مروری بر خطبه متقین

جلسه بیستم : کظم غیظ

00:05:47
11

متن
!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
عرض سلام و ادب دارم خدمت شما آقای امینی‌خواه. تسلیت عرض می‌کنم آستانه رسیدن به شهادت حضرت مولای موحدین، امام علی (علیه السلام).

بسم الله الرحمن الرحیم. سلام علیکم. بنده هم عرض ارادت دارم خدمت شما و همه شیعیان و محبین امیرالمؤمنین و عرض تسلیت این مصیبت جانگداز را دارم. ان‌شاءالله خدای متعال ما را در این مصیبت مأجور بگرداند و امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) هم ان‌شاءالله به خاطر مصیبت‌زدگی ما، به ما اجر عنایت کند. الهی آمین.

ان‌شاءالله، خیلی ممنونم، متشکرم که امروز هم همراه ما هستید. استاد امینی‌خواه، می‌توانیم صحبت کنیم از این عبارت خطبه همام یا همان خطبه متقین نهج البلاغه امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)، «کظم غیظ». در خدمت شما هستم.

خواهش می‌کنم. سلامت باشید. «کظم» یا همان تعبیر فارسی خودمان، «کظم»، حالا خیلی وقت‌ها تعبیر می‌شود به فرونشاندن خشم. حالا تعبیر غلطی نیست، ولی خیلی رسا هم نیست. واژه «کظم» خیلی واژه لطیفی است. معمولاً در زبان عربی، وقتی که سر مَشک را محکم می‌بندند که آبی بیرون نریزد و سَرک نکند، حالت «کظم» است؛ این حالتی که مراقبت کنند که بیرون نریزد. این خیلی تعبیر دقیقی است. وقتی انسان عصبانی می‌شود و «غیظ» که شدیدترین حالت عصبانیت در انسان است، این انسان مدیریت بکند، کنترل بکند، بروز ندهد، به تعبیری چیزی بروز ندهد، بیرون نریزد خشم و عصبانیت خودش را. معمولاً انسان در آن لحظات شروع می‌کند به تصمیم‌گیری سریع. در وقت عصبانیت، معمولاً غلط‌ترین تصمیم‌ها گرفته می‌شود؛ تصمیم‌هایی که انسان موقع عصبانیت می‌گیرد، چون اولین و ساده‌ترین و مخرب‌ترین تصمیم را با عصبانیت می‌گیرد، بعد از مدتی به‌شدت پشیمان می‌شود و می‌خواهد جبران بکند و خیلی وقت‌ها هم دیگر جبران‌پذیر نیست.

البته خود اصل خشم چیز خوبی است. خدای متعال در ما قرار داده و برای «أشِدّاءُ عَلَى الْكُفّارِ» است. به‌هرحال، انسان یک محبتی دارد که این باید در «رُحَماءُ بَيْنَهُمْ» بروز پیدا کند. یک خشم و نفرتی دارد که این در «أَشِدّاءُ عَلَى الْكُفّارِ» باید بروز کند. خب، در امیرالمؤمنین ما این در اوج هر دو است. هم «رُحَماءُ بَيْنَهُمْ» هستند امیرالمؤمنین، هم «أَشِدّاءُ عَلَى الْكُفّارِ». مهر و محبت و عطوفت و رأفت امیرالمؤمنین نسبت به مردم مؤمنین، حتی نسبت به مسلمانان گناه‌کار نشان داده می‌شود. این کجا، و آن خشم و غضب و عداوتی که در برابر سران کفر و دشمن نشان می‌دهند کجا؟ که غیظ یکی از امکاناتی است که ما باید در راه بندگی استفاده کنیم و اینجا مهارش می‌کنند، بیهوده هدرش ندهند و جای خودش هم استفاده بهینه بکنند.

به‌هرحال، امیرالمؤمنین (علیه السلام) نمونه بارز کظم غیظ است. امیرالمؤمنین وقتی که به قدرت رسیدند، می‌توانستند با کسانی که سال‌ها ایشان را خانه‌نشین کرده بودند، تسویه حساب بکنند، خصوصاً در مورد کسانی که در رأس قدرت بودند و موقعیت و مسئولیت داشتند. حضرت این کار را نکردند، بلکه آن‌قدر حضرت مراعات حق را می‌کردند، حق و عمل را رعایت می‌کردند که برخی از طرفداران خودشان هم از دست ایشان ناراحت شدند. در فتنه‌هایی که همان ابتدای حکومت حضرت شکل گرفت، این‌ها تبدیل به دشمنان حضرت شدند، بلکه جنگ راه انداختند علیه امیرالمؤمنین. حضرت در جنگ با آن‌ها گفتگو کردند، نصیحت‌شان کردند، پدرانه. حالا بنده نمی‌خواهم الان اسم بیاورم از این‌ها. و این‌ها را از میدان جنگ هم با مدارا و با محبت عقب نشانندند. (این‌ها) در میدان جنگ که عقب‌نشینی کرده بودند، به نحوی کشته شدند، حضرت هم ناراحت شدند.

و نکته بعدی هم اینکه در مورد مردم کوفه هم حضرت کظم غیظ کردند. (فرمودند:) «من می‌توانم با شما شماره راه بیندازم، می‌توانم از اهرم‌های فشار استفاده بکنم برای اینکه شما سر به زیر و مطیع بشین.» این مسئولیت و این نکته آخر را هم عرض بکنم که دیگر شب شهادت امیرالمؤمنین، حکایت از مظلومیت ایشان دارد. ببینید امیرالمؤمنین نهایت اهرم فشاری که استفاده کردند، واقعاً خیلی این غربت جانگداز است؛ دیگر خیلی عصبانی شدند از دست این‌ها. این روزهای پایانی آمدند منبر رفتند و خطاب کردند به مردم: «خسته شدم. بعد از نماز، پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) را در رویا دیدم و به برادرم رسول الله گفتم: یا رسول الله، از دست این مردم خسته شدم.» پیغمبر به من فرمود: «علی جان، آن‌ها را نفرین کن.»

نفرین امیرالمؤمنین چی بود؟ «خانه خراب بشن، آبشون مسموم بشه، بیماری واگیردار بگیرن.» مثلاً. «منم نفرین کردم. از خدا خواستم که مردم منِ علی را، خدا از شما بگیرد.» نفرینی بود که امیرالمؤمنین برای مردم کوفه کرد. این محرومیت برای مردم شکل گرفت. در واقع انگار بازم نفرین امیرالمؤمنین به این بود که خود حضرت از این صحنه بروند.

باشد که همه این‌ها نماد کظم غیظ را در این شب‌های قدر به ما عنایت کنند. خیلی ممنونم، متشکرم از شما، حجت الاسلام و المسلمین امینی‌خواه. خیلی ما را دعا بفرمایید توی این شب قدری که پیش رو داریم. ارادتمندم. خداحافظ شما. ممنون.
نظرات

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.

ورود با گوگل

در حال بارگذاری نظرات...