فطرت انسان چه می خواهد؟
خوبی ها کجاست؟
مظروف کمالات، آخرت است
کمالات دنیایی زماندار ومکاندار است
کجا وکی از نشئه اولی است
چه می شود که انسان پست تر از حیوانات می شود؟
فلسفه خلقت
شریعت خوبی ها وبدی های ابدی را به انسان گوشزد می کند
مراقبه یعنی ببین چه چیزی تولید می کنی؟
تمام شد رفت، نداریم
گردن، نشانه هویت است
حرکت عالم صعودی است نه دوری
صعود انسان این است که از فرض در بیاد
دنیا قرار بین ماست، حقیقت ندارد
خودت را با اعتباریات سرگرم نکن

!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم الله الرحمن الرحیم. سلام داریم خدمت همه برادران و خواهران عزیزمون. عذرخواهی می‌کنم بابت تأخیر چند روزه در ارائه بحث، که ان‌شاءالله بتوانیم بحث را با انسجام سابق ادامه دهیم.

دوستان می‌پرسیدند که بحث به چه نحوی پیش خواهد رفت. چون برخی تصورشان بر این بود که انگار بحث انسجامی ندارد یا از انسجام لازم برخوردار نیست و بحث‌ها گویا پراکنده به نظر می‌رسد. برخی عزیزان پیشنهاد دادند که سیر بحث مطرح شود؛ آن نقشه ذهنی بحث و فصل‌هایی که قرار است در جلسات داشته باشیم را ارائه دهیم تا عزیزان بدانند که این مباحث به چه نحوی پیش خواهد رفت. البته ما در مباحث ماه مبارک رمضان، خب، طبعاً به فراخور برنامه تلویزیونی نکاتی مطرح می‌شد و گاهی رفت و برگشت‌هایی روی مطلب داشتیم. حالا کمی باید از فضای آن برنامه فاصله بگیریم و مطالب خودمان را ان‌شاءالله منسجم‌تر و متمرکزتر پیش ببریم.

مباحث برزخ در المیزان چند فصل دارد که حالا فعلاً هشت فصلش به ذهن رسیده و شاید بعداً فصل‌های دیگری هم در نظر گرفته شود و شاید همین فصل‌ها هم بعداً چینش دیگری پیدا کند. فعلاً فصل اولش را که داریم بحث می‌کنیم، خدمت دوستان ارائه می‌دهیم.

فصل اول درباره "نشئات" است. در این فصل فعلاً پنج بخش به ذهن رسیده که ارائه شود و شاید این هم بعداً چیزهای بیشتری به آن اضافه شود.

**بخش اول** درباره "نشئه اولی" است که همین نشئه دنیاست. ما درباره نشئه اولی تعابیر مختلفی داریم: گاهی از آن یاد می‌کنیم به "عالم ماده"، گاهی به "عالم طبع"، گاهی به "عالم طبیعت"، گاهی به "عالم خلق" در برابر "عالم امر" و گاهی "حیات دنیا". نشئه اولی تعابیر مختلفی است که درباره نشئه اولی مطرح می‌شود؛ "عالم شهادت" گاهی گفته می‌شود در برابر "عالم غیب". این یک بحثی است که باید در این نشئه مطرح شود که حالا عرض می‌کنم تا به حال چه مباحثی مطرح شده و بعد چه مباحث دیگری ان‌شاءالله مطرح خواهد شد.

**بخش دوم،** یعنی بخش بعدی در نشئات، "نشئه برزخ" است. اینجا هم مباحثی داریم در مورد، حالا فعلاً چهار بخش را در نظر گرفتیم در نشئه برزخ:

* **یک بخشش،** بحث "تجرد برزخی" و آنجا مباحثی داریم: معنای روح و نفس، اصلاً ادله‌ای که داریم برای اینکه روح و نفس مجرد است، ادله عقلی، ادله نقلی و نسبت روح با بدن، نسبت نفس با بدن. این یک بحث است.

* **بخش دوم** در نشئه برزخ، بحث در مورد "مرگ" است. تعریف مرگ در مباحث عقلی و در مباحث نقلی (قرآن و روایات)، بحث سکرات مرگ، بحث قبض روح و توفی و بحث خواب. این‌ها را که بحث خواب خودش یک بحث مفصلی است، حالا خواب کما این که بیهوشی این‌ها را می‌شود در موردش گفتگو کرد و این‌ها هم مباحثی است که هر کدامش بحث‌های مفصلی را می‌طلبد. قبض روح، بحث‌هایی که در آیات و روایات دارد؛ کیفیت قبض روح، اموات چی می‌بینند هنگام قبض روح، تمثلاتی که برایشان هست، اتفاقاتی که می‌افتد و بعد از مرگ را هم که بحث دفن باشد، این هم مباحثی است. بحث‌های عقلی دارد، بحث‌های نقلی دارد؛ سؤال و حساب و کتاب شب اول قبر و این‌ها مباحثی است که حالا ذیل این بخش تعریف می‌شود.

* **بخش سوم** در نشئه برزخ، بحث "برزخ نزولی" و "برزخ صعودی" است. برزخی که در آن بوده‌ایم و برزخی که به آن خواهیم رفت. برزخی که در آن بوده‌ایم کجا بوده و بهشت حضرت آدم که آیات قرآن در موردش نکاتی دارد و مباحثی است که می‌شود به آن پرداخت. البته این‌ها، خب، بحث‌های علمی سنگینی هم بعضاً دارد. ما هم در ذهنمان بود که بحث‌ها، بحث‌های عمومی‌تری باشد. حالا به هر حال نکات، نقاط نظر، بعضاً انتقادات و این‌ها هست. به هر حال حالا به چه نحوی پیش خواهد رفت بحث. فعلاً این طرح کلی است که در ذهن ماست و بنا داریم که این مباحث را به زبان ساده‌تری بیان بکنیم. خب، طبعاً وقت‌گیرتر می‌شود. ارائه علمی این‌ها کار ساده‌تری است. ارائه عمومی‌اش کار دشواری است و جهت وقت هم، خب، ارائه تخصصی‌اش طبعاً کمتر وقت می‌گیرد. در یک جلسه می‌شود برزخ نزولی و صعودی را کامل توضیح داد با اصطلاحات تخصصی، بحث را تمام کرد. ولی خب، این که این مباحث رویکردش رویکرد عمومی است و می‌خواهد برای عموم قابل فهم باشد، کمی این را دشوار می‌کند و باعث می‌شود که لازم باشد هی با مثال‌ها، با داستان‌ها، با مطالب طنز‌آمیز، مطالب رقیق شود و از آن دشواری‌ها دربیاید؛ از فضای کلاسی دربیاید، از آن انجماد بحث در بحث‌های عقلی دربیاید، دشواری‌های ذهنی‌اش را از دست بدهد و راحت بشود، قابل فهم باشد؛ یک نوجوان دبیرستانی هم مطلب را متوجه بشود، ارتباط برقرار بکند، بفهمد، با سیر بحث پیش برود و در واقع مباحث برای او هم قابل فهم باشد، نه این که برای متخصصین و طلبه‌ها و مثلاً افرادی که فلسفه خواندن، ارشد فلسفه و دکترای فلسفه دارند و این‌ها، مثلاً مباحث دکترای کلام مثلاً دارد، برای آن‌ها فقط قابل استفاده باشد، آن‌ها بفهمند. به هر حال، این‌ها کار را سخت می‌کند. ارائه عمومی بحث‌های تخصصی کار دشواری است و گاهی هم ممکن است انسان را دلسرد بکند، آدم پشیمان بکند اصلاً از این که این مباحث طرح بشود و این که اصلاً جایش هست که این مباحث به این نحو طرح بشود یا نه، باید این‌ها را در جاهای خصوصی فقط مطرح کرد.

* **بخش چهارمی** هم که در نشئه برزخ مد نظر است، بحث "اعراض و جواهر برزخی" است. عرض و جوهر در برزخ به چه نحوی؟ خصوصاً مباحث مقولات عشر: کم و کیف و أین و متی و جده و بحث‌هایی که در مقولات عشر داریم. بحث بسیار جذابی است که این‌ها را ما در عالم برزخ داریم و به چه نحوی داریم که اگر کشف شود تا حد زیادی مباحث برزخی از حیث هستی‌شناسی حل می‌شود و گره‌های بزرگی از بحث عالم برزخ حل می‌شود. یعنی با یک تحلیل فلسفه‌شناسانه نسبت به روایات، مثلاً وقتی که می‌گویند ما در عالم برزخ شب داریم، روز داریم، این خودش حاکی از یک موقعیت در واقع هستی‌مدارانه است در عالم برزخ. از حیث وجود یک ویژگی‌هایی دارد عالم برزخ که شب و روز برمی‌دارد. یا مثلاً خانه دارند این‌ها؟ یا ازدواج می‌کنند؟ یا گاهی خوشحال می‌شوند، گاهی ناراحت؟ کم داریم، کیف داریم؟ حالا کم متصل، کم منفصل. این‌ها همه باید بحث شود. وقتی که آن اصل آن قضیه، مثلاً "کیف"، وقتی که کشف شد، "کیف" فلسفی وقتی کشف شد، آن وقت دیگر در آن گرید هر آن چیزی که از "کیف" فلسفی کشف شده، می‌شود در مورد عالم برزخ تصور کرد. آن وقت دایره وسیعی از مطالب برای ما روشن می‌شود به واسطه این‌ها که یک کار مفصل است. البته تحقیقاتش انجام شده و مطالب بسیار خوبی در این زمینه داریم که ان‌شاءالله استفاده خواهیم کرد. اگر عمری باشد، حیاتی باشد و حوصله‌ای باشد، هم در گوینده، هم در مخاطب. این بحث‌ها طبعاً بحث‌های طولانی خواهد بود. با صد جلسه، دویست جلسه احتمالاً این بحث‌ها حل و تمام نخواهد شد. به هر حال، یک بار باید این بحث‌ها عمومی طرح شود و آرام آرام تدریجاً مباحث پیش برود. یک حوصله‌ای می‌خواهد دیگر. این دیگر حالا دوستان ببینند به چه نحوی است. طبعاً مخاطب خاصی هم خواهد داشت؛ هرچند مخاطبش عامه است ولی خاص خواهد بود از حیث این که حوصله دارد و تحمل می‌کند و با بحث پیش می‌آید.

**بخش سوم** در فصل اول: "نشئه قیامت" که این بحثی هست؛ عالم عقل، تعریفش، ویژگی‌هایش چیست و اوصاف و نشانه‌های قیامت در قرآن. آیا قیامت هست یا قیامت واقع می‌شود؟ اگر قیامت هست، پس این نشانه‌هایی که در مورد قیامت گفته شده به چه معناست؟ عالم ملائکه همان عالم عقل، نسبتش با این عالم و کیفیت آن عالم، تفاوتش با عالم برزخ و مباحث دیگری که حالا در خود آن نشئه قیامت مطرح می‌شود. البته بحث بسیار مفصل "حساب‌رسی در عالم قیامت"، صراط، میزان، حشر، حشر حیوانات، حشر امت‌ها و همین طور بحث‌های بسیار مفصلی که حالا هنوز ما به جمع‌بندی نرسیدیم در ذهنمان که با چه کیفیتی نشئه قیامت را مطرح بکنیم. صرفاً تفاوت با عالم برزخ را بگوییم که عنوان بحثمان هست "برزخ در المیزان"، یا این که نه، به صورت مبسوط وارد بحث‌های قیامت بشویم؟ که اگر وارد آن بشویم، طبعاً خود همان‌ها شاید حدود دویست سیصد جلسه بحث بخواهد. حالا فعلاً چیز خاصی در ذهنمان نیست. احتمالاً فعلاً بر اساس چیزی که در ذهنمان است، اجمالاً یک توضیحاتی در مورد نشئه قیامت بگوییم که تفاوتش با برزخ روشن بشود.

**بخش چهارم** در فصل اول، بحث "خزائن الهی" است. آیه «إن من شیء إلا عندنا خزائنه وما ننزله إلا بقدر معلوم»: همه هستی خزائن خاصی دارد در نزد خدای متعال و در این نشئات نزول پیدا می‌کند، مرتبه به مرتبه. همه آن چیزی که اینجا داریم، تنزل خزائن الهی است و نشئات در واقع تجلی خزائن الهی است و خزائنی است که از حقایق، از موجودات پیش خدای متعال است، همه آن‌ها تنزل پیدا کرده. این یک بخشی است که باید مفصل در موردش گفتگو بشود و بحث بسیار مهمی است.

**بخش پنجم** در این مباحث، در مورد "آسمان‌های هفت‌گانه" است که هفت آسمان اساساً معنایش چیست؟ چرا قرآن به آن این همه تأکید دارد؟ و تفاوت این آسمان‌ها با همدیگر در چیست؟ و در هر آسمانی چه اتفاقی رقم می‌خورد؟ آسمان دوم، آسمان سوم، آسمان چهارم. بحث‌های فلسفی خوبی اینجا داریم. مباحث خوبی را مرحوم ملاصدرا در تفسیر آسمان‌های هفت‌گانه و «و یتنزل الأمر بینهن»؛ تنزل امر در بین این‌ها. عالم امر همان آسمان‌هاست و تنزل امر در این آسمان‌ها که بحث بسیار شگفت‌انگیزی است و بحث بسیار جالب و مهمی است که در روایات ما هم به نحوی به آن اشاره شده و باید روی این کار شود و بحث دشواری هم البته از جهاتی است.

این فصل اول، مباحث در مورد نشئات.

**فصل دوم** در مورد "اعتباریات" است. در واقع، این فصل دوم مکمل همان نشئه اولی است ولی یک فصل مجزایی برایش در نظر گرفته شده. این که زندگی انسان، زندگی اجتماعی و مدنی است و تفاوت انسان با حیوان‌ها در همین است که فقط انسان است که زندگی اجتماعی و مدنی دارد و این که فقط در نشئه اولی است که زندگی اجتماعی و مدنی دارد و توضیح این که این زندگی اجتماعی و مدنی به چه نحوی است. تفاوت این زندگی اینجا با زندگی در عالم برزخ چیست و نقش قوه وهم خصوصاً در این اعتباریات و توهمات به یک تعبیری. ویژگی‌های زندگی مادی و نظام ظاهر و باطن که یک نظامی است که مرحوم علامه در ابتدای رساله الولایه به این بحث می‌پردازد و آنجا بحث اعتباریات را یکی آنجا دارد، یکی هم در اصول فلسفه و روش رئالیست. بحث بسیار مهمی است "نظام اعتباریات" و بحث مفصلی هم هست. شاید سی چهل جلسه لااقل وارد این بحث بشویم. البته در بحث‌های نظام تقدیم که آن مباحث آن سوی مرگ انتهای آن نظام تقدیم بود، آنجا ده پانزده جلسه حالا کمتر یا بیشتر در مورد اعتباریات مطالبی مطرح شد که حالا باید این‌ها ان‌شاءالله مرتب‌تر و مدون‌تر کار بشود.

**فصل سوم** که بحث بسیار مهمی است و شاید گل مباحث برزخ در المیزان همین فصل سوم باشد، بحث "تجسم اعمال" است که بحث مفصلی هم هست. آرایی که در مورد تجسم اعمال، نظریات مرحوم آیت‌الله شاه‌آبادی، نظریات خود مرحوم علامه طباطبایی. یک کتاب مفصلی اصلاً ما داریم: "تجسم اعمال و دیدگاه علامه طباطبایی" که تفاوت دیدگاه‌های ایشان را با برخی دیگر مطرح کرده. بحث‌های تجسم اعمال بحث مفصلی است و بحث فوق‌العاده‌ای است. یعنی عمده بحث‌های جذاب مربوط به بحث‌های قیامت همین بحث‌های تجسم اعمال و صور اعمال است که حالا مطالب هم از بزرگان در این زمینه زیاد است. مرحوم آیت‌الله شجاعی هم در کتاب "معاد" هم در کتاب "مقالاتشون" بحث‌های خیلی خوبی در این زمینه دارند که حالا ان‌شاءالله باید اگر فرصتی باشد و توفیقی باشد برای خدای متعال به این بحث‌ها برسیم که البته خب دست تنها هم هستیم دیگر؛ یعنی از جهت مطالعات و پژوهش و این‌هاش. به هر حال این‌ها کارهای سنگینی است که با بضاعت اندک انجام می‌شود.

**بله، بحث دیگری که داریم،** فصل‌های بعدی که حالا این فصل‌های بعدی را چینش مرتبی برایش معین کرده‌ایم:

**فصل چهار تا فصل هشت**.
* **یک فصلش،** بحث "احکام عمل" است. تکفیر سیئات، حبط عمل، اذهاب سیئات، حسنات سیئات را از بین می‌برد، عمل حبط می‌شود، مضاعف می‌شود، حسنات مضاعف می‌شود، سیئات یک برابر. گناهان صغیره اگر کبیره انجام نشود بخشیده می‌شود. گناهان کبیره اگر به شرک منجر نشده باشد بخشیده می‌شود. بحث "نظام اعمال" و "احکام عمل" یک فصل مفصلی است که آنجا مطالب خیلی خوبی خصوصاً از علامه در المیزان داریم.

* **یک فصل دیگر** از بحث "بدن‌های اخروی" است. بدن برزخی (یعنی بدن مثالی) و بدن قیامتی. تفاوت این دو تا بدن چیست؟ از بحث‌های بسیار دشوار در این بحث می‌توان به "بحث‌های معاد جسمانی" اشاره کرد. بودن معاد به چه معناست؟ و ما در برزخ هم این جسمانی بودن را داریم یا نداریم؟ در قیامت جسمانی بودنش به چه صورتی است؟ و کدام بدن را خواهیم داشت؟ بدن مثالی خواهیم داشت یا بدن دنیایی خواهیم داشت؟ یا اساساً یک چیز دیگری غیر از این‌ها خواهیم داشت؟ که از بحث‌های دشوار این بحث بدن‌های اخروی است.

* **یکی دیگر از فصل‌هایمان،** "تکامل اخروی" است که این هم از بحث‌های بسیار دشوار است. تکامل در برزخ، تکامل در قیامت، سیر تکاملی به چه نحوی است؟ یک بحثی را مرحوم آیت‌الله شاه‌آبادی دارد: "ماده اُخری" که از ابداعات ایشان است. عالم دنیا را عالم ماده معرفی می‌کنیم ولی ایشان می‌گوید نه، یک ماده دنیایی داریم، یک ماده اخروی. پس در نشئات بعدی هم ما ماده خواهیم داشت و آن ماده به حسب آن ماده ما تکامل خواهیم داشت. آن تکاملش آنجا به چه نحوی؟ بحث "تجدد امثال" را داریم، مباحثی که آنجا به هر حال و به همین مناسبت بحث "حرکت" را باید داشته باشیم که البته بحث حرکت را در همین نشئه اولی به نحوی ان‌شاءالله به آن اشاره خواهد شد. بحث "قوه و فعل" و "حرکت" را در نشئه اولی که بحث می‌کنیم.

* **بحث دیگری که داریم،** بحث "اراده" است. یک فصل دیگری: "اراده در برزخ"، "اراده در قیامت". با اراده داریم، آزادی و اختیارمان به چه نحوی با چه کیفیتی است در نشئات بعد؟

* **و بحث بعدی هم،** "اصناف برزخی و اخروی" است. انسان‌ها در عالم برزخ دسته‌بندیشان به چه کیفیتی است؟ دسته‌بندی‌های مختلفی هم داریم. یک دسته‌بندی، دسته‌بندی ابرار، مقربین و فجار و توصیفاتی که نسبت به احوالات این‌ها شده در برزخ و در قیامت. دسته‌بندی‌های دیگری داریم؛ همان فجار دسته‌بندی‌های گوناگونی دارند. ابرار دسته‌بندی‌های گوناگونی دارند. مراتبشان مراتب مختلفی است. صورت‌بندی‌هایی که این‌ها دارند، بخشیش برمی‌گردد به بحث تجسم اعمال، یک بخشش هم برمی‌گردد به اصناف برزخی. به شکل میمون‌اند یک تعدادشان، یک تعدادشان به شکل الاغ‌اند، یک تعدادشان به شکل خوک‌اند. در قیامت، «جراد منتشر» داریم. به صورت ملخ محشور می‌شوند. به تعبیر قرآن «ملخ‌های پراکنده». این‌ها به چه نحوی است؟ سوره قمر از صور مهم در این زمینه و دسته‌بندی‌هایی که آنجا دارد و برخی صحبت‌های دیگر که مباحثی را دارد. این هم یک فصل دیگر از بحث.

فعلاً ما شد به عدد هشت. ما خیلی علاقه داریم و معمولاً سعی می‌کنیم که مباحث را با عدد هشت تنظیم بکنیم به نیت امام رضا (علیه السلام). فعلاً هشت فصل برای بحث‌های "برزخ در المیزان" در نظر گرفته شده. بعداً ممکن است که این فصل‌ها جابجا شود و درهم شود، ادغام شود یا اضافه شود. به هر حال، این چیزی است که در نظر گرفتیم و طبعاً خیلی وقت طولانی خواهد برد و نیازمند یک کار مفصل پژوهشی و در ابعاد مختلف؛ یعنی هم بحث پژوهشش است، هم بحث‌های ارائه و تبیینش، جنبه‌های رسانه‌ای، جنبه‌های مخاطب‌شناسانه‌اش. که خب، نیاز دارد به کمک دوستان.

هم در کارهای پژوهشی‌اش که حالا به لطف خدا تعدادی از دوستان در مدرسه تعالی آمده‌اند پای کار برای کارهای پژوهشی. ان‌شاءالله این‌ها افزایش پیدا بکند. ما عزیزانی را داریم که مراجعه زیادی داریم. یعنی ما همیشه یکی از مراجعات ثابت‌مان برای بحث‌های پایان‌نامه است که مشاوره و استاد راهنما و فلان و این‌ها. که هیچ کدامش هم صلاحیتش را نداریم برای پایان‌نامه‌ها. حالا یک پایان‌نامه‌ای را دیگر اخیراً یک عزیزی خیلی دیگر سفارش کردم دیگر، حالا برای بحث مشاوره و این‌هاش و درخواست شد از ایشان که به شرطی که شما هم کمک بکنید در این مباحث. به هر حال، یک سری مباحث واردش می‌شویم، به آن می‌پردازیم. مثلاً یکی از بحث‌هایی که مطرح شده، بحث "اهدای عضو" است که همین عزیز هم در پایان‌نامه‌شان می‌خواهند کار بکنند. این را مد نظر داشتند، در سؤالات هم بود. خب، یک بحث بسیار سختی است بحث اهدای عضو. این برزخ کسی که اهدای عضو کرده چی می‌شود؟ در برخی از تجربیات چیزهایی گفته شده ولی این‌ها خب، خیلی مطلب علمی از تویش برای ما در نمی‌آید. یک کار سنگین و سختی است. نیاز به مطالعه دارد، نیاز به پژوهش سنگین دارد، نیاز به کمک دارد. دوستانی که در این حوزه‌ها مطالعه دارند، دوستانی که رشته تخصصی کلام خوانده‌اند، رشته تخصصی فلسفه خوانده‌اند، مطالعات حدیثی در این زمینه دارند، مطالعات در مورد کتب معاد دارند، از این‌ها درخواست می‌کنیم که در این مباحث به ما کمک کنند و ان‌شاءالله بیایند در واقع مرتبه پژوهش این مباحث، کمک برسانند تا بحث‌هایمان هم اتقان بیشتری پیدا کند هم سرعت بیشتری پیدا کند. به هر حال، یک بخشی از این که فاصله می‌افتد بین این جلسات همین کارهای پژوهشی‌اش است. یعنی گاهی برای طرح یک موضوع کوچک باید صد صفحه، دویست صفحه مطالعه کرد. الان بنده اینجا مقالاتی که باز کردم، فقط برای مطالعه فکر می‌کنم بیش از، بله، فکر می‌کنم حدود دویست مقاله فقط باشد. حالا شاید هم بیشتر. در موضوعات مختلف بحث "عالم ماده"، "عالم طبیعت"، "عالم خلق"، بحث‌های مختلفی که در این زمینه‌ها داریم، بحث‌های فلسفی، بحث‌های "تجرد"، مباحث مختلفی که هست. این‌ها را خب، مطالعه‌اش زمان می‌خواهد، کار می‌خواهد. دسته‌بندی این‌ها مرتب کردن است.

یک بخشی از این‌ها کمک است. یک بخش دیگر بحث‌های رسانه‌ای‌اش است. یک تعدادی از دوستان ارزیابی می‌کنند این مباحث را. خدمتتان عرض کنم که بعد این که این بحث ارائه می‌شود، می‌رود آنجا ارزیابی می‌شود و از نگاه مخاطب عام می‌گویند که این مطلب روشن بود، این مطلب روشن نبود، اینجا حذف شود، اینجا اضافه شود، این کلمه این طور بشود، این مثال عوض بشود که آنجا پالایش جدی روی مباحث صورت می‌گیرد. که در همین ارزیابی هم دوستان می‌توانند کمک بکنند. در جنبه‌های رسانه‌ای‌اش می‌توانند کمک بکنند. شبهات و سؤالاتی که پیش می‌آید هم برای خودشان هم برای دیگران به ما منتقل بکنند که در مباحث این‌ها مد نظر قرار بگیرد. مثال‌هایی که به ذهنشان می‌رسد برای تبیین مباحث. یک عزیزی در آن بحث‌های صدیقه در قیامت، یک مثالی زد. کلاً زندگی ما را زیر و رو کرد در ارائه مباحث که با "آی‌تی" با فضای "آی‌تی"، عالم برزخ را مثال زد که چه شکلی ما وقتی برمی‌داریم، کم نمی‌شود و جایش پر می‌شود. ایشان گفت مثل فایلی که دانلود می‌شود. یکی از عزیزان دانشجویی فرستاده بود گفت که این جور مثال بزنید اگر می‌خواهید جواب بدهید، بگویید مثل فایلی که دانلود می‌شود. هر چقدر دانلود بشود کم نمی‌شود و جایش پر می‌شود. این تعبیر "جایش پر می‌شود" تعبیری است که برای ذهن ما گفتند وگرنه با این فضای "آی‌تی" قشنگ بحث حل می‌شود. یعنی هر چی از آن بردارند کم نمی‌شود، همان است، ثابت است و در عالم برزخ این شکلی است. از درخت که برمی‌دارند، این جایش پر می‌شود، هم حتی تعبیر دقیقی نیست، جایش هم پر نمی‌شود، هست. یک میوه ثابت است و تا ابد تجلی دارد. هر چی از آن برمی‌داری و از آن ارتزاق می‌کنی و تغذیه می‌کنی، از آن کم نمی‌شود. این برکت. یک مثال یک جوان دانشجو بود که بنده در یک مصاحبه‌ای هم عرض کردم این را. چقدر این بحث‌ها اگر بیاید به کمک این مباحث عقلی زیر و رو می‌کند ارائه این معارف را برای نسل نو. با یک بیان متفاوتی می‌شود برای نسل بیان کرد. دوستانی که در فضای "آی‌تی" تخصص دارند، بیایند وارد بشوند، این مباحث را یک خوانش جدیدی به آن بدهند. یا در رشته‌های دیگری، بالاخره بحث‌هایی است که بحث‌های میان‌رشته‌ای است. به دوستانی که در رشته فیزیک تخصص دارند که بعضاً آن‌ها هم برای مطالب فرستادند. از آن‌ها هم استفاده کردیم. رشته‌های دیگر بیایند کمک بکنند. در رشته نجوم مثلاً، رشته‌های دیگر کمک بکنند. این بحث‌ها را با همدیگر غنا بدهیم و ان‌شاءالله تقویتش بکنیم. این هم یک بحث دیگری است.

ما یک ارائه از سیر بحث، در واقع نقشه بحث را عرض کردیم که دوستان بدانند کجای کار هستیم و کجا خواهیم رفت. این فعلاً تا اینجا. نشئه اولی را چه مباحثی طی کردیم و چه مباحثی را خواهیم داشت. ان‌شاءالله جلسه بعد یک نقشه عرض می‌کنم و وارد ادامه بحث می‌شویم از جلسه بعد ان‌شاءالله.

و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین.