استحباب خواندن دعای ندبه در چهار عید بزرگ => جمعه، قربان، غدیر و فطر
امام جماعت و تریبون‌دار اصلی در اعیاد، امام هر عصر و زمانه است
مهدویت در چند فراز از خطبه غدیر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله
وارد نشدن پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله بدون امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام به مدینه در وقت هجرت
نزول حکم وجوب نماز بعد از هجرت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله
نماز جمعه، اولین نماز مدینه
از مواضع استجابت دعا پس از خواندن دعای ندبه است
توصیه ای از بزرگان => دعای ندبه را با نماز دوازده رکعتی اختصاصی امام عصر کامل کنید
اتصال نماز جمعه امام زمان عجل‌الله‌تعالی از کوفه تا کربلا
روضه سیلی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها

‼ توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تایپ شده است ‼
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد و آل محمد و آله الطیبین الطاهرین و لعنت الله علی القوم الظالمین من الان الی قیام یوم الدین.
رب اشرح لی صدری و یسر لی امری و احلُل عُقدَةً مِن لِسانی یَفقَهُوا قَولی.
سنت حسنه‌ای بین ما برقرار است، خصوصاً سال‌های بعد از انقلاب اسلامی، که بحمدالله رونق چشمگیری گرفته است؛ اینکه صبح‌های جمعه جمعی دور هم جمع می‌شوند و دعای ندبه می‌خوانند. ریشه این سنت روایات و دستور اهل بیت است. اینکه صبح جمعه این انجام می‌شود، به واسطه این است که سفارشی از جانب اهل بیت به ما رسیده است و بزرگان ما نقل کرده‌اند. همچنین دعا سفارش به اینکه این دعا در اوقات خاصی خوانده شود.
نکته جالبی که اینجا هست، این است که وقت قرائت دعای ندبه را گفته‌اند که: «یستحب ان یدعی بهی فی الاعیاد الاربعه». چهار تا عید اصلی که ما داریم، وقت دعای ندبه را گفته‌اند که در این چهار عید بخوانند. اولش کمی عجیب به نظر می‌رسد. دعای ندبه اسمش رویش است، دعای ندبه است؛ دعای گریه و زاری و تضرع و ناله و فغان. بعد از آن طرف به ما گفته‌اند که در این چهار تا عیدی که دارید، بنشینید و دعای ندبه بخوانید.
ممکن است کسی به ذهنش بیاید که: آقا، شما کلاً دینتون دین گریه و زاری و ناله و این‌جور مسائل است! چهار روز هم که به عنوان عید معرفی کرده‌اید، آن را هم گفته‌اید که دور هم جمع بشوید و گریه کنید. ولی واقعش این است که داستان این نیست. یعنی به خاطر این نیست که گفته باشند – یعنی اینی که گفته‌اند که در این اعیاد، این چهار عید که عید فطر، عید قربان، عید غدیر و عید جمعه باشد، چون روز جمعه هم عید است – اینی که گفته‌اند در این چهار روز دعای ندبه بخوانید، دلیلش این نیست که خواسته‌اند عیدمان را هم خراب کنند و در عیدمان هم ما باید گریه کنیم و روضه بخوانیم و ناله بزنیم. دلیلش یک چیز دیگری است که حالا باید به این نکته کمی بپردازیم و با همین وارد مباحثی بشویم که ان‌شاءالله هفته‌های بعد هم بیشتر به آن خواهیم پرداخت.
نکته‌ای که هست این است که این چهار روز ویژگی خاصی دارد. روز عید فطر و عید قربان نماز مخصوصی دارد. البته ما الان فضای ذهنمان کمی از این قضیه فاصله گرفته است؛ چون به هر حال سال‌هایی است که بحمدالله - این هم البته چیز خوبی است - سال‌هایی است که به لطف خدا همه جا ما نماز عید فطر داریم، نماز عید قربان داریم. در شهرهای بزرگ نمازهای بزرگ داریم، پشت علما و مراجع. در شهرهای کوچک داریم، در روستاها داریم. گاهی در یک محلی، در مسجد محل، گاهی در یک محل چند تا مسجد، چهار پنج تا مسجد در محلی کوچک، همه مساجد نماز عید فطر می‌خوانند، نماز عید قربان می‌خوانند.
خیلی تصوری نسبت به این قضیه که می‌خواهم عرض بکنم، به همین دلیل الان ماها نداریم؛ برای اینکه می‌بینیم نماز عید فطر و نماز عید قربان برقرار است، نماز جمعه هم برقرار است. نکته اصلی این است که این نمازهایی که دارد برقرار می‌شود، این‌ها نمازهای اصلی نیستند؛ این‌ها آن نماز واقعی قضیه نیستند. نماز واقعی عید قربان، نماز واقعی عید فطر و نماز واقعی جمعه چه نمازی است، عزیزان؟ بفرمایید. طیب. نمازی است که پشت امام زمان (عج) باشد.
اصلاً امام جمعه فقط امام زمان است. امام جمعه دیگری نداریم. امام نماز عید فطر فقط امام زمان است. امام نماز عید قربان فقط امام زمان است. روز عید غدیر هم که مشخص است، روز بیعت است. اساساً اصلاً روز ولایت است. روز این است که انسان بیاید تجدید عهد و تجدید بیعت بکند. خب، پس ویژگی مشترک این چهار تا عید – کلوت، کلمه اصلیش این است – این است که این چهار روز اختصاصی است که همه باید بیایند در محضر امام زمان (عج) و هم یک نوع بیعت به حساب می‌آید، یک نوع حضور خاص.
تریبون در آن روز مال امام زمان (عج) است. سخنران و سخنورِ این چهار تا عید امام زمان (عج) است؛ روز ملاقات مجدد همه مردم. همه مردم، نه یک قشر خاص، نه یک گروه خاص. در مورد روز جمعه‌اش بیشتر ان‌شاءالله با هم صحبت خواهیم کرد. روزی است که همه می‌آیند. در زمان ظهور، هر جمعه همه مردم پای منبر امام زمان (عج) می‌نشینند. خیلی نکته عجیبی است. الان در همین مملکت خودمان خیلی‌ها آرزوشان است که یک بار دیگر رهبر انقلاب نماز جمعه بخوانند. الان چند سال گذشته است؛ دیگر بعد از شهادت حاج قاسم چهار سال گذشت، ایشان نماز جمعه نیامده‌اند. همان نمازی هم که آمدند بعد از چندین سال بود.
اگر یک امکانی بود، فرصتی بود، رهبر معظم انقلاب هر هفته می‌آمدند نماز جمعه، همه هم می‌توانستند شرکت کنند. حالا رهبر انقلاب کجا و امام زمان کجا؟ نماز جمعه‌ای است که همه مسلمین شرکت می‌کنند، هر هفته. خیلی چیز عجیب و غریبی است! شما از سه‌شنبه، چهارشنبه، پنج‌شنبه دل تو دلتان نیست. این هفته آقا چه می‌خواهد بگوید؟ در خطبه‌های نماز جمعه زودتر برویم جا بگیریم. حالا من روایتش را می‌خوانم برایتان در مورد اولین نماز جمعه امام زمان (عج). توصیف چه اوضاعی می‌شود؟ مردم با چه حالی می‌آیند؟ جمعه دوم ظهور، جمعه اولی که از ظهور می‌کنند که خب اعلام می‌کنند و اعلام می‌شود که هر کس می‌خواهد حضرت را ببیند و ملاقات کند، جمعه بعد آقا نماز جمعه، هفته بعد در جمعه، نماز جمعه پشت امام زمان می‌خواند.
من هر هفته خطبه‌های امام زمان را گوش می‌دهم. خطبه که می‌خواند، چه می‌خواهد بگوید؟ تفسیر قرآن می‌خواهد بگوید؟ اسرار انبیا را می‌خواهد بگوید؟ وضعیت نماز جمعه‌های حضرت را هم گفته‌اند که چه اتفاقاتی رخ می‌دهد؛ اتفاقات عجیب و غریبی. گنج مثلاً ظاهر می‌شود. قضیه تاریخی، قضیه باستانی مثلاً رخ می‌دهد. عجایب می‌توانیم در نماز جمعه حضرت ببینیم.
نه، خب، برگردیم اول بحث. چرا ندبه؟ چرا جمعه؟ چرا باید ندبه بکنیم؟ چرا جمعه‌ها باید ندبه کنیم؟ چرا در این چهار تا عید باید ندبه کنیم؟ نکته‌اش در این است که ما در این چهار عید تازه آن فقدان و فراق برایمان تازه می‌شود. دوباره مرور می‌کنیم به اینکه ما امروز ظهر پای منبری‌های امام زمان (عج) بودیم. ما امروز قرار بود خطبه از امام زمان (عج) بشنویم. چند سال از سنمان گذشته، ما قرار بود سی سال پای منبری خطبه‌های جمعه‌های امام زمان (عج) باشیم. سی سال محروم! برای همین هر جمعه به یاد این می‌افتیم که ما امروز ظهر پای منبری‌های خطبه امام زمان (عج) بودیم و محروم شدیم. پس بنشینیم دور هم شیون کنیم، ناله کنیم، زاری کنیم. عید فطر که می‌شود ما امروز قرار بود عیدی این ماه رمضانمان را بگیریم، ببینیم محضر امام زمان (عج)، تقدیرات شب قدر به دست او امضا شده بود. محضرش است.
عید فطر، تقدیر این عالم نوشته شده. امسال سال چه چیزی است؟ چه خبری می‌شود؟ چه کار باید بکنیم؟ وظیفه‌مان را معلوم کند. ببینیمش، چهره دلربا. عید فطر که می‌شود این داغ برایمان تازه می‌شود. نماز عید فطر می‌شود که ما به هم تبریک می‌گوییم، لباس نو می‌پوشیم، شادمانی می‌کنیم، ولی غمی در اعماق وجودمان هست. اینکه عید، به قول استادی می‌گفت: فرض کن برای دامادی مراسم دامادی گرفته‌اند، ولی خود داماد زندانی است. مراسم جشن، شربت، شیرینی، فقط ظاهراً خوشحال هستند. در دل هر کدام که می‌روی، مخصوصاً مادر داماد و داماد، کو؟ اینی که در این عیدها داغ ما تازه است.
در عید غدیر داغ ما تازه است. عید غدیر، در آن فقط اعلام ولایت امیرالمؤمنین هست. پیامبر حدود هفت بار در خطبه غدیر، رسول‌الله در خطبه غدیری که برای بیعت با امیرالمؤمنین گرفته شد، حدود هفت بار یاد امام زمان می‌کنند. پیغمبر اکرم در غدیر، در خطبه غدیر، معلوم می‌شود که روز غدیر مال امیرالمؤمنین نیست، روز غدیر روز امام است، روز امام‌ها. ما بیاییم بیرون با سر و وضع شاد و مرتب، ولی اول صبح وارد روز عید غدیر می‌شویم، ناله‌مان بلند می‌شود.
یکی از اسرار در روز جمعه همین است که یادمان نرود که روز جمعه، قضیه و داستان روز جمعه چه بود؟ مردم خوشحالند که مثلاً نماز جمعه ترک نمی‌شود. مگر این بود؟ نماز جمعه، داستان نماز جمعه این بود که در این سطح نماز جمعه برگزار بشود؟ دستمان از حجم کوتاه بشود؟ ایام حج همه جمع بشویم مثلاً در مسجد محلمان لبیک اللهم لبیک بگوییم، برگردیم خانه‌هایمان، بعد خیلی هم خوشحال باشیم. خوشحالی دارد؟ حج که الان تو به جا آوردی، نماز جمعه نماز پشت امام زمان است. محاسبه نماز پای منبر پیغمبر است.
روز جمعه، روز نماز جمعه است. اتفاق اصلی روز جمعه همین نماز است. گل اعمالش همین نماز است. این همه هم تا شب قبل گفته شده که نماز مغرب و عشا می‌خواهی بخوانی مستحب است سوره جمعه و سوره اعلی بخوانی. نماز صبح می‌خوانی مستحب است دوباره سوره جمعه را بخوانی. نماز جمعه هم دوباره سوره جمعه هم اگر احیاناً نماز ظهر می‌خوانی سوره جمعه بخوانی؛ برای اینکه اتفاق اصلی روز جمعه نماز جمعه است. جلسات بعد مفصل به سوره جمعه خواهیم پرداخت. اصل این اتفاق این است: «فسعوا الی ذکر الله» (به سوی ذکر خدا بشتابید). کار و کاسبی تعطیل، همه زندگی تعطیل. وقت ملاقات، وقت صحبت. بعد چی می‌خواهد بگوید؟ همه هفته‌ات را، هفته‌ای که گذشت و هفته بعد، جمع بکند روز جمعه.
این جوری است روز. کلمه جمع هم یک بحث مفصلی دارد که ان‌شاءالله بعداً بحث می‌شود. روز جمع شدن ماست، روز جمع شدن اعمالمان است، روز جمع شدن هفته‌مان است. روز جمعه خیلی روز مهمی است. قیامت هم در روز جمعه است. نه تنها ظهور امام زمان در جمعه است، قیامت هم در جمعه است. قیامت اسمش یکی از اسامیش در قرآن چیست؟ یوم الجمع. روز جوان احتمالاً باشد. یکی دو جلسه باید به این بحث یوم الجمع بپردازیم که قیامت است یا امام جمعه است. الان ربط این دو تا با همدیگر چیست؟ پس روز جمعه روز نشستن پای سخنرانی امام زمان (عج) است. سخنرانی معمولی که مثلاً سخنرانی تمام هفته قبل و هفته بعد کوشش. می‌خواهد بگوید که در هفته قبل در همه عالم چه گذشت و در هفته بعد در همه این عالم چه باید بشود. بشریت می‌خواهد.
بعضی از نماز جمعه محرومیم امام جمعه حاضر آماده و سرپا ایستاده و آماده سخنرانی امام زمان نیامده است. ایشان به اسم شریف امام زمان حاضر است، ایستاده و آماده در حال قیام، آماده سخنرانی. مشکل چیست؟ ملت پا شدند و رفتند. کسی نیست. ما باید برگردیم. ما باید بیاییم پای منبر بنشینیم. ما باید به نماز جمعه برگردیم. ما باید به امام جمعه برگردیم. ما باید به روز جمعه برگردیم. یادمان می‌آید، یادمان نرود. خیلی مشغول زندگی‌هایمان شدیم. خیلی غافل هستیم. خیلی انگار بعضی وقت‌ها - خودم را عرض می‌کنم - خیلی یک وقت‌هایی انگار سِیرم از امام زمان (عج). برای خطبه جمعه، جمعه امام زمان این جوری باشد. خطبه جمعه، این داستان نماز جمعه است. ائمه معصومین نمی‌خواندند، صرف اینکه بوده، نماز جمعه می‌خواندند. امام هادی همینطور، امام رضا همینطور. وقتی آموزش نماز عید فطر می‌دادند، آمدند بخوانند، جمعیت راه افتاد. همه چیز حاضر بود. مردم حاضرند. خیلی اتفاق مهمی است. یعنی صرف بودن امام هم کفایت نمی‌کند. امام باید باشد و خیلی چیزهای دیگر هم باشد تا امام خطبه جمعه، امام جمعه، نماز جمعه به پا شود.
خیلی نکته مهم و خاصی است که باید به آن پرداخت. پیغمبر اکرم هم ورودشان به مدینه. این نکته‌ای است که این هم احتمالاً برایتان عجیب است و کمتر به این بحث پرداخته شده. این ایام ایام ورود پیغمبر اکرم به مدینه است. ربیع الاول ماه هجرت، هجرت ایام ۱۲ امام، ۱۲ تا پیغمبر اکرم است. روایت اهل سنت و روایت شیعه، هفته وحدت و این‌ها کلی قضیه دارد. ایام ماه ربیع خیلی اتفاقات خاصی افتاده است. پیامبر از مکه خارج شدند و به سمت مدینه حرکت کردند. به رودخانه می‌رفتند به خاطر ناامنی. شب‌ها حرکت می‌کردند. طول کشید سفرشان. بعد رسیدند به محله قبا که دو فرسخ فاصله داشت با مدینه. مردم مدینه به شدت مشتاق، دل تو دلشان نیست که پیغمبر بیاید و تو مدینه باشد. هر شب نماز یادش می‌کردند. در نماز یادش می‌کردند. حرف این پیغمبر رسیده به مدینه. با عشق این پیغمبر مسلمان شدند. توصیفش را شنیده‌اند. بی‌تابند که ببینند.
ادامه بحث اینکه پیامبر اکرم تشریف آوردند و به قبا رسیدند. مردم مدینه بی‌تابند. هر روز می‌آیند از دم طلوع، از طلوع آفتاب تا غروب می‌نشینند رو به بیابان، کی پیغمبر اکرم تشریف بیاورد؟ وقتی وارد شدند: «طلع البدر علینا من ثنیات الوداع، وجب الشکر علینا» شعر معروف که الان هم در موسیقی‌های عربی خیلی معروف و رایج است. از آنجا وارد مدینه شدند. در منطقه قبا، ۱۲ ربیع، پیامبر رسیده به قبا. وارد نمی‌شود. چرا؟ فرمود: صبر می‌کنم. باید برادر من، وصی من، وزیر من و خلیفه من بیاید. تا علی (ع) نیاید من وارد مدینه نمی‌شوم. آن آقایی که با پیغمبر بود و این‌ها، می‌گفت: من که دیگر خسته شدم. با خانم‌ها شنیدیم اسم زن، ام کلثوم. بعد مادر کلثوم است دیگر. مادر امام زمان. چون این مادر پیامبر اکرم در قبا منزل این بود - البته این هم همان ایام از دنیا رفت - بعد منزل یکی دیگر ساخت.
بعد پیغمبر خیلی عجیب است کارهاشان. همان چند روزی که منتظرند کربلا بیایند بیکار نمی‌نشید. از فرصت استفاده کردند و مسجد امیرالمؤمنین آمد. حرکت کردند به سمت مدینه. گفتند که پیغمبر اکرم دوشنبه، سه‌شنبه، چهارشنبه، پنج‌شنبه در قبا بود. حالا هندسه اصلی و اولیه مسجد قبا را کی ساخت؟ وارد مدینه شد، صبح جمعه بود. نکته دوم: از بعضی از متون ما برمی‌آید که اصلاً نماز، نماز واجب بودنش مال همین ایام است. یعنی در مکه نماز واجب نشده بود. گل نماز بعد از هجرت. این هم نکته دوم.
نکته سوم: پیغمبر اکرم وارد مدینه شدند. اولین روزی که وارد مدینه شدند چه روزی است؟ روز جمعه. ایشان می‌خواهند به مردم اعلام بکنند که نماز بر شما واجب شده. اصل نماز تازه آورده شده. البته همیشه نماز به صورت کلی بوده، بین همه انبیا بوده. این عرض کردم در نمازها اسم عبادات، نه نماز خاص بخوانند، چهار رکعتی بخوانند. پیغمبر آمدند نماز بیاورند. اولین روزی که وارد مدینه شده‌اند که اینجا دیگر حاکمیت پیغمبر برقرار شده است. اصل داستان، اصل یاران پیغمبر وارد مدینه شدند. اولین نمازی که به مردم مدینه به پا کردند چه نمازی بود؟ نماز جمعه. جمعه برسند اولین نماز مدینه نماز جمعه باشد. همه جمع بشوند. صد نفر مسلمان بودند. جواب پیغمبر دادند. دو تا خطبه هم پیغمبر خواندند. خیلی خطبه‌های جذابی هم هست. حالا فرصت نیست که بخوانم. جلد نوزده بحار نقل می‌کند، جلد نوزده از صفحه مراجعه بکنید صفحه ۲۵ و ۱۲۶، پاورقی صفحه ۱۲۸. اولین خطبه‌هایی است که پیامبر اکرم ایراد فرمودند. حضور پیغمبر در مدینه مصادف شد با نماز جمعه. اولین نماز شد.
اولین کاری هم که پیغمبر کرد در مدینه مسجد ساخت. همه این‌ها را بسیج کرد برای همین مسجدی که ما الان بهش می‌گوییم مسجد، مسجد النبی ان‌شاءالله زیارتش به زودی نصیبمان بشود. مدت طولانی‌ای هم طول کشید. خیلی زمان برد که این مسجد را حضرت ساکت بودند و - چه اتفاق افتاد؟ - مسجد را حضرت بنا کردند. مسجدی که بشود پایگاه. پایگاهی که اصل آن چیزی که در این مسجد بخورد چیست؟ نماز جمعه است. اصل نمازها نماز جمعه است. اصل کار پیغمبر. پیغمبر شغلش چیست؟ باید بگوییم پیغمبر امام جمعه است. پیامبر برای جامعه است. مسجد برای این است. پایگاه این است که در آن نماز جمعه برگزار شود. این اتفاق روز جمعه که باید رقم بخورد. ما هر جمعه وعده داریم با امام زمان (عج)، پشت حضرت نماز بخوانیم. خسته نشوید.
یک نکته مهم در مورد نماز جمعه که این هم کمتر بهش توجه می‌شود. اولاً دعای ندبه یک دعایی است که مربوط به امام زمان (عج) و فراق امام زمان (عج) است. ولی خودِ این دعا خواندنش باعث این می‌شود که شما، خودِ خواندن دعای ندبه باعث می‌شود که زمینه آماده می‌شود برای استجابت دعاهای شما. برای همین یکی از وقت‌هایی که دعا مستجاب است بعد از دعای ندبه است. البته به یقین هم دارم که این هم عمل نخواهد شد. بعضی بزرگان مثل سید بن طاووس در مصباح الزائر اعمال در عمل نقل کرده‌اند. بعدش فرموده که آقا نماز زیارت بعد از دعای ندبه مستحب است. و آن دعایی که گفته‌اند حالا هر دعایی داری بکن که استجابت می‌شود، مال بعد از نماز زیارت است. نماز، نماز زیارت. بعضی بزرگان مثل حضرت آیت‌الله العظمی سیستانی نماز ۱۲ رکعتی. نیم ساعت این عمل طول می‌کشد. عرض کردم این عمل یقیناً نخواهد شد. خیلی از افراد برای خواندن ندبه شرکت می‌کنند بعدش می‌روند. خیلی‌های دیگر هم هستند که می‌آیند نماز بخوانند.
این نماز زیارت چیست؟ شش تا دو رکعتی. بعضی بزرگان تأکید داشتند. یادم نمی‌آید توفیق این عمل را داشتیم یا نه؟ ولی به هر حال اگر کسی توفیق داشته باشد و انجام بدهد خیلی خوب است. سفارش شده است و برای استجابت دعا هم خوب است. نمازش هم بخوانید. کجا نماز؟ این نماز زیارت بعد از زیارت آل یاسین. در مفاتیح اشاره بهش بکنم: «بعد از زیارت آل یاسین، نماز زیارت را آنچنان که پیش از این ذکر کردیم بخوان.» این نماز زیارت امام، نماز زیارت اختصاصی امام زمان (عج) است. با اعمال سردار سامرا هم شیخ عباس مفاتیح می‌فرماید. یعنی ۱۲ رکعت که پس از هر دو رکعت سلام داده می‌شود. «خوب پس از پایان نمازها، تسبیح حضرت زهرا را خوانده، آن را هدیه به محضر آن حضرت نموده». نمازها هدیه می‌کند به حضرت زهرا. نمازها که تمام شد این صلوات رو می‌گوید که یک دو تا پاراگراف تقریباً می‌شود: «اللهم صل علی حجتک و خلیفتک».
پس این شد عمل دعای ندبه و دعایی که بزرگان نقل کرده‌اند. این شش تا دو رکعتی هم بعدش، کمتر از نیم ساعت. بعدش گفتند که آقا، حالا هر دعایی داری انجام بده. شما از فراق امام زمان ناله کردی، گریه کردی، به یاد حضرت بودی. همه دعاهایت هم در دعای ندبه مرتبط به امام زمان است دیگر. شخصی که نداشتیم. هر چه برای امام زمان عج گفتی. حالا تو هر چه دعا داشتی خرج کردی، حالا ولی من هم از بابت این معرفتی که تو از خودت نشان دادی، حاجت تو را برآورده می‌کنم. حالا چه می‌خواهی؟ حاجات ماست. الان توجه امام زمان به ما، به این مجلسمان که جمع شده است، جلب شده است. حالا وقت استجابت است. اولاً یکی از نکات جالبش این است که معمولاً ما عبارت‌های به صیغه جمع را می‌بینیم. معمولاً دعاهای ما صیغه مفرده است ولی سیاقش، لحنش یک دعای جمعی است. مثلاً معلوم است که یک گروهی دارند این حرف را می‌زنند. ما این طوری همه‌اش در مورد جمع صحبت می‌کنیم. دور هم جمع بشویم، آمدیم دور هم جمع شدیم. ببینیم آقا امام حاضر نیست. محروم از امام و نماز جمعه. بیشتر حال و هوایش حال و هوای جمعی است. عباراتش همه‌اش همین حال و هوا را دارد. همه‌اش حکایت از فراق و ناله زدن از این دوری است. من چند تا از این عبارات را بگویم و یک مروری بکنیم و کم‌کم بریم در مورد روز جمعه.
برخی از عباراتی که امروز خواندید این است: «به نفسی انت من مقیم لم ینزع». بعضی عبارات خطاب به خود امام زمان است. با اینکه دعاست. بعضی تعابیر خطاب می‌کند: با خدا حرف می‌زنیم، ولی وسطش با امام زمان هم حرف می‌زنیم. جانم به قربان تو ای کسی که غایبی، غائبی غیبت هست ولی خلوت نیست. از ما جدا نیست. غایبیم ولی از ما جدا نیست. غیبتش به چه نحوی است؟ ما او را موافقیم برایش مامانا تشبیهش کردند به حضرت یوسف ع. دیگر برادران یوسف (ع) امام زمان (عج) در بین شما هستند. مثال امام زمان (عج)، سال حضرت یوسف با برادرانش کافریه، هفت پشت این‌ها از این‌ها غریب است. اصلاً گمونیه. این را نمی‌دانستند که همان برادری که در چاه انداختند در مقابلشان ایستاده. امام زمان عج تعبیر روایت این است که در بازارهای شما هست. فرمود: «بر فرش‌های شما می‌نشیند.» این تعبیر در روایت تعبیر عجیبی است. «در مسجدهای شما نماز می‌خوانند». امام زمان در هر مسجدی که حاضر می‌شود حضرت لااقل دو رکعت نماز می‌خواند. مسجد امام زمان عج دو رکعت نماز خواندن است. زور پیدا کردن. دقایقی نماز آن هم نماز امام زمان.
بنده روز شهادت امام رضا علیه السلام در حرم امام رضا علیه السلام این تصور در ذهنم بود امسال که امروز روز شهادت امام رضا علیه السلام است. روز زیارتی امام رضا علیه السلام مستحبی که مردم با عشق و با جان انجام دادند. از همه جای دنیا خودش را رسیده به مشهد. امام زمان (عج) که صاحب عزاست، که فرزند امام رضاست، امام رضا حرم نمی‌آید؟ قطعاً می‌آید. در یک روزی، در یک ساعاتی. بنده هم در حرمم. تصور کنید حالتان چطور می‌شود؟ بنده هم در حرمم، امام زمانم هم در حرم است. زهی بدبختی برای من. امام زمانی که الان در این حرم کجاست؟ در یک ساعت با هم در یک حرم، در یک نقطه از زمین غایب است. چرا؟ به من حامله. پرده غفلت و غیبت از من است. واقع در تهران بود. اهل معنای فوت کرده‌ای بود. در شهید .... نماز دیده بودی و این حرف‌ها. از ما جدا غیبت کرد.
«به نفسی انت من نازحا ما نزحنا». بعد چی می‌گوید؟ «هل من معین تتلو». یعنی من آمدم اینجا گریه کنم، ولی باید این کار من نیست که تکی بنشینم گریه کنم. این کار همه است، کار جامعه است. همه جامعه باید بزند. همه بشریت باید بنشیند در صبح جمعه. یک کمکی پیدا می‌شود، بیاید ما با همدیگر بنشینیم ناله بزنیم و گریه کنیم. «هل من جزوع». یکی هست اهل جزع باشد، منم بروم کمکش کنم. با همدیگر فریاد بزنیم از این دردی که امروز داریم می‌کشیم. «عین الفسادها؟ عینی علی القضا؟» کسی از چشمش زخم شده باشد در این گریه، منم بروم کمکش کنم. چشم منم اشک بریزد. مصیبت امام حسین علیه السلام کم است. الان حال ما، حال مردمی است که در کوفه منتظر اباعبدالله بودند. یکهو بهشان خبر رسید که آقا دیگر نمی‌آید. مردم کوفه ظهر جمعه نماز جمعه بخوانند. دیگر ظهر جمعه چه کردند؟ شب جمعه را وقت گرفت و گفت: امشب بروم عبادت کنم. مردمی که ظهر جمعه منتظر نماز جمعه اباعبدالله بودند، شام جمعه با خبر شدند که سر حسین (ع) وارد کوفه شد. سر بریده را بالای دارالاماره. حالا باید از سر بریده قرآن بشنویم. در هر جمعه همچین حالی است، مثل مردم کوفه که منتظر بودند، ولی خب بی‌معرفت بودند. منتظر بودند آقا بیاید خطبه بخواند و نیامد.
تعبیری که در حدیثی که وعده کردم بهتان عرض بکنم و با همین ناله بزنیم. در مورد نماز جمعه اولی که امام زمان (عج) به پا می‌کنند. باید با حال خوبی که دارید اشک بریزیم. «وصف العیش نصف». ان‌شاءالله دلمان بخواهد. این وقتی که بعد دعای ندبه است و دعا مستجاب است، هوس کنیم، تمنا کنیم، نیت کنیم. شاعر می‌گوید: آرزوی هر مشتاقی تویی. من مؤمن و مؤمنه. «فذکرا فهنا». هر کس یاد تو کرد ناله‌اش بلند شد. یا صاحب الزمان، آرزو به دل. خدا کند آرزو به دل نمیرید. می‌شود؟ یعنی ما ببینیم خطبه‌های نماز جمعه را.
مرحوم شیخ طوسی در کتاب الغیبه صفحه ۴۶۹ نوشته است: «الکوفه و بحارالایات». امام زمان (عج) در حالی وارد کوفه می‌شود که این اولین جمله بعد از اصلاً اعلام است. امروز که با خبر می‌شوند آقا ظهور کرده و همه مشتاقند، بی‌تابند. چه کنیم؟ ما می‌خواهیم آقا را ببینیم. هفته بعد کوفه است. امام زمان نماز جمعه می‌خواند. چقدر قشنگ است! من را دارند آماده می‌کنند. کوفه را، نجف را. کوفه به کربلا متصل می‌شود. نماز جمعه که حضرت می‌خواند، یک سرش در کوفه است، یک سرش در کربلا است. وقتی پیاده‌روی دیدی، صفحه‌های نماز جمعه امام زمان دارد آماده می‌شود. دیدی موکب زدند، قدم به قدم پذیرایی کنند از کسانی که می‌خواهند بیایند. دیدی چه سهمی برای امیرالمؤمنین زدند که شب خواستی بخوابی راحت کنی و جا داشته باشی. حرم امیرالمؤمنین شب جمعه استراحت کنی. صبح جمعه همه پیاده‌روی به سمت مسجد می‌کنند.
در حالی وارد کوفه می‌شود که سه پرچم در کوفه و درگیری‌هایی در کوفه هست. وارد می‌شود: «فیدخلوا حتی یأتی المنبر». البته این اول بحث از نماز جمعه نیست. قبل از جمعه حضرت وارد می‌شود. خطبه کوفه. جمعه دوم که می‌شود دیگر همه آمده‌اند. جمعه دوم ظهور، همه آمده‌اند برای نماز جمعه. «فالا کانت الجماعت ثانیه». جمعه دوم که می‌شود مردم می‌گویند که یا بن رسول‌الله، «الصلاة خلفک تباح الصلاة خلف الرسول». مسجد جای کافی ندارد. نماز بخوانند. مسجد گنجایش ندارد. کوچک است. اینجا حضرت می‌فرمایند که: «انا مرتاد لکم». حضرت در نجف با خطوطی مسجدی را ترسیم می‌کند که هزار تا در دارد. «یس علیه اسیس». که همه مردم را در خودش ظرفیت دارد جا بدهد. مسجد کوفه هزار تا در پیدا می‌کند. متصل می‌شود به حرم امیرالمؤمنین و کوفه و نجف یکی می‌شود.
گفتند که نماز جمعه‌ای که آنجا برگزار می‌شود متصل می‌شود: «من خلف قبر الحسین علیه السلام». بالای سر امام حسین علیه السلام متصل بشود. و گفتم خطبه را که حضرت شروع می‌کند، ببینید اصلاً تعبیر روایت خیلی عجیب است. خطبه‌ای که برای نماز جمعه امام زمان شروع می‌کند: «لا یدری الناس ما یقول». می‌گوید آنقدر صدای گریه و شیون و ناله مردم زیاد است. امام زمان خطبه اولی که می‌خواهند بخوانند، در حالی خطبه می‌خوانند که هیچکس نمی‌فهمد امام زمان چه گفت. از بس که همه فریاد می‌زنند، ناله می‌زنند، گریه می‌کنند. از بس که صدای گریه هست، کسی متوجه نمی‌شود از امام زمان که ما این همه جمعه آمدیم یا صاحب الزمان، دعای ندبه خواندیم. جمعه‌ای هم بود که به ما نگفتند بیایید دعای ندبه. جمعه‌ای هم بود که به ما گفتند بیایید پای خطبه محضر امام زمان. می‌شود ببینیم این خطبه را؟ حالا که دلتان آماده است یک گریزی بزنم. هفته‌های بعد مفصل‌تر بخوانیم. حال خوبی دارید. امروز می‌خواهم ان‌شاءالله استجابت بشود با این حال شما. می‌شود بریم؟ امام زمان (عج) بعد حضرت بخواهند اعلام بکنند در هفته گذشته چه گذشت. می‌خواهد اعلام کند در هفته گذشته چه گذشت. بعد شروع کند امام زمان اعلام کند که مردم، انتقام سیلی مادرم را گرفت. نامردانی که راه بر امیرالمؤمنین بستند. این آتش قلب مؤمنین که همه ناله زدیم. کی کجاست؟ منتقم سیلی زهرا. ببینیم آن روز را. آن شادی را. آن فرح را. شادی امام زمان را از اینکه به هر حال این سیلی بی‌جواب نماند. یک عمر این داغ در دلمان نشسته که جلوی چشم امیرالمؤمنین (ع) سیلی زدند و جواب نگرفتیم. لااقل لااقل عذاب دنیایی که کفاف نمی‌دهد. تا ابدالدهر اگر بسوزند، جزای این کار نمی‌شود.
ولی لااقل یک امید به اینکه اینطور تا پنداشتند که نکنند در برابر حجت خدا. دیگر کمترین کاری است که می‌شود کرد تا حال امیرالمؤمنین (ع) که جلوی چشمش با غلاف شمشیر و فقط نگاه کرد امیرالمؤمنین (ع). ای نگاه. به این داغمان. به دل امیرالمؤمنین (ع) و به دل شیعه تا بیاید امام زمان (عج) جواب این سیلی را بدهد.
ان‌شاءالله خدایا در فرج آقا امام زمان (عج) تعجیل فرما. قلب نازنینش از ما راضی بفرما. عمرمان را در نوکری حضرتش، قرار دهیم. نسل ما را از نوکران حضرتش قرار بده. اموات، علما، شهدا، فقر را بیامرز. شب اول قبر اهل بیت (ع) را نصیبمان کن. قسمت می‌کنم به فریادمان برسان. شر ظالمین به خودشان برگردد. اسلام شفای عاجل و کامل عنایت بفرماید. رهبر عزیز انقلاب را حفظ و نصرت عطا فرما. الهی هر چه گفتیم و صلاح ما بود، هر چه نگفتیم.