جهاد با نفس

جلسه چهارصد و پنج

00:14:22
109

معرفی
هشدار امیرالمؤمنین(ع): «تبعیت از هوای نفس، انسان را از مسیر حق منحرف می‌کند». [00:40]
• امام رضا(ع): «از هر مسیر پیشرفتِ آسان و بی‌دردسری بترسید». [03:00]
• هر بالا رفتنِ آسانی، سقوطی سخت در پی دارد؛ این قاعده تخلف‌ناپذیر الهی است. [05:25]
• روحانی برای هر قطره خون آبان ۹۸ و هر جوان منحرف‌شده، باید در جهنم پاسخگو باشد. [07:00]
• رها کردن نفس با تمایلاتش، دلسوزی نیست؛ بلکه سپردن کودک به آشپزخانه‌ای پر از خطر است. [11:10]
• راه درمان نفس، بازداشتن آن از خواسته‌هایش است، نه لذت‌جویی بی‌حد و مرز. [12:15]
خلاصه
امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند: «از دو چیز بر شما هراسانم: پیروی از هوای نفس و آرزوهای طولانی». پیروی از هویٰ، انسان را از حق بازمی‌دارد و آرزوهای دراز، آخرت را از یاد می‌بَرَد. امام رضا (ع) نیز هشدار می‌دهند که از نردبانِ ترقیِ آسان بترسید؛ چرا که سقوطی سهمگین در پی دارد. این همانند رسیدن به قدرت با دروغ و فریب است که ظاهری آسان دارد، اما عاقبتی جز تباهی نیست. مگر لشکر کوفه برای رسیدن به گندم ری و پیروی از هوای نفس، آخرتشان را فراموش نکردند؟ آنان با آسان‌ترین راه، یعنی کشتنِ فرزندِ پیامبر (ص)، به دنبال دنیای خود رفتند؛ غافل از آنکه خویش را در عمیق‌ترین دره‌های دوزخ سرنگون ساختند.
متن
‼ توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تایپ شده است ‼


بسم الله الرحمن الرحیم.

امیرالمؤمنین علیه السلام: «إنّما أخاف علیکم اثنتین: اتباع الهوی و طول العمل. فأمّا اتباع الهوی فإنه یصدّ عن الحق، و أمّا طول العمل فینسی الآخره».

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «از دو چیز می‌ترسم برای شماها، فقط از دو چیز می‌ترسم؛ یکی تبعیت از هوای نفس و یکی آرزوهای طولانی». فرمود: «اینی که از هوای نفس تبعیت کنید، مانع از این می‌شود که به حق عمل کنید». با هم تقابل دارد؛ آدم یا تابع حق است یا تابع هوا. اگر نفس دنبال هوای نفس رفت، این دیگر با حق جور درنمی‌آید، از حق دور می‌شود. اگر از هوای نفس تبعیت کنید، از حق دور می‌شوید. اگر آرزوی طولانی داشته باشید، آخرت را فراموش می‌کنید. انگار دو تا آسیب مهمی که آدم می‌خورد، همين است که يکي دنبال حق نباشد، يکي آخرت را فراموش کند؛ یعنی مسیر و مقصد. مسیر حق و مقصد آخرت. آدم باید دائم به این دو تا توجه داشته باشد؛ اینکه کاری که دارد می‌کند، در مسیر هست یا نه؛ از مسیر خارج نشود و اینکه عاقبتش چه می‌شود. اگر دنبال هوای نفس رفت، از مسیر خارج می‌شود. اگر آرزوی طولانی داشت، آخرت را فراموش می‌کند، از عاقبت محروم می‌شود.

روایت بعدی، روایت پایانی این باب، از عبدالرحمان بن حجاج، قال: قال لی ابوالحسن علیه السلام. می‌گوید: «امام رضا علیه السلام به من فرمودند: اتق المرتقی السهل اذا کان منحدره وعراً». خیلی تعبیر عجیبی است. فرمود: «از آن پلکان آسان، پلکان، آره، پلکان؛ همین راه‌پله، همین پله‌هایی که می‌رود بالا، از آن نردبانی که می‌رود بالا، از آن پله‌هایی که می‌رود بالا، ولی خیلی راحت است». یک وقتی می‌بینید بالا رفتن از یک چیزی خیلی راحت است، خیلی سهل و خیلی راحت آدم دارد می‌رود بالا. به شهرت رسیدن، به قدرت رسیدن. این‌ها همش خیلی راحت است. آدم بخواهد مشهور شود، کاری ندارد، می‌شود. مثل برادر حاتم طائی. حاتم طائی ثروتمند بود، بخشنده بود، خیر و سخاوتمند بود، مثل ضرب‌المثل در جهان عرب. برادرش دید که نمی‌تواند مثل این معروف باشد، عرضه ندارد خرج بکند. گفت: «ما چکار کنیم ما معروف شویم؟» رفت تو آب زمزم ادرار کرد. معروف شد به «داداش حاتم» که «آن کسی که تو آب زمزم ادرار کرده». بله، اینجوری است. یعنی شما اگر مثل حاتم نتوانستید از مسیر طبیعی به شهرت برسید، می‌توانید مثل برادر حاتم از مسیرهای این‌شکلی شهرت کسب کنید. در یوتیوب همه، تعداد زیادی، اکثراً در یوتیوب و اینستاگرام و این‌ها، مخصوصاً در اینستاگرام، کارهای عجق‌وجق الان که دیگر باب شده، مثلاً نمی‌دانم هتک حرمت پدر و مادر. طرف باباش را مسخره می‌کند، فیلم می‌گیرد، می‌گذارد تو اینستاگرام، ویو می‌خورد، معروف می‌شود. بله، در ایران چیزهای عجیب‌وغریبی که حالا آدم می‌بیند. بله، خلاصه این‌ها می‌شود همان «اتق المرتقی السهل». آن بالابر ساده با آسانسور دارد می‌رود بالا. فرمود: «هر وقت دیدی با آسانسور داری می‌روی بالا، راحت داری می‌روی بالا، بترس، حواست باشد که بحثت یک سراشیبی دشوار داری». یعنی قرار است از آنجا پرت بشوی پایین. هر چیزی که بالا رفتنش خیلی راحت است، سقوط سخت هم کنارش دارد. خیلی تعبیر عجیبی از امام رضا علیه السلام.

و فرمود حضرت این‌طور می‌فرمود: «و کان علیه السلام یقول: لا تدعِ النفس و هواها». حواست باشد به نفس و هوای نفس. ولش نکنی نفس را با هوای نفسش. «فان هواها فی رداها». هوای نفس همان سقوط نفس است. یکی از همان مصادیق آن چیزهایی که برای آدم راحت است. یعنی هر چیزی که آقا تو مسیر و فرایندی است که نفسانی. پیش رفتنشم راحت است، آدم اذیت نمی‌شود. هر جایی که مسیر حقیقت و حقانیت است، آنجاهاست که سخت است، آنجاست که سخت است. هزار و یک مثال می‌شود برایش آورد از تفاوت این دو تا با همدیگر. وقتی که جای وظیفه از تشخیص وظیفه، از تکلیف، خیلی این‌ها فرق می‌کند با همدیگر. ببینید، این امثال آقای روحانی و ظریف و این‌ها با دروغ کارهایشان پیش می‌رود. چقدر راحت! دروغ‌های خنده‌دار، اعجاب‌آور. با دروغ، با تهمت، با تمسخر، با تحقیر. «مرتیکه نادان» برگشته می‌گوید که: «الان که می‌دانید نفت بفروشید به خاطر اینکه آقای بایدن اجازه می‌دهد، بگذارید آقای ترامپ بیاید، یک قطره نفت هم نمی‌توانی بفروشی». یک سال و نیم از دولت گذشته، فروش نفت افزایش پیدا کرده. ترامپ هم بوده، بوده، خیلی افزایش! خب، این چه شد؟ ترساندن از رقیب: «این‌ها اگر بیایند جنگ می‌شود. اگر جنگ بشود، آقای جلیلی می‌خواهد برود بجنگد، مردمند که کشته ...». چه کسانی کشته شدند؟ همه مسئولین و فرمانده‌ها بودند، بخش عمده آن‌هایی که تو جنگ کشته شدند. اینجور بالا رفتنی که کاری ندارد. اینجور رأی آوردنی که کاری ندارد. اینجور در قدرت بودن که کاری ندارد. برای اینکه جهنم رفتن واجب کفایی است. من به کفایه‌ام. الحمدلله هست. و ما به مجلس، مجلس کجا؟ بله، ما تو همین کارها خودمان، تو همین فقه و اصول خودمان مانده‌ایم. عرض کنم خدمت شما که اینجور بالا رفتنی، اینجور به قدرت رسیدنی، اینجور رئیس بودنی کار ندارد. این‌ها رئیس بودنشان راحت است، ولی حساب‌کتابشان خیلی سخت است، خیلی سخت است. آقای روحانی چه جهنمی خواهد داشت! تنم می‌لرزد. ما خبر داریم، جلو چشممان بوده. حالا آن پشت پرده‌هایش را خبر نداریم چکارها کرده. اقتصادی که فلج کرد، نابود کرد. چه زندگی‌ها را متلاشی کرد، چه جوان‌های پاکی را یا بی‌عرضگی یا اثر خباثت، یعنی با برنامه جوان‌ها را نابود کرد، منحرف کرد با همین رها کردن فضای مجازی. مزایای این‌شکلی، دونه‌به‌دونه این‌ها را بخواهد جواب پس بدهد. همان چندتایی که فقط آبان ۹۸ کشته شدند به خاطر داستان بنزین، جواب بدهد. اینجور بالا رفتن‌هایی خیلی راحت است، ولی از آن پشتش خبر ندارند که چه دره‌های سختی تو اعماق جهنم در انتظار است! این چه گرفتاری‌هایی؟ چرا؟ چون مسیر هوای نفس، مسیر حقیقت نیست، مسیر تکلیف نیست. اینکه خدا چه می‌خواهد، دین چه می‌گوید، حساب‌وکتاب قیامت و این حرف‌ها. آقای روحانی که مسخره، بیکارند می‌نشینند واسه آخرت و این‌ها، به این‌ها فکر می‌کنند، سر بیکاری‌شان. شغل ندارند. بله، شغل ندارند می‌نشینند غصه آخرت مردم را می‌خورند، اثر بیکاری شده. در مورد طلبه‌ها در فیضیه، وقتی سال ۹۳ بود، ۹۲ بود. طلبه که نمی‌دانم ولی به هر حال عمامه دارد.

«نفس و هواها فان هواها فی رداها». نفس را با هوای نفس رها نکنی که اگر رفت تو هوای نفس سقوط می‌کند، نابود می‌شود. « و ترک النفس و ما تهوا عذاها و کف النفس عما تهوا دواها». فرمود: «اگر نفس را با آن چیزی که خوشش می‌آید رها کنی، این آزار نفس است، این بدبخت کردن نفس است». مثل اینکه شما بچه را تو آشپزخانه رها بگذاری. هر کار دوست دارد بکند، هرچه دلش می‌خواهد وردارد. خب، چه می‌شود؟ آقا، شعبده نیم ساعت می‌آی می‌بینی که یک چاقوی بزرگ کرده تو دستش، زده، بشقاب‌ها را شکسته، با پا از روی این‌ها رد شده. چقدر شیشه تو پاش است! احیاناً چرخ‌گوشت را روشن کرده، دستش را تو چرخ‌گوشت کرده. بچه را مگر می‌شود رها کرد تو آشپزخانه با این همه وسیله خطرناک؟ اسم این دلسوزی برای بچه نیست. این نابود کردن بچه است. «یک بچه بگذار خوش بگذرد». خوش نمی‌گذرد به بچه، نابود می‌شود. نفس اگر تمایلاتش را رها کردی، این خوش گذراندن نفس نیست، نابود کردن نفس است. «و کف النفس عما تهوا دواها». دوای نفس چیست؟ دوای نفس چیست؟ این است که اتفاقاً از آن چیزی که نفس خوشش می‌آید، نگهش داری، نگذاری بهش برسد. الان این‌ها را تو بعضی از مکاتب روانشناسی، این‌ها را به عنوان «مازوخیسم» و این‌ها معرفی می‌کنند: «خودآزاری، برای چی من باید با خودم مبارزه کنم، برای چی باید مانع...» چقدر قانع زندگی کنم؟ آدم یک بار زندگی می‌کند، برای چی باید به خودم تنش ایجاد کنم، این کار را نکن، آن کار را نکن، این خوب است، آن بد است. «لذت ببریم از این بودن، از زندگیمان لذت ببریم». از کدام زندگی لذت ببری؟ از همین زندگی هم لذت نمی‌بری. اگر لذت می‌بردند، این‌هایی که غرق در شهواتند، اتفاقاً باید خوشبخت‌تر از همین بودن. آمار خودکشی تو بازیگرهای هالیوود چقدر است! آمار مصرف مواد، آمار مرگ‌ومیر در اثر مصرف بی‌رویه مواد. من همه جای آمریکا را نمی‌گویم، هالیوود که دیگر نماد لذت و کیف و سرگرمی و قدرت و ثروت و این حرف‌هاست. چرا؟ برای اینکه نفس وقتی رها می‌شود، خودش را بیچاره می‌کند. دیروز یک دوستم زنگ زده بود، ایتالیایی. دیروز زنگ زده بود که توهمات... خدا ما را نجات بده. ما نفسمان را رها نکنیم. خدا از شر نفسمان در امان بدارد. الحمدلله رب العالمین.
------------------------------------
[آیه قرآن] - «خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ ۚ سَأُرِيكُمْ آيَاتِي فَلَا تَسْتَعْجِلُونِ» (سوره انبیاء، آیه ۳۷)

[آیه قرآن] — «وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هَٰذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ ۚ وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا» (سوره کهف، آیه ۵۴ )

[آیه قرآن] — «إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا» (سوره معارج، آیه ۱۹)

[آیه قرآن] — «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا» (سوره اسراء، آیه ۷۰ )

[آیه قرآن] — «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ» (سوره تین، آیه ۴ )

[آیه قرآن] — «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ ۖ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا» سوره احزاب، (آیه ۷۲)
[آیه قرآن] — «وَآتَاكُمْ مِنْ كُلِّ مَا سَأَلْتُمُوهُ ۚ وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا ۗ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ» (سوره ابراهیم، آیه ۳۴ )

[حدیث/روایت] امام صادق (ع): «احْذَرُوا أَهْوَاءَكُمْ كَمَا تَحْذَرُونَ أَعْدَاءَكُمْ» (از هواهای نفسانی خود همان‌گونه حذر کنید که از دشمنانتان حذر می‌کنید). (الکافي , جلد۲ , صفحه۳۳۵)

[حدیث/روایت] «أَعْدَى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتِي بَيْنَ جَنْبَيْكَ» (دشمن‌ترین دشمن تو، نفس توست که میان دو پهلویت قرار دارد). (الوافي , جلد۱۲ , صفحه۲۱۶)

[حدیث/روایت] «لَیْسَ شَیْءٌ أَعْدَى لِلرِّجَالِ مِنِ اتِّبَاعِ أَهْوَائِهِمْ وَ حَصَائِدِ أَلْسِنَتِهِمْ» (برای انسان‌ها، چیزی دشمن‌تر از پیروی از هواهای نفسانی و محصولات زبانشان نیست). (الکافي , جلد۲ , صفحه۳۳۵)
نظرات

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.

ورود با گوگل

در حال بارگذاری نظرات...

عنوان آهنگ

عنوان آلبوم

00:00
00:00