!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا ابوالقاسم المصطفی محمد و آل الطیبین الطاهرین و لعنت الله علی القوم الظالمین من الآن الی قیام یوم الدین.

یک بحثی از دیروز مانده است در مورد احراز مشهور، ولی مشکل این است که این دستگاه گیر کرده است. اگر باز کند، مطلب خوبی می‌خواستم برایتان بخوانم. احراز مشهور. نکته دوم در مورد کافر ذمی و کافر حربی. اگر این هم باز کند، چند نکته جالب می‌خواهم برایتان بگویم.

گفتیم که اولاً اهل کتاب در کشور اسلامی زندگی می‌کنند و باید جزیه بدهند. ولی از نکات جالب این است که الان در این کشور اسلامی، قانون این است که اهل کتاب لازم نیست جزیه بدهند. این مخالف حقوق بشر هم نیست، همه یکسانند. خیلی خوب است اگر بپذیریم که... ولی خب دیگر، حالا نکته‌اش این است که بله، حالا برش داشتند، یعنی ساکت گذاشتند. یک مقاله‌ای از تحول‌پذیری «قرارداد ذمه» با پیدایش «حقوق شهروندی مدرن».

نکته بعدی این است که این اهل کتاب (یهودی، مسیحی، زرتشتی) به چه چیزهایی باید تعهد بدهند؟ یکی اینکه جزیه می‌دهند. یکی دیگر اینکه با مسلمان نمی‌جنگند. به دشمنان مسلمان‌ها کمک نمی‌کنند. به مسلمان‌ها آزار نمی‌رسانند. چطور آزار نرسانند؟ جاسوسی و دزدی نکنند. این محرمات اسلامی را تظاهر به آن نکنند. گوشت خوک نخورند. شراب نخورند. حق ندارند معبد بسازند؛ مثل کلیسا. الان که ما در واقع داریم جزیه می‌دهیم به ایران! کار از کجا به کجا رسید؟ قرار بود اهل کتاب به ما جزیه بدهند تا زنده بمانند! ما به اهل کتاب جزیه می‌دهیم!

از شرایط آنها این بود که حقِ احداث معبد، مثل کلیسا، را ندارند. حق ندارند ناقوس بزنند. زنگ کلیسا را. و احکام اسلامی را هم باید اجرا کنند. شعار می‌دهند، در انتخابات با رئیسی رأی می‌دهند، چیزی ندارند: در حد رفتارهای اجتماعی. مسجد نماز بخواند؛ بیشتر جنبه تفریحی دارد. در مقابل، حکومت اسلامی اموال این‌ها را به رسمیت می‌شناسد، از حقوق این‌ها حمایت می‌کند.

گفتند که اینها قرارداد ذمه می‌بندند با مسلمین. اجازه پیدا می‌کنند در برابر جزیه‌ای که پرداخت می‌کنند، به دینشان باقی بمانند و از جانب حکومت نیز در امانند. حالا بحث این است که اهل کتاب چه کسانی هستند؟ ولی خب، آن‌قدری که واضح است، یهودی و مسیحی و زرتشتی. عرض کردم ۶ چیز را باید رعایت بکنند. و بین این‌ها خب، چیزهایی هست که واقعاً بعضی از مسیحی‌ها را داریم که تثلیث را قبول دارند، جوری که این قطعاً سه‌خدایی است. مسلمان‌ها را داریم، علی‌اللهی… اینها به چه کسی چه می‌گویند؟ آیین و اعتقادات و مرام… در مورد یهودی مسلمان، یهودی مشخصاتی از بهایی که سخت‌کافر است… حتی ازدواج…

چند مسئله در مورد کافر ذمی:
یکی اینکه این‌ها حق ندارند وارد مسجد بشوند. دوم اینکه آن اعمالی که در دینشان جایز است و در اسلام جایز نیست، می‌توانند انجام بدهند ولی نه علنی. مطالبی که نسل بعدی، که از اهل کتاب نیستند… خب، این هم از این.

اگر کافر ذمی محرمات را علنی انجام دهد، مجازات می‌شود. اگر عملی انجام دهد که در دینش جایز نیست، یعنی بر اساس فقه خودشان، شریعت خودشان، حرامی مرتکب شود، حاکم اسلامی می‌تواند بر اساس احکام اسلام مجازاتش بکند. مثلاً دزدی بکند. حاکم اسلامی می‌تواند بر اساس قوانین اسلام مجازات او را به هم‌دین‌های خودش تحویل بدهد؛ آن‌ها مجازاتش می‌کنند، اگر مجازات داشته باشد. اگر مجازات نداشته باشد که نه. بحث سر این نیست که در دین ما حرام نیست؛ بحث این است که حرام باشد، حرامش می‌دانند. اگر فقط در دین ما حرام است و نه در دین آن‌ها، بر اساس فقه ما. اگر در هر دو…

اگر دو کافر ذمی بیایند پیش حاکم اسلامی و از هم شکایت بکنند، حاکم اسلامی می‌تواند طبق احکام اسلام حکم بدهد و می‌تواند طبق احکام خودشان، یعنی این‌ها را پیش قاضی که از جنس خودشان است، بفرستد.

نکته کلیدی درسمان: اگر مسلمانی کافر ذمی را عمداً بکشد، قصاص نمی‌شود، مگر اینکه معتاد باشد به قتل کافر ذمی. البته این اعتیاد، عادت… تعبیر «معتاد به قتل» را داریم. این منظور دوباره‌ها فکر نکنید تا روزی سه تا نکشد! مثلاً خوشش آمده است از… و اینجا دفعه دوم است که این کار را کرده. اول ما به تفاوت دیه کافر ذمی و مسلمان را می‌دهد. تفاوت این دو را پرداخت می‌کند. دیه کافر ذمی با مسلمان تفاوتی ندارد. قشنگ خود حقوق بشر دیگر الان واقعاً کم آورده است. به خدا مبنا دارد. اگر یک کافر ذمی جان… یک جا آن دیگر اصلاً، یعنی اصلاً با عادت شروع کرده است. نه، عادت دارد اصلاً، به عادت شروع کرده است. اگر کافر ذمی مسلمان همراه اموالش بیاورند تحویل ولی‌دم می‌دهند و این‌ها مخیرند که این را بکشند یا به عنوان برده استخدام کنند. اینش خیلی قشنگ است. کافر ذمی نماینده کلیمیان در مجلس شورای اسلامی کشته شود، آشوری‌ها… مثلاً این رئیس همه آنهاست. با اموالش تحویل می‌دهند به بابای این مقتول. خلافی ماشین می‌گیرد. خلاصه…

نکته بعدی هم این است که این (کافر ذمی) نمی‌تواند در سرزمین اسلامی عبادتگاه بسازد، ولی اگر عبادتگاهی از قبل بوده و خرابش نمی‌کنند، می‌تواند از همان استفاده کند. قدیمی.

عرض کنم خدمت شما که اموالشان محترم است. جان، مال، ناموس، معابدشان، شخصیتشان، آبروشان مصونیت دارد. به اینها تهمت بزنند، توهین بکنند. و حتی چیزهایی که مالیات ندارد. در اسلام بحث‌های قشنگی هست. مثلاً شراب و خوک مالیت ندارد. درست. ولی اگر در دست کافر ذمی شراب و خوک باشد، چون در دست اوست، به حسب اینکه در دست اوست، مالیت دارد. اگر مسلمانی بیاید این‌ها را خراب کند، از بین ببرد یا خسارت وارد کند، باید جبران کند. خود مسلمین دارند حرام خودمان را مرتکب می‌شوند، کسی کاری به آنها ندارد! آن بدبخت کافر ذمی نماز جمعه هم که باید بیاید و…

خب، مشهور فقها گفتند که دیه کافر ذمی کمتر از دیه مسلمان است. شیخ صدوق قائل بودند که اگر کافر ذمی شرایط ذمه را رعایت کند، هم در امان حاکم اسلامی است و هم دیه‌اش با دیه مسلمان برابر است که امروزه آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله مکارم، معرفت و این‌ها هم قائلند که دیه کافر ذمی با مسلمان برابر است. در قانون جمهوری اسلامی هم دیه اقلیت‌های دینی مساوی با دیه مسلمان است. این در مورد کافر ذمی. آن هنوز دارد می‌رود. این متن چیست؟ این تصویر… این را زدم اشاره به کامپیوتر بپرد، یک دور از نو شروع کرد. دارد همه را دوباره ریکاوری می‌کند تا پیدا کند. اصلاً دیگر رفت به یک جایی. چی شده؟ اینقدر…
در مورد کافر حربی.

نه ماهت… عنوان عام می‌شود: مستأمِن، خارج. همه این‌ها دیگر عام است. عامه، عامه. می‌تواند مثلاً سفیر باشد، می‌تواند یعنی ما احد… یک وقت می‌تواند موقتاً پذیرفته باشد، یک وقت دائمی. البته شاید گفته می‌شود بیشتر منظور آن قضیه معاهده است. حالا شاید به نحو خاصش مد نظر باشد. بله، بله. ما ماهد خاص، واحد عام، همه را دربرمی‌گیرد. ولی معاهده خاص، آنی است که بیرون از کشور اسلامی و قرارداد بسته‌اند که به همدیگر تجاوز نکنند. که سفیر از این جهت، یعنی یک کشوری است که کشور اسلامی نیست، تحت ذمه اسلامی هم نیست، ولی این‌ها با همدیگر خلاصه قرار دارند که این تعرض به حقوق او نکند، آن هم تعرض به حقوق… سفارت دارند، هم آن‌ها سفارت دارند.

خب، کافر حربی، غیرمسلمان معاند حکومت اسلامی است. این‌ها بحث‌های سختی است، کار مفصلی می‌خواهد. برای بحث‌های امروزه ما هم خیلی به درد می‌خورد و خوب و مهم است که حالا مثلاً الان ما کدام کشور؟ خب، مثلاً کافر حربی مورد نظر رهبر انقلاب، استایل... ولی مثلاً آقای مکارم، آمریکا و انگلیس و این‌ها را همه را کافر حربی می‌دانند. اگر به الان باشد که دیگر فرانسه و نمی‌دانم یکی دو تای دیگر نیستند کافر حربی. اوکراین و نمی‌دانم فلان… همه… چند، چند تا می‌ماند دیگر. یک فنلاند می‌ماند که آن هم نگاه دقیق فلسفی اگر بخواهی نگاه کنی، خودش خبر ندارد.

اگر با مسلمین یا در حال جنگ باشد یا در حال اعلام جنگ باشد و هیچ پیمانی هم نمی‌پذیرد: معاهده، عقد امان، صلح. خب الان سفارت انگلیس اینجا سفارت دارد. مثلاً همه کشورها سفارت دارند. برگردیم. در اینجا سفارت انگلیس در ایران دو تا سفارت داشت. یکی‌اش شمال تهران، یک زمین بزرگ. حالا معروف فکر می‌کنم «باغ قلهک». با زمین خیلی بزرگ عجیب و غریب که اینجا را تا گرفته بودند. بچه‌های بسیجی ریختند و خلاصه سفارت انگلیس را… یادم نیست سال ۹۰ بود یا ۸۹ بود، ۹۰ بود، گرفتند. عرض کنم خدمتتان، بعد دیگر آقای روحانی این‌ها خلاصه… و دیگر هم سفیر فرستادیم، هم انگلیس سفیر داشت. سال ۹۸ دستگیرش کردند در خیابان که بعد کافر معاهد به حساب می‌آید. بعد شما می‌گویید هم حربی است، هم معاهَد؟

کافر حربی می‌تواند اهل کتاب باشد یا غیر اهل کتاب باشد. مصونیتی هم ندارد. نه جانش، نه مالش، نه امنیتش. از جانب حکومت اسلامی ما مسئولیتی نداریم نسبت به حفظ جان این‌ها. الان که اصلاً هیئت دیپلماتیکشان بیاید ایران، مصونیت دارد. کیسه بغل این‌ها رد شود، می‌زنند با گلوله؟ چرا؟ حالا بستگی دارد. حالا مثلاً یک وقت خیلی پیچیده است. مثلاً در این مذاکرات اخیری که آقای روحانی این‌ها داشتند، یک وقت این‌ها مثلاً سنگین آمده بودند در ایران. یک وقت هم نه، مثلاً خیلی دیپلماتیک… او مشخص. رئیس جمهور فرانسه مثلاً گم می‌شود، می‌آید ایران. ولی پیچیده است. یعنی با شرایطی که الان داریم، یکم تشخیص این‌ها… ولی خب، باید خیلی احتیاط کرد، باید دقت کرد.

و می‌شود حتی با کافر حربی هم قرارداد صلح بست و مصالحه. به شرط اینکه قصد توطئه نداشته باشد و این را حاکم اسلامی باید تشخیص دهد. در مورد کافر حربی، برخی گفتند: آقا کافری است که مطیع اسلام نیست و معاند حکومت اسلامی است. جوری بشود که دیگر الان تعداد زیادی مسافر صلح کنیم. اینجا بحث کشتن لزوماً نیست. ببینید بحث این است که نه، بحث آره، آره. می‌شود عهد و پیمان. قرارداد دوطرفه است دیگر. یک‌طرفه که نیست. تو می‌خواهی بکشی، من نمی‌خواهم بکشم. بیا با هم خوب شویم. آره دیگر. برخی گفتند: آقا کافر، کافری که هیچ نوع عهد و پیمانی با مسلمانان ندارد. خب، همین‌طور است دیگر. اگر کافر وقتی پیمان بست، دیگر نگوییم کافر حربی.

پیمانی می‌خواهیم بگوییم که یک وقت هست که تن به هیچ پیمانی نمی‌دهد. یک وقتی هم هست که اولش بنای جنگ دارد، ولی به قول ماها «از خر شیطان می‌آید پایین». با او یکم صحبت می‌کنیم، یک قرادادی، یک مصالحه‌ای. بالاخره یک جایی منافع او هم در خطر است. می‌بیند برایش مثلاً نمی‌صرفد بخواهد درگیر شود. بنای جنگ دارد. در قضیه منا را یادتان هست؟ حاجی‌های ایرانی سال ۹۴. نمی‌دانم حالا موقع حادثه ایران بودید، نبودید؟ خب، تعداد زیادی از ایرانی‌ها آن موقع به شهادت رسیدند. ۵۰۰، ۶۰۰ تا ایرانی. مرجع تقلید بود، علما بودند. همین آقای مسلم قلی‌پور گیلانی به شهادت رسید. خدا رحمتش کند.

عرض کنم خدمت شما که جنازه‌ها را نمی‌دادند وزارت بهداشت ایران بیاید. نه اطلاعات... هیچ اجازه‌ای ندادند. این سعودی‌ها کله‌شق ایستاده بودند. رهبر انقلاب سخنرانی داشتند در دانشگاه‌های نظامی ایران. ایشان گفتند که من به سعودی‌ها می‌گویم که اگر نگذارند که ما این پیکر شهدایمان را آنجور که می‌خواهیم برگردانیم، از آنجاهایی که این‌ها توقع ندارند، در یمن و این‌ها مثلاً منظورشان بود، از آنجاها تلافی می‌کنیم برایش. یک تهدید این شکلی ایشان کرد. همان بعدازظهرش همه درهای سردخانه‌ها را باز کرده بودند. هر جا این‌ها می‌گفتند، با عزت، با احترام. خیلی جالب بود. یعنی از همان ایام یک کلمه حرف رد و بدل شد، ولی عربستان سعودی گوش کرد. غرض اینکه حالا ممکن است حربی باشد، محارب باشد، ولی بالاخره یک جایی اینجا وارد قرارداد می‌شود با شما. ولی به هر حال حربی است. حواسمان را جمع بکنیم که این قرارداد اینگونه نیست که نگی آقا دیگر تمام شد. با هم خوب و خوش شدیم. ما دیگر الان با هم… یکم احساس بکند که تو شل شدی، یادت رفته، غافل شدی، یا دوست دارند غافل بشوی از سلاحت، بعد یکهو بیایند با یک ضربه کارت را بسازند. حواست باشد به هر حال. کافر حربی را نباید غافل بشوی ازش.

خب، این هم از این. و بعضی هم اهل کتابی‌اند که مسلمان‌ها تعهدی نسبت به این‌ها ندارند. تعریف‌های مختلفی که برای کافر حربی کرده‌اند. بعضی هم گفتند کافر حربی آن است که از قانون خدا سرپیچی می‌کند، نمی‌آید در قرارداد ذمه، امان و معاهده. در موارد مختلفی بحثش آمده است: جهاد، خمس، اط… تجارت، ودیعه، احیاء موات. در اینجاها کتب فقهیه است که از بحث کافر حربی بحث شده است.

حالا بحث‌های خوبی هم اینجا هست. حالا یک نکاتی بگویم برایتان. به هر حال نکات قشنگی است. گفته‌اند که اولاً زن‌ها و کودکان، پیرمرد و پیرزن‌ها را نمی‌شود کشت. اگر ما جنگ بکنیم با کافر حربی، پیامبر دستور دادند که این‌ها را نمی‌شود کشت. و خود کفار حربی را هم مُثله نمی‌شود کرد، قطعه‌قطعه نمی‌شود کرد. اموالشان را نمی‌شود تخریب کرد. درخت‌هایشان را هم نمی‌شود قطع کرد، اگر جنگ با کفار حربی بودیم.

نکته دیگر این است که… نکته بعدی این است که فقهای شیعه و سنی قائلند که آقا اگر یک کافر حربی جاسوسی کرده باشد، می‌کشندش. برخی هم گفتند که اگر جاسوس، جاسوس یعنی کافر حربی که جاسوس است، اگر کسی را به قتل رسانده باشد، جنگ و شورش راه انداخته باشد، کشته می‌شود. که در واقع اینجا اگر غیر از این باشد، می‌شود اسیر و حاکم اسلامی مخیر است که این را بکشد یا برده بگیرد یا حبس بکند یا آزاد بکند.

ورود کافر حربی خیلی جالبه آقا! این نکات جالبی است، بشنوید. عمل هم نشود این‌ها، ولی شنیدنش جالب است. ورود کافر حربی به کشور اسلامی ممنوع است. ورود کافر حربی و سکونتش یا سکونت… ورودش به کشور اسلامی ممنوع است. شما در مورد مکه می‌دانید که ورود کافر به مکه ممنوع است. بسیاری از فقهای ما فتوا داده‌اند که از آسمان مکه هم اگر هواپیمایی که تویش کافر است پرواز می‌کند، نباید رد شود. محدوده حرم… کجا؟ یک واحد استانی از حکومت مکه. مثلاً تو کعبه هم افتاده. رفته بودیم هتل در مکه، هتل ما مثلاً حالا روبروی کعبه بود. سرویس بهداشتی دقیقاً… اولاً که فرنگی بود، فقط رو به کعبه بود! از مسلمات اسلامه. بعد می‌گفتیم آقا چرا این جوری است؟ گفتند هتل انگلیسی‌ها ساخته است.

حالا نکته قشنگش این است که آنجا که هیچ، وارد هیچ مملکتی از ممالک اسلام نمی‌توانند بشوند، کافر حربی. به هر حال اگر هم وارد شدند، مصونیتی ندارند مگر اینکه… مگر اینکه به عنوان بازرگان، تاجر… عرض کنم که بخواهد وارد بشود. فرق این با همان بحث مستأمن و این‌ها می‌شود که باید امنیتش تأمین بشود تا برگردد کشورش. اموال کافر حربی هم حرمت ندارد. هر چه از اموالش بیفتد دست مسلمان، حسن آقا، مزه می‌دهد. برویم دوتایی با همدیگر یک… خیلی خب.

حالا اگر یک کافر حربی اموالش را، چقدر بحث‌های فقهی ما بحث‌های قشنگی است! یک کافر حربی آمد اموالش را به شما امانت داد، اینجا چی؟ جُرت به امانت واجب است. امام سجاد فرمودند: اگر شمر بن ذی‌الجوشن، همان شمشیری که باهاش پدرم را کشت، به من امانت بدهد، رد مال می‌کنم. به کافر حربی. اگر از اموال منقول کافر حربی… اموال منقول چیست آقا؟ خانه و زمین، بانک. چیز حربی از مال خودش به شما امانت می‌دهد. اینجا شما می‌روی از مال او استفاده می‌کنی. دو تا مورد امین می‌دانند. یک چیزی به شما امانت می‌دهد. حالا باید بحث شود که این اصلاً از بانک وام گرفتن، این امانت به حساب می‌آید یا نه؟ ولی به نظر نمی‌رسد که امانت به…

عرض کنم که اگر اموال منقول کافر حربی در میدان جنگ به دست بیاید، مثل شمشیرش مثلاً، منقول. این جزء غنائم به حساب می‌آید و اگر آن جنگ هم به اذن امام بوده، این غنائم برای مسلمین می‌شود. اگر بدون اذن امام بوده، غنائم برای امام می‌شود. حالا اگر غنیمتی که به دست آمده از کافر حربی زمین باشد، خدا ان‌شاءالله روزی کند برویم با استرالیا بجنگیم. زمین‌های خوبی هم دارند دیگر. زمین سرسبز و این‌ها. و وقتی هم که فتحش می‌کنیم، آباد باشد. با خودم دستگاه .... اموال مسلمین، مسلم. اینجا می‌توانند با اذن امام از یک طرف هم اگر اینجا صلح کردند با کافر حربی، با اذن امام صلح کردند، این حق مالکیت زمین مال کیست؟ مال کافر حربی است. ولی یک بخشی از محصول زمین را این کافر حربی باید تحویل که بدهد؟ تحویل مسلمین. بحث فدک و این‌ها از همین جا می‌آید. فدک جزء همین یهودی‌ها بود که دست اهل بیت افتاد و این‌ها. به چه کیفیتی افتاد و قضیه چی بود که مال خود پیامبر شد و پیامبر هم ماموریت پیدا کردند به حضرت زهرا سلام‌الله علیها.

آقا، ربا از حربی می‌شود گرفت! خیلی خوب است دیگر. اصلاً ۵ تومان بهش می‌دهیم. ما ۲ تومان می‌آید اینجا! مشهور این است که اگر مسلمانی از کافر حربی ربا بگیرد، اشکالی ندارد. ولی اگر ربا به او بدهد، با گرفتن ربا گرفتن از ذمی… آن مالش محترم است. سلاح به کافر حربی می‌شود فروخت یا نه؟ برخی گفتند که فروش سلاح به کافر حربی اگر در حال جنگ با مسلمان‌ها باشد، حرام است. یا در حال جنگ نیست ولی با انگیزه اینکه کمکش کنی و علیه مسلمان‌ها تقویتش کنی، این هم حرام است.

اگر یک کافر حربی ادعا بکند که اهل کتاب است، اینجا بدون اینکه بینه هم داشته باشد، حرفش پذیرفته می‌شود و از او جزیه اهل کتاب گرفته می‌شود. خوب مالیات است. مشکل نیست. خب، این هم از این.

«کافر» عنوانی است که همه زیرمجموعه آن، اهل کتاب ذیل کفار تعریف می‌شوند. بحث سر این است که اگر اهل کتاب باشند، جا برای جزیه دارد. اگر اهل کتاب نباشند، دیگر جا برای جزیه ندارد. ما در واقع ذمی را با اهل کتاب، قرارداد ذمه می‌بندیم دیگر. اگر اهل کتاب نباشد، دیگر… حالا اینی که اهل کتاب حالا یا هست یا نیست، در عین حال محارب است. فرقی نمی‌کند. اگر حربی ولو اهل کتاب هم باشد، حربی می‌شود.

این هم از این که عرض کردم. آیت‌الله مکارم می‌فرمایند که کفاری که حالا سازمان‌هایشان، شرکت‌هایشان این‌ها در حال جنگ با مسلمان‌هاست، مثل آمریکا، اسرائیل، انگلیس. یا به محاربین کمک می‌کنند، یا به عمل این‌ها راضی و خوشحال می‌شوند، طبق فتوای مکارم که خیلی فتوای جالبی است. این هم از این. آن تیکه چیز را هم پیدا کنم برایتان. بحث اعراض مشهور. نه دیگر، هندو الان که طبق قوانین الان که مشکل ندارد. کار خاصش نمی‌کنند دیگر. زنگ بعد با… ولی در مورد آقا، احراز رهبر انقلاب در درس خارجشان، اد لفظی می‌شود. ولی به همه روایات روایت دارد. به هر حال از بحث‌هایی بوده که بسیار رایج بوده، هم در حکومت پیامبر، هم در حکومت امیرالمومنین.

و حالا عرض می‌کنم الان شرایط عوض شده است و خدمت شما عرض کنم که به هر حال این هم باید رویش بحث بشود. از بحث‌های رهبر انقلاب کار نشده است در حوزه. واقعاً همین است. یعنی اینقدر ابعاد وسیعی دارد فقه حکومتی و کار نشده یا کار آنچنانی نشده. هرچقدر هم کار بکنیم، کم است. یکی‌اش همین‌هاست. اصلاً ما کافر حربی الان. این بحث اصلاً این مسائلی که الان داریم، با هزار و یک جنگ جدید ما مواجهیم. او کافر حربی اصلاً ممکن است دیگر برایش صرف نکند که بخواهد بیاید بمب بیندازد و بکشد و با تانک بیاید و از هزار از هزار راه دیگر استفاده می‌کند. خب، اگر شما می‌خواهی محدود بشوی به همین تعریف از کافر حربی که…

دو دقیقه وقت مانده است. چکار کنیم؟ متن بخوانم برایتان؟ یک خط لااقل خوانده باشیم تا در جلسه بعد بقیه‌اش ان‌شاءالله. «اعراض و صَدّ و اما لزوم و تعزیر و تعزیر نسبت به کی؟» اگر مسلمی ذمی را کشته باشد، قصاص نمی‌شود، دیه می‌دهد و تعزیرش هم می‌گیرند. همچین می‌زننش. صدای سنگ دهد. درست شد؟

«فَالبحثُ عَن الحدودِ مِن ثبوتِهِ عَلَی ارتکابِ ای محرمٍ مِن المحرّمات» لازمه چرا تعزیر لازمه؟ برای اینکه تو بحث حدود گذشت. در ایام تعطیلات تفریح می‌کردیم. در بحث حدود گذشت که ثابت است. «سقوط هی تعزیر بر ارتکاب هر حرامی از محرمات» می‌خواستم در مورد تعزیر هم مفصل صحبت بکنم. مطلب آورده بودم. اگر وقت بشود، عرض می‌کنم. لازمه تعزیر حد آن در واقع مجازاتی است که در غیر مجازاتی که شرع مشخص کرده است. «هر حرامی بمایراه الحاکم بمایراه الحکم» غیر اصلی‌اش، یعنی حاکم تشخیص می‌دهد که این مجازات این گناه چی باشد؟ اصلاً یک چیزهای خیلی جالب. مثلاً نمی‌دانم روزی دو تا تخم‌مرغ اصلاً باید بخری بیاری دم خانه این‌ها تحویل بدهی. نمی‌دانم مثلاً باید بروی بیرون شهر با ماشین بچرخانی‌اش، برگردانی‌اش. مثلاً یکی به بچه یکی مثلاً فحش داده مثلاً بر فرض. بعد حد شرعی هم ندارد. مثلاً غصب نکرده که شلاقش بزنند. بچه ناراحت شده است، شکایت کرده است. این‌ها مجازات‌هایی است که حاکم هرچی تشخیص دهد. تعزیر درست شد بابت هر حرامی. اگر مجازاتی را حاکم در نظر بگیرد، می‌شود تعزیر. پس نسبت به هر حرام می‌شود. این مسلمان این را کشته است. ذمی قصاص شرعی ندارد. حد شرعی ندارد. ولی حرام است. خب، از طرف دیگر مگر شما هیچ برخوردی نکنی، عادی می‌شود. یک تعزیری در نظر می‌گیریم. البته تعزیرش نباید معادل حد شرعی به حساب بیاید. بالاترش که هیچ، معادلش هم نباشد. باید کمتر باشد. یک کاری بکنیم که جانش به لبش برسد. اگر اعدامش می‌کردی، آنقدر اذیت نمی‌شد. کل این کار را می‌کنی این جور؟ نه. یک کاری که حالا تناسب هم داشته باشد با این گناه.

و صلی الله علی سیدنا محمد.