‼ توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تایپ شده است ‼
بسم الله الرحمن الرحیم.» در معانی باب تفعل، ده معنا را، جدای از آنچه در مطالعه ها آمده است، گفتیم و اکنون سه معنای دیگر می‌ماند که عرض خواهیم کرد. اولی اغنا از فعل ثلاثی مجرد است که می‌شود یازدهمی. اغنا از فعل ثلاثی مجرد یعنی وقتی شما فعلی را در باب تفعل می‌آوری، دیگر بی‌نیاز می‌شوی از اینکه مجردش را بیاوری. مثل «تکلم». «تکلم» دیگر از آوردن فعل ثلاثی مجردش بی‌نیاز می‌شود، یا «تصدی». «سد یتصدّا تصدی». «تصدی» دیگر مصدر ثلاثی مجردش را نمی‌آورند وقتی باب تفعل می‌آورند. این یکی.
دوازدهمی: انجام کاری که در زمان مبدأ فعل است. یعنی وقتی شما آن را در باب تفعل آوردی، دیگر از آوردن ثلاثی مجردش، مثل «تکلم کلام»، بی‌... نیاز می‌شوی. دیگر «کلام» نمی‌گویی. «تکلم» در جایی است که ثلاثی مجرد معنا نمی‌دهد. درست است؟ البته اینجا خیلی من به نظرم اغنا از فعل، یک چیز جدایی از آن قبلی‌ها نیست. واسه اینکه گفتیم... می‌گوییم «تکلم» هم حتی می‌تواند معنای متابعت داشته باشد. این را بنویسید. باشد به عنوان چیزی که گفتم، ولی به نظر می‌آید که مثلاً «تکلم» می‌تواند متفاوت باشد. کسی حرفی زد، انسان حرف را می‌پذیرد. قبول کلام، قبول تکریم گفتگو، قبول مکالمه. حالا باب تفعیلش را به چه معنا بگیریم؟ نسبت بگیریم؟ تعدیه بگیریم؟ هرچه مطابق می‌تواند باشد. مجردش بی‌نیاز کند، خیلی چیز خاصی نیست. انجام کاری در زمان مبدأ فعل. مثلاً «تسحّر». «تسحّر تسحّر»، یعنی سحری خوردن، خوردن در وقت سحر. سحر مبدأ فعل. انجام کاری در زمان مبدأ فعل؛ انجام کاری در زمان سحر.
سیزدهمی هم که همیشه بود در همه باب‌ها: تأکید و مبالغه در معنای ثلاثی مجرد. مثلاً «تظلّم» همان ظلم است؛ ظلم با مبالغه. مثلاً «تظلّمنی» یعنی «ظلمنی»، «ظالم» به من ظلم کرد. «تیقّن»، «تیقّن» همان یقین است، مبالغه در یقین. «تطوّف». «تطوّف» که حالا این را آیه‌اش را مراجعه می‌فرمایید سوره بقره، آیه ۱۵۸: «ان یتوف بهما» این آیه به این شکل است: «فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِ أَن یَطَّوَّفَ بِهِمَا». این «ان طوف بهما»، «تطوف تطوفه یطّوّف تطوّف» این «یتطوف» دیگر نمی‌شود، از آن ۱۱ حرف بود که تاء دسته‌دار تشدید دارد بود، ادغام می‌شود با تاء باب طواف. «تطوّف» یعنی چه؟ طواف. مبالغه در طواف، زیاد طواف کردن. «و لا جناح ان یطوف بهما»، یعنی زیاد طواف کردن. زیاد، مبالغه در طواف. مبالغه‌ای در عدوان هم گفتند.
آخر، تمام شد. این معانی باب تفعل بود. حالا خدمت عزیزان خودمان تمرین‌هایی می‌دهیم. ان‌شاءالله در کاغذهای منظم و مرتب، دفتر و این‌ها نباشد و به ما باید عرضه شود. در کاغذهای جدا قشنگ آیه را می‌نویسند. شاهد مثال را می‌آورند. معنا را مشخص می‌کنند که در این آیه باب تفعلش کدام است؟ کدام یک از معانی را دارد؟ بعد با این معنا خود عزیزان باید ترجمه کنند. خیلی مهم است. یک تمرین این شکلی کل باب تفعل را تمام می‌کند. بله، ترجمه پیدا کردن. «شاهد مثال تو این آیه این کلمه باب تفعله، این معنا را می‌دهد، معنای آیه این می‌شود. این صیغه چند است؟» فلان. همین. خیلی ترجمه معلوم می‌شود.
خوب یادداشت بفرمایید: سوره مائده، آیه ۲۷؛ انعام ۹۴؛ بقره ۷۴؛ احزاب ۳۳؛ مزمل آیات ۱ و ۲؛ اسراء آیه ۷۹؛ قصص آیه ۱۸؛ حجر آیه ۷۵؛ واقعه آیه ۲۰؛ عبس آیه ۱۰؛ بقره ۲۰۳؛ انعام ۱۲۵؛ مجادله ۱۱؛ اعلی ۱۴؛ مریم آیه ۹۰؛ طور آیه ۳۳؛ اعراف آیه ۱۳؛ بقره آیه ۱۲۷.
این از آیات. چهار تا روایت:
روایت اول: وسایل جلد ۱۰، صفحه ۸۷: «الصیام الاعراب گذاری عزیزان بفرمایید تا آن حدی که می‌شود فقط افطر. بله، و ان ورع عن غیر یتقیّه فلیتم صومه.»
وسایل جلد ۲۰، صفحه ۸۸: «قلت: ینظر الرجل الی المرئة یرید تزویجها ینظر الی شعرها؟ سه نما قال: لا، بعث به ذالک، ابالم یکن متلوزاً.»
این حدیث دوم. بریم بالا. حدیث سوم. حدیث سوم سندش وسایل جلد ۵، صفحه ۲۵: «کان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یزجر الرجل ان یتشبه بالنساء و ینهی المرئة ان تتشبه بالرجال لباس‌ها.»
چهارمی: وسایل جلد ۲۹، صفحه ۲۶۱: «من تتبعه عن تبعثرته فلیخص، چطوری چطوری یأخذ البرائة من ولیه و الا فهو له ضامن.» «من ولیه و الا فهو له ضامن.»
ان‌شاءالله که موفق باشید و از عنایات امام حسین علیه السلام بهره‌مند بشویم. الحمدلله رب العالمین.