مردم در سه حال روزشان را شروع می‌کنند
در کتاب امیرالمومنین علی علیه السلام، ۳ خصلت وجود دارد

!! توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تولید شده است !!
بسم الله الرحمن الرحیم

عن ابی‌عبدالله علیه‌السلام قال: الناس یغدون علی ثلاثه: عالم و متعلم و غثاء. امام صادق علیه‌السلام فرمودند که مردم در سه حال روزشان را شروع می‌کنند. غدوه مردم در سه حال است. غدوه باقین، گفتیم چند تا دیگه گفتیم، غدوه: روز شروع می‌شود، صبح، آغاز روز در سه حال است: یا عالماً، یا متعلمن و یا خس و خاشاک (غثاء). فنحن العلما و شیعتنا المتعلمون و سائر الناس غثاء. امام صادق علیه‌السلام فرمودند: اهل بیت ما اهل بیت علماییم. شیعیان ما متعلمون هستند، از ما یاد می‌گیرند. بقیه مردم هم خس و خاشاک هستند؛ آن‌هایی که درِ خانه کسی دیگر را دارند می‌زنند، غیر از امام صادق. از طرفی باد بیاید هر روز یک... .

و حدیث بعدی از موسی بن جعفر علیه‌السلام قال: الناس ثلاث: عربی و مولا وال علی حضرت فرمودند که مردم سه نوع، سه دسته هستند: عربی، موالی (یعنی آن‌هایی که تازه از نژاد دیگر می‌آیند و مسلمان می‌شوند) و العج. بله، العج با عین. فم العرب فنحن، عرب ما اهل بیت. مولانا، آن‌هایی که موالیند، کسانی که ولایت ما را پذیرفتند و ام العلج فمن تبرأ منا و ناصبنا. العج‌ها کسانی‌اند که از ما تبری کنند و دشمنی ما را داشته باشند. العج لطفاً ناسبنا، ناسبه، دشمنی، ناصبی باشد. ناصبی.

حدیث بعدی از امام صادق علیه‌السلام قال رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله: اغدوا عالماً او متعلماً او احب العلماء. نفهمیدید دیگر؟ کنایه از نفهمی و بی‌بهره بودن از علم و دانش. حضرت فرمودند که صبح کن، روزت را شروع کن در حالی که یا عالمی یا متعلمی یا علما را دوست داری. یکی از این سه حالت روز شروع بشود. ولا تکن رابعاً فتهلک ببغضهم. چهارمی نباش که اگر چهارمی باشی، نفر چهارم این‌ها، یعنی نه عالم باشی، نه متعلم، نه علما را دوست داشته باشی. به واسطه بغض علما نابود می‌شوی. اگر بغض علما را داشته باشی، هلاک می‌شوی، نابود. اینجا باز توسعه دادند در آن که گفتند ما عالمیم، دیگران عالم نیستند و رمان بهترین مصداق و بالاترین مصداق فرمودند.

حدیث بعدی از حسین بن مصعب همدانی قال: سمعت اباعبدالله علیه‌السلام یقول: ثلاثه لا عذر لأحد فیهن. گفت که از امام صادق علیه‌السلام شنیدم که حضرت فرمود: سه گروهند که عذری برای هیچ‌کدامشان نیست. سه تا چیز است که هیچ‌کس عذری نسبت به این‌ها ندارد. حتماً باید مراعاتش را بکند در هر صورت. اول: اداء الامانه الی البر و الفاجر. امانتی که می‌دهند، می‌خواهد طرف خوب باشد، می‌خواهد بد باشد، باید امانت را ادا کنی. امام سجاد فرمود: اگر شمشیری که شمر با آن سر پدرم را جدا کرد به من بدهد در قالب امانت، بیاید از من تحویل بگیرد، به او تحویل می‌دهم. خب حالا ماشین را از اداره تحویل می‌گیرد چطور تحویل می‌دهد؟ چطور استفاده می‌کند؟ یا گاهی آدم می‌بیند تو این فضاهایی که بله، کتابی تحویل می‌گیرد، تازه ناراحت هم بود. یکی کتاب ما را گرفته، برده، پاره کرده بود، آورده بود، هیچی هم نگفتیم. بعد هی می‌گفت: نه، تو ناراحت شدی، اصلاً من جنبه نداشتی می‌کرد، خودش داستان می‌گفت. امانت را کی خراب کرده؟ طلبکار بود. ممکنه تو ناراحت شده باشی. آره، باید خوشحال باشی. من تحویل دادم. چرا؟ دیانت مشکل دارد. بله، خیلی از خودشان بله. متشکر، متشکر، بله، مشکل هست متأسفانه. ۹۰ درصد مردم یا نمی‌دانند یا می‌دانند عمل گفته می‌شود، متخلقش هم کم است، متأسفانه بدبختی خودمان. کدام پس معرک ...؟

و الوفا بالعهد للبر و الفاجر. وفا به عهد برای کسی که خوب است یا بد است، فرقی نمی‌کند. اصلاً تعهدی که داده، عمل بکن. برای کفار هم اگر تعهد داد، مملکت کفر هم اگر تعهدی داد، کاری به سپردن، مسئولیت سپردن، باید درست ادا بکند، درست انجام دهد.

و بر الوالدین و ان کانا فاجرین. به پدر و مادر نیکی کند. می‌خواهد پدر و مادر خوب باشند یا بد باشند.

خب، حدیث آخر را هم بخوانیم تا با همین صدایی که زمینه صحبت‌مان به پایان برسد.

عن ابی جعفر علیه‌السلام، امام باقر علیه‌السلام فرمود: فی کتاب علی علیه‌السلام ثلاث خصال. در کتاب امیرالمؤمنین سه خصلت آمده است. ظاهراً این‌جور که از روایات برمی‌آید، قیمت این کتاب در خدمت اهل علم خوب قرار می‌گیرد. ثلاث خصال لا یموت صاحبهن ابداً حتی یری و بالهن. سه تا خصلت که صاحبش نمی‌میرد مگر اینکه وبالش را ببیند. آثار و نتایج و تبعاتش را تو همین دنیا می‌بیند، بعد می‌میرد. البغی و قطیعه الرحم و الیمین الکاذبه. سرکشی، قطع رحم، قسم دروغ. یبارز الله بها، به وسیله این‌ها با خدا مبارزه می‌کند.

و ان اعجل الطاعه ثواباً صله الرحم. زودترین طاعت از حیث ثواب، صله رحم است. سریع اثرش را می‌گذارد. صله رحم اگر بکنی، انسان سریع آثار آن را می‌بیند.

و ان القوم لیکونون فجاراً فیواصلون فتنموا اموالهم. یک گروهی هستند فجارند، فاجرند، صله رحم می‌کنند، اموالشان رشد می‌کند. و یبرون فیتزاد اعمارهم. نیکوکارند، اهل خیرخواهی‌اند، اهل محبتند، خیر همه را می‌خواهند، کمک می‌کنند، عمرشان زیاد می‌شود.

و ان الیمین الکاذبه و قطیعه الرحم لتذران الدیار بلاقع من اهلها و یثقلان الرحم. عجیبه. و ان تثقل الرحم انقطاع النسل. قسم دروغ و قطع رحم خانه‌ها را از ریشه می‌کند. تذران دیار می‌کند، رها می‌کند. این‌ها رها می‌کند خانه‌ها را بلاغ من اهلها، بدون اینکه از اهل آن، یعنی وضعیتی برای این‌ها رقم می‌زند که هیچ‌کسی تو این خانه‌ها نماند. قطع رحم طوری بلا را می‌فرستد، خانه‌ها را خالی می‌کند و رحم را سنگین می‌کند. بعد فرمود: «یثقل الرحم انقطاع النسل.» رحم، عقیم شدن، بچه‌دار نمی‌شوند. انقطاع نسل. رحم سنگین می‌شود. آثار وضعی این‌ها خلاصه تناسب دارد دیگر. قطع رحم با ثقل رحم. رحم را قطع کرده، رحم خودش مقطوع می‌شود. بچه خدا بهش نمی‌دهد. خیلی وقت‌ها این‌طور است. این‌که زیادند، معمولاً این‌طور کسانی که بچه‌دار نمی‌شوند، اگر بررسی بکنند، یک قطع رحمی صورت گرفته، یک جایی. خصوصاً دل‌شکستگی برای خویشاوندی، خصوصاً نزدیک. حالا از والدین گرفته، والدین همسر گرفته، خود همسر گرفته، خدمت شما عرض کنم که برادر، خواهر، خویشان نزدیکان. خدای نا کرده آدم دلی بشکند، قطع رابطه بکند.
حالا دل‌شکستن که شدیدتر از قطع رابطه است. قطع رابطه یعنی محبتی نکنی، محبتی که توقع می‌رود، کاری که توقع می‌رود انجام ندهی. آثار وضعی‌اش این است؛ خدا نسل او را کم می‌کند.

کم حرکت می‌کند. کمترین حد صله رحم این است که ظلم نکنی. بله، خب ظلم نکن. کمترین حد یعنی جایی که توقع نمی‌رود. دیگر کاری که توقع نمی‌رود انجام ندهی یا کاری که توقع دارند، ظلم گاهی به این است دیگر. شما کاری که توقع می‌رود را اگر انجام ندهی، ظلم کردی. یک کاری واسش بکنی، کاری هم که نمی‌کند. خلاصه باید خیلی احکام آداب جز این است آثار تبعات دارد. ما عمدتاً غافلیم. چقدر مردم از این‌ها به پای این دولت و آن دولت و مشکلات و بله، شانس... . برگردیم سمت اعمال خودمان. هر که می‌آید فراوان، آقا ما را بستند، سحرمان کردند، بستن؟ خودت خودت را سحر کردی. مگر می‌شود؟ می‌گویم: بله، قرآن می‌گوید هر کاری که بکنی، اثر عملت. بستنی نداریم. آن هم اگر کاری بکند، رویت اثر بگذارد، به واسطه عملت. وگرنه انبیا را نمی‌توانستند سحر بکنند. کسی اگر مؤمن متعبدی باشد، این‌ها رویش اثر ندارد. گیر و گوری داریم، یکی هم بخواهد سنگی بیندازد می‌خورد بهمان. خلاصه این‌هاست اصل ماجرا که خدا توفیق بدهد بتوانیم عامل باشیم.
الحمدلله رب العالمین.