (علیهم‌السلام) آنهایی را دعوت می‌کنند خانه‌شان در زیارت که اینها کریم ظاهر اهل‌بیت (علیهم‌السلام) کریمه‌اند، تحویلش. آدم حسابی اگر آدم حسابی نبود که دعوتش نمی‌کرد. آدم حسابی، آدم حسابی. توجه به محبت که می‌کند، نرم می‌شود. زیارت باید چه‌کار کنیم؟
**توجه به محبت اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به خودم داشته باشم. یک کم بایستیم به گنبد نگاه کنیم، بگوییم: «من؟ من را دعوت کردی؟» همین که اصلاً به یادش می‌آید آقا دعوتش کرده، همین بیچاره‌اش می‌کند. مغرور بسم الله.**
سر این سفره کی آمده‌اند؟ توی حرم، قرون متمادی اولیا خدا، بهادینیا، آمده‌اند. بهجت آمده‌اند. مناجات شعبانیه را برایتان بخوانم. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در مناجات شعبانیه چه می‌گویند؟ می‌گویند:
«الهی لم یکن لی حول فأنقل به عن معصیت الا فی و وقتنی لمح...»
«خدایا من نمی‌توانم از گناه نجات پیدا کنم، مگر اینکه با محبت.» آدم حسابی‌ها با محبت. نه با زخم، نه با کتک، نه با تشر. چقدر بد است روایت غریبی می‌خواند.
حسن بن جهم می‌گوید به امام رضا (علیه‌السلام) محشر رفقای عزیزم بیچاره می‌کند آدم. التماس دعا.
به امام رضا (علیه‌السلام) گفتم: «آقا، التماس دعا، یادتان نرود.»
«انسی تو دلم گفتم با خودت چه گفتی؟»
جواب: «تعلم مالک عندی فنظر الی مالی.»
«هر وقت خواستی ببینی جایگاه تو پیش من چیست، جایگاه من پیش تو.»
حداقلش را گفته‌اند. یعنی اینکه وقتی تو این‌قدر من را دوست داری، می‌شود من تو را دوست نداشته باشم؟
علی بن مهزیار وقتی آمد خدمت امام زمان (عج)، چندین سفر رفته بود حج برای اینکه حضرت را زیارت کند. دیگر کم‌کم می‌خواست به امام زمان (عج) که برسد، حسابی گله کند.
«ندیدی؟ من بیشتر از تو مشتاق بودم برای زیارت بنده خدا. من منتظر تو بودم خرابش کرده بودی زیارت تو. هوس کردی حرم امام رضا (علیه‌السلام) بروی. بعد حضرت هوس نکردن تو بیایی حرم؟»
می‌شود؟ می‌شود جلو بیفتد ما بیشتر دوست داشته باشیم؟ یعنی ما علاقه... می‌شود بچه مادره را بیشتر از مادر دوست دارد؟ علاقه بچه به مادری بیشتر از علاقه یک مادر و فرزندی پیدا کردیم. بچه مادر را بیشتر دوست داریم. علاقه مادر به بچه یک هفتادم رحمت خداست که همه هفتاد تایش می‌شود اهل‌بیت (علیهم‌السلام). یک هفتادم علاقه اهل‌بیت (علیهم‌السلام) به ما. مریض می‌شوند، از ما دور می‌شویم، ازشان فاصله می‌گیریم.
مرحوم هوایی تهرانی می‌فرمود که: «من کربلا که می‌رفتم خدمت. از ایشان که می‌خواستم جدا شوم، اصلاً خودش یک شخصیت عجیب و غریب!»
«برگردم ایران؟» ایشان می‌فرمود: «یک جوری برو که من در خانه نباشم آن ساعت، من حرم باشم. چون می‌ترسم موقعی که تو از من جدا می‌شوی، من جان بدهم.»
حالا سید هاشم حداد که یک عارف است، وقتی یک نفر شیعه را دوست دارد، امام زمان (عج) چقدر دوست... ابا عبدالله (علیه‌السلام). اینها تعارف نیست. وقتی که... وقتی مثلاً به ابا عبدالله (علیه‌السلام) خبر می‌دهند مسلم شهید شده، حضرت می‌فرمایند: «دیگر زندگی بعد او معنا ندارد.» تعارف، تیکه‌پاره نکردم. واقعیت.
علی اکبر (علیه‌السلام) به شهادت می‌رسد، می‌فرماید: «دیگر بعد تو یا علی الدنیا بعدک العفا». کمرم شکست برای قمر بنی هاشم. می‌فرماید: «اینها دروغ نیست، خیال نیست، غلو نیست، واقعیت.»
یعنی ام‌البنین چقدر بهش مصیبت وارد می‌شود؟ از عباس بن علی (علیه‌السلام). ۷۰ برابرش می‌شود مصیبتی که تازه این کف رحمت است، این علاقه معمولی که به همه دارند. حالا عباس. آمده‌ام برای خودم یادآوری کنم که شما من را دوست دارید. امام رضا (علیه‌السلام) این‌قدر دوستش دارد.
من می‌خواستم خیلی از روایت‌ها را امروز برایتان بخوانم، جمع‌وجور بگویم برایتان یک کم صفا کنیم، یک کمی دلمان بخواهد، هی دهن آب بیفتد.
فرمودند که: «روز قیامت هیچ کسی نیست، مگر اینکه تمنا می‌کند: ای کاش من هم زائر حسین (علیه‌السلام) بودم. لَمّا یَری مِمّا یُصنَع به زُوّار الحسین، کرامتهم علی‌الله.»
«همه هوس که خدا اینها را تحویل بگرفته.» فرمودند که: چندتا روایت حالا یک کمی طولانی، آنها دیگر خیلی محشر است بخواهم برایتان بخوانم اذیت بشوید.
«تو را زیارت؟ روایت بخوانم.»
فرمودند که: «زیارت الحسین کربلا، از خونه، بالای سر پایین چپ راست، کربلا محافظ، **اسکورت می‌کند** خدا.»
زائر امام حسین (علیه‌السلام) دعوتش کردند دیگر. الان مثلاً یکی از مقامات وقتی شما را دعوت بکند، فرودگاه رسیدی یک تاکسی بگیری بیایی؟ زنگ بزن، اسکورت برایت می‌فرستد از همان‌جا. هر چقدر او باکلاس‌تر باشد، تشریفات. امام حسین (علیه‌السلام) وقتی زائر دعوت می‌کند، ۷۰۰ تا فرشته اسکورت می‌فرستد. تمام زیارت که می‌کند، اعمال او بخشیده شده است. از نو، منزل تا خانه. این ۷۰۰ تا ملک هر روز می‌آیند زیارتش. کربلا زیارت می‌کنند، هر روز به نیابت می‌روند کربلا، سلام تو را به امام حسین (علیه‌السلام) می‌رسانند. برمی‌گردند، سلام امام حسین (علیه‌السلام) اذیت شده باشد، زخم شده باشد، ادغام کرده باشد. آنها دیگر اصلاً دیگر غوغایی.
محبت بود، مش‌حسن. آیت‌الله بهجت در نماز دیدم شما را با اسم دعا کرد. امام خمینی هر شب شما را با اسم دعا می‌کند. امام زمان (عج) شما را دعا می‌کند با اسم. امام زمان (عج) شما را دعا می‌کند. فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) برایت استغفار می‌کند. زیارت امام حسین (علیه‌السلام) که برود، پیغمبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) دست می‌دهند باهاش، روبوسی می‌کنند. فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها را بلع استغ... اهل‌بیت (علیهم‌السلام) با اسم برایش دعا می‌کنند هر روز.
امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «اگر زائر کربلا بداند چی گیرش می‌آید، می‌میرد.» کربلا که می‌رود، دیگر از این به بعد هر صبح و هر شب ما گریه می‌کنیم برای امام حسین (علیه‌السلام). از صبح گریه می‌کند، عصر گریه می‌کند. همان وقت خیلی روایت عجیب و غریبی دارد. تمامش کنم.
«زائر هیچ چیزی در عالم نیست، مگر اینکه به زائر اباعبدالله (علیه‌السلام) غبطه می‌خورد. در و دیوار و سنگ و چوب و دریا و خشکی و... و یتمسّحُ به طلبِ مسح می‌کنند.»
یعنی چی؟ یکی از زیارت کربلا برگشته است. در و دیوار التماسش می‌کنند. می‌گویند: «بیا مسح کن ما را، یک دستی به قیمت پیدا...»
چشمَت این‌قدر قیمت پیدا کرده که تویی که به قبر حسین (علیه‌السلام) نگاه کردی، به من درخت و کوه و دریا و سبزه و جنگل و اینها نگاه کنی، من هم ارزش پیدا می‌کنم تو نگاه کنی.
فقط خدا چی گیرش می‌آید آدم در این زیارت‌ها؟ چی می‌شود؟ لیست اشقیا نوشته. جهنم. کربلا که می‌رود، ندا می‌آید که اسم او را از لیست اشقیا در بیاوریم. تو لیست سعدا. ساختار وجود چه خبر است؟ توی حرم چه اتصالی؟ کیه این امام حسین؟ غوغایی. ظرفیت عالم دنیا ظرفیت ندارد. خدا بخواهد اباعبدالله را... نون او را، عظمت او را، مقام حضرت آیت‌الله جوادی آملی از مرحوم علامه طباطبایی نقل می‌کردند. ایشان از مرحوم آیت‌الله قاضی می‌فرمودند که: «در بهشت هر کسی کشش ندارد امام حسین (علیه‌السلام) در او تجلی پیدا کند.» برای بعضی‌ها در بهشت امام حسین (علیه‌السلام) سالی یک‌بار تجلی می‌کند. اینها امام حسین (علیه‌السلام) ... می‌نشینند حوریان از سوی قصرها و: «منتظر شما بودیم این همه سال.»
منتظر! همه دنیا غرض خلقت. مشتاق بشوی. آمدی. آینه. گرفته. یوسف پیغمبر. هدیه بیاوری، دنیا که همه چیز دارد. لباس خوب ببرم؟ ظرف غذا ببرم؟ همه چیز. معنویت هم که باز همه چیز دارد. چی ببریم؟ رند بوده، زرنگ بوده یوسف. خدا اهل‌بیت (علیهم‌السلام) را آفریده. آینه. اینها آینه‌اند. من را ببین. از آنجا انعکاس پیدا می‌کند. از سوی کربلا خدا را دیدن.
**خدایا، خدایا ما را دیوانه اهل‌بیت علیهم‌السلام بدار. ما را در این دیوانگی زنده بدار. خدایا ما نوکریم. کاری با ما کن که ما نوکرمان را فراموش نکنیم. خدایا اهل‌بیت (علیهم‌السلام) ارباب ما هستند. کاری کن که دستمان از دامان این اربابمان کوتاه نباشد. خدایا اهل‌بیت (علیهم‌السلام) آینه تواند. با ما کار خیلی این دعا سنگین است‌ها. خدایا اهل‌بیت (علیهم‌السلام) آینه تو هستند، کاری کن که ما آینه اهل‌بیت علیهم‌السلام بشویم. خدایا ما را زمینه‌ساز فرج آقامان امام زمان عج قرار بده. دعای امام زمان عج در حق خوبان از صدر عالم در این ۱۲ قرن. هر دعای امام زمان عج برای خوبان کرده، ما را مشمول آن دعا قرار بده. کسانی که حضرت هر روز هر شب با اسم با توجه به آنها دعا می‌کند. خدایا هرچیزی که به خوبان عنایت کردی، به ما عنایت بفرما. مشکلات مردم، مشکلاتی که مردم درگیرند، سیل و زلزله، مشکلات معیشتی، گرفتاری‌های مختلف، با آبروی اهل‌بیت علیهم‌السلام، عظمت اهل‌بیت علیهم‌السلام، به عزت اهل‌بیت علیهم‌السلام، به احترام زیارت اهل‌بیت علیهم‌السلام این سر این مردم، این شیعیان، این مظلومین با فرج آقا امام زمان عج برطرف بفرما.**