سه خصلتی محبوب برای تقرب به خدا
باب شانزدهم؛ وجوب حسن ظن به خدا
پیامدهای گمان خیر و گمان شر بنده نسبت به خدا
به خدا اعتماد کنیم!

‼ توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تایپ شده است ‼

«بسم اللّه الرّحمن الرّحیم. قال اباعبداللّه –علیه السلام: قال اللّه الی موسی -علیه السلام: یا عبادی لم یتقرّبوا الیّ بشیءٍ احبّ الیّ من ثلاث خصالٍ. قال موسی: یا ربّ و ما هیَه؟ قال: یا موسی ازهد فی الدنیا و الورع عن المعاصی و البکاء من خشیتی. قال موسی: یا ربّ فما لمَن صنع ذلک؟ قال اللّه الیه: یا موسی، امّا الزّاهدون فی الدنیا ففی الجنه و امّا الباکون من خشیتی ففی الرّفیع الاعلی، لایشارکهم فیه احدٌ و امّا المتورّعون عن معاصی، فإنّی افتّش الناس و لّا افتّش هؤلاء».
خدای متعال به موسی (علیه السلام) وحی کرد که بندگان من به چیزی محبوب‌تر برای من از این سه خصلت به من تقرّب پیدا نکرده‌اند. موسی عرضه داشت: خدایا، آن سه تا چیست؟ فرمود: ای موسی، زهد در دنیا، ورع نسبت به معاصی و گریه از خشیت من. موسی عرضه داشت: خدایا، کسی که این کارها را انجام دهد، چه چیزی برایش هست؟ خداوند متعال بهش وحی کرد که ای موسی، آنهایی که در دنیا زهد داشته باشند در بهشت هستند؛ آنهایی که از خشیت من گریه کنند در «رفیع اعلا» هستند و کسی با آنها مشارکت نمی‌کند و نسبت به معاصی من ورع داشته باشند، من مردم را تفتیش می‌کنم؛ ولی این‌ها را تفتیش نمی‌کنم؛ موشکافی و دقت برای اعمالشان به خرج نمی‌دهند.
باب شانزدهم: «وجوب حُسن ظنّ بالله و تحریم سوءُ ظنّ به خدای متعال».
«قال ابوالحسن الرضا -عَلَیهِ السَّلَام- احسن الظَّن بالله فانّ اللّه یقول: أنا عند ظنّ عبدی بی، ان خیر فخیر و ان شرٌّ فشرٌّ».
فرمودند که: حسن ظن به خدا داشته باش؛ زیرا خدای متعال می‌فرماید: «من نزد گمان بنده‌ام به خودم هستم؛ اگر گمان بنده به من خیر باشد، من هم خیرم و اگر گمان بنده من شر باشد، من هم شرم».
این تعبیر خیلی مهم است. یکی از روایاتی که در قانون اول طلبگی خیلی اثر گذاشت، همین روایت بود. واقعاً با خدای متعال آدم تصورش هرچی باشد، همان است. گاهی واقعاً آدم تصورش این است که خدا کمکش نمی‌کند؛ گاهی واقعاً آدم تصورش این است که خدا دستش را می‌گیرد و همین می‌شود. گاهی واقعاً آدم تصور می‌کند که خدا هست، گاهی تصور می‌کند نیست. واقعاً نیست. یک سری چیزها رابطۀ دوطرفه است؛ معبود که دیگر در اوج خودش امر دوطرفه و وابستگی دوطرفه است. اینجا دیگر یکی از همان نقاط اوج است.
عکس بعدی هم همین است که عرض کنم: «احسن الظَّن بالله».
امام باقر، امام صادق و امام رضا (علیهم السلام) این‌گونه می‌فرمودند: «مَن حَسُن ظنّه بالله کان الله عند ظنّه به»، کسی که حُسن ظن به خدا داشته باشد، خدا پیش زَنَش است. خدا، اعتماد خراب‌کن نیست؛ اعتبار خود را خراب کند. بقال یا همان مردم دیگر اعتماد مردم به خودمان را خراب نکنیم. حالا خدای متعال دیگر در اوج است. گمان بنده باید این باشد.
آقا نگاهش این بوده که من دستش را می‌گیرم، نجاتش می‌دهم، کمکش می‌کنم، حلش می‌کنم و اعتمادش را خراب نمی‌کنم. کسی به رزق کم راضی بشود، خدا به عمل کم راضی می‌شود. حالا ان‌شاءالله این حُسن ظن…