جلسه صد و یازدهم : قناعت؛ سپر آفات زندگی
«جهاد با نفس» یک مجموعه گسترده حدیثی و اخلاقی است که صدها جلسه کوتاه را از ایمان و کنترل جوارح تا حقوق اجتماعی، عقل، یقین، توکل، خوف، صبر، تقوا و ورع دنبال میکند. جلسات از این ایده آغاز میشوند که ایمان فقط حالت قلبی نیست و باید در زبان، چشم، دست، خانواده، کسبوکار و روابط اجتماعی دیده شود. در ادامه، روایات اهلبیت برای ساختن یک نظام اخلاقی مرحلهبهمرحله خوانده و شرح میشوند. تنوع موضوعات بسیار بالاست، اما نخ مشترک همه آنها یک چیز است: تبدیل خودسازی از توصیهای کلی به مراقبتهای جزئی و روزمره در رفتار، فکر و رابطه انسان با خدا و دیگران.
معنای قناعت
بسم الله الرحمن الرحیم. امیرالمومنین علیهالسلام فرمودند: «قناعت، مال لایُنفَد است.» قناعت مالی است که نَفاد (تمام شدن) ندارد. ما «عندکم یَنفَد و ما عندالله باق». هرچه که نزد ماست، نَفاد دارد، هرچه عنداللهی است، باقی است. امیرالمومنین میفرماید قناعت مالی است که نَفاد ندارد، پس معلوم میشود که "عندنایی" نیست، "عنداللهی" است. اگر چیزی "عندنایی" بود، تمام میشد.
مالی است که سرمایه است؛ قناعت سرمایه. خب سرمایه چیست؟ سرمایه، مُلکی یا ملکوتیه؟ اگر مُلکی باشد، همه مُلکی نَفاد دارد. سرمایه ملکوتی، فَصلِ مُقَوّمِ انسان میشود و با حقیقت انسان عجین میشود. قناعت یک وصفی است که خیلی از کمالات در آن نهفته است، یعنی برای زندگی کردن انسان، در تکلف نباشد و خیلی طول و عرض و عمق زندگی مادیاش را نخواهد توسعه دهد. اگر قرار توسعهای باشد، نسبت به فضای معنوی و اخروی و اینها.
حالا امیرالمومنین در روایتی دارد که نان جوین را با آن وضعیت را با پا میشکستند و میخوردند. رد شدم از محضر امیرالمومنین، دیدم حضرت این را میشکنند، بعد در آب میزنند که کمی خیس بخورد، بعد تازه به دندان میگیرند و میشکنندش. خدایا، شکمی که با این نان سیر میشود، چرا میخواهند عدهای با حرام سیر کنند؟ خیلی حرف است. آخر که تبدیل به فضولات میشود. مزهاش هم که چند ثانیه است. تفاوتی هم که ندارد. قوتش هم معلوم نیست کدامش بیشتر باشد، قوت بیشتری. آخر هم که حساب و کتاب دارد: «فی حلالِها حسابٌ و فی حرامِها عقابٌ». تازه اگر حلالِ خالی باشد، حساب دارد.
حالت قناعت اگر این باشد، انسان از بسیاری از آفات... متأسف نباشیم به این اوصاف. الحمدلله رب العالمین.
برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.
جلسات مرتبط
جلسه صد و ششم : تواضع بیادعا در رفتار روزمره
جهاد با نفس
جلسه صد و هفتم : صدقه کثرت میآورد، تواضع رفعت
جهاد با نفس
جلسه صد و هشتم : افتادگی؛ شرط فیض الهی
جهاد با نفس
جلسه صد و نهم : سادهزیستی؛ مرز بندگی و اشرافیت
جهاد با نفس
جلسه صد و دهم : تواضع در سیره امام سجاد
جهاد با نفس
جلسه صد و دوازدهم : هوای خدا یا هوای نفس؟
جهاد با نفس
جلسه صد و سیزدهم : قناعت؛ ثمره نگاه تکلیفمحور
جهاد با نفس
جلسه صد و پانزدهم : هوای خدا یا خودنمایی پنهان؟
جهاد با نفس
سخنرانیهای مرتبط
محبوب ترین جلسات جهاد با نفس
جلسه سیصد و شصت و ششم: زبان در ترازوی دین
جهاد با نفس
جلسه سیصد و هفتاد و سوم: جلوه پنهان شرک در حسادت
جهاد با نفس
در حال بارگذاری نظرات...